Không chỉ ô tô Trung Quốc mới 'theo dõi' người dùng, xe Nhật - Hàn cũng vậy

Một cuộc điều tra của chương trình Four Corners, do đài ABC của Úc thực hiện, phát hiện lỗ hổng đáng chú ý trên mẫu bán tải hybrid sạc điện BYD Shark 6. Trong hai tuần nghiên cứu hệ thống xe, chuyên gia Daniel Hreszczuk, Giám đốc Fortify Labs, tìm thấy một điểm truy cập kỹ thuật số không yêu cầu mật khẩu. Phát hiện này lập tức thu hút chú ý, bởi nó cho thấy xe kết nối Internet có thể đối mặt với rủi ro an ninh mạng rất thực tế. Từ điểm truy cập nói trên, chuyên gia có thể điều khiển từ xa một số chức năng như khóa cửa, bật cần gạt nước, bật tắt đèn và phát âm thanh. Màn hình giải trí cũng có thể hiển thị hình ảnh hoặc nội dung do người truy cập đưa vào, thay vì chỉ phục vụ những thao tác thông thường của người lái. Đáng lo hơn, thử nghiệm còn cho phép theo dõi vị trí chiếc xe và khai thác microphone để nghe âm thanh bên trong khoang hành khách. Trao đổi với ABC, ông Hreszczuk cho rằng mức độ dễ bị tấn công của BYD Shark 6 đặc biệt đáng sợ, vì hệ thống bị khai thác thậm chí không yêu cầu mật khẩu. Ông mô tả tình huống này bằng nhận xét rằng mình không cần phá khóa, bởi nhà sản xuất dường như đã để ngỏ cánh cửa kỹ thuật số phía trước. Tuy nhiên, cuộc thử nghiệm không truy cập được những chức năng quan trọng như phanh hoặc camera, vốn được bảo vệ bằng các lớp an ninh khác. Dù chưa thể can thiệp vào hệ thống phanh, kết quả vẫn cảnh báo rằng một chiếc xe kết nối có thể trở thành mục tiêu tấn công đáng kể nếu kẻ xấu giành được quyền truy cập tương tự. Theo các chuyên gia, vấn đề này không chỉ thuộc về BYD hoặc riêng những thương hiệu ô tô Trung Quốc đang hiện diện trên thị trường. Bất kỳ phương tiện nào trang bị modem di động, kết nối Internet và nhiều phần mềm đều có thể phát sinh nguy cơ tương tự nếu thiết kế bảo mật không đủ chặt chẽ. Phạm vi rủi ro cũng không dừng ở xe chở khách, mà còn có thể mở rộng tới xe buýt, máy móc nông nghiệp và phương tiện phục vụ ngành khai thác mỏ. Cùng với nguy cơ bị điều khiển hoặc xâm nhập, quyền riêng tư dữ liệu ngày càng trở thành mối quan tâm lớn của người sử dụng xe hiện đại. Những chiếc xe này có thể thu thập vị trí, hành vi lái xe, thông tin liên lạc, giọng nói cùng nhiều dữ liệu khác để vận hành các tính năng kết nối. Nghiên cứu năm 2024 của tổ chức bảo vệ người tiêu dùng CHOICE cho thấy bảy trong mười thương hiệu ô tô phổ biến tại Úc có khả năng thu thập và chia sẻ một số dữ liệu lái xe với bên thứ ba. Toyota được xác định có thể thu thập dữ liệu vị trí cùng hành vi như tăng tốc hoặc phanh trong quá trình sử dụng phương tiện. Hyundai nằm trong nhóm bị CHOICE đánh giá có hoạt động thu thập và chia sẻ dữ liệu giọng nói đáng chú ý. Theo trang Drive, Toyota và Hyundai đang bị Văn phòng Ủy viên Thông tin Úc, gọi tắt là OAIC, điều tra liên quan hoạt động thu thập dữ liệu trên các phương tiện kết nối. Cơ quan này xem xét liệu lượng thông tin cá nhân được thu thập có vượt quá mức cần thiết cho chức năng và tính năng của sản phẩm hay không. Hyundai phủ nhận việc dùng dữ liệu lệnh thoại để xác minh hoặc nhận dạng sinh trắc học tự động, còn Toyota không bình luận về cuộc điều tra đang diễn ra. Vụ BYD Shark 6 vì thế phản ánh bài toán chung của ngành ô tô, khi mức độ kết nối Internet tăng lên đồng thời kéo theo yêu cầu cao hơn về an ninh mạng, cập nhật phần mềm và bảo vệ dữ liệu. Những yêu cầu này áp dụng với xe Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc hoặc bất kỳ quốc gia nào, thay vì chỉ nhắm vào một nhóm thương hiệu. Người dùng cũng cần quan tâm cách doanh nghiệp xin sự đồng ý, bởi thông tin quan trọng thường nằm trong điều khoản dài mà nhiều người không đọc trước khi ký giấy tờ.