Chuyển tư duy từ làm nhiều luật sang làm tốt, ổn định

Tại phiên họp thứ 6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 21.9, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu chuyển trọng tâm từ làm thật nhiều luật sang xây dựng pháp luật chất lượng, ổn định và sát thực tế hơn. Ông đánh giá khối lượng lập pháp thời gian qua rất lớn, góp phần tháo gỡ nhiều điểm nghẽn, nhưng chương trình vẫn phải điều chỉnh nhiều lần vì một số hồ sơ chuẩn bị chưa kỹ. Không ít dự án luật từng gửi chậm, đánh giá tác động chưa sâu, thậm chí phải lùi, rút hoặc xin áp dụng thủ tục rút gọn trong quá trình xem xét. Theo Chủ tịch Quốc hội, phản ứng nhanh trước những thay đổi của đời sống là cần thiết, nhưng tốc độ không thể trở thành lý do để pháp luật liên tục sửa đổi. Công tác xây dựng pháp luật thời gian tới cần bảo đảm đánh giá tác động đầy đủ, hồ sơ hoàn chỉnh, đồng thời dự liệu rõ những vấn đề có thể phát sinh trong thực tiễn. Việc điều chỉnh chương trình không nên được dùng để bù đắp cho dự báo chưa tốt, còn thủ tục rút gọn cũng không thể thay thế khâu chuẩn bị thiếu kỹ lưỡng. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý cần giữ kỷ luật về tính ổn định, thống nhất và đồng bộ của cả hệ thống pháp luật, nhằm hạn chế tình trạng quy định chồng chéo hoặc nhanh chóng trở nên lạc hậu. Những dự án luật chưa đủ độ chín, phạm vi còn giao thoa hoặc chưa chứng minh rõ sự cần thiết của một đạo luật riêng thì chưa nên đưa vào chương trình. Cách làm này hướng tới một nền lập pháp phản ứng nhanh hơn với thực tiễn, nhưng vẫn giữ được sự chắc chắn, minh bạch và khả năng áp dụng lâu dài. Theo dự thảo nghị quyết về chương trình lập pháp năm 2027, tại kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XVI vào tháng 5.2027, Quốc hội dự kiến xem xét, thông qua 9 dự án luật. Danh sách này gồm luật Quốc phòng sửa đổi, luật Thanh tra sửa đổi, cùng luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân. Ngoài ra, chương trình còn có luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Thuế bảo vệ môi trường, cùng những dự án khác được chuẩn bị để trình Quốc hội theo đúng yêu cầu về chất lượng. Tại kỳ họp thứ 4 vào tháng 10.2027, Quốc hội dự kiến xem xét, thông qua 12 dự án luật, trong đó có luật Doanh nghiệp sửa đổi và luật An toàn, vệ sinh lao động sửa đổi. Chương trình cũng bao gồm luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ và luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong năm 2027, Ủy ban Thường vụ Quốc hội còn dự kiến xem xét, thông qua Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Phòng, chống mại dâm. Một nội dung khác được đưa vào chương trình là nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức chi tổ chức và hoạt động bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp giai đoạn 2028 - 2030. Cùng ngày, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội trong tháng 8.2026, với nhiều vấn đề đang nhận được sự quan tâm trực tiếp từ cử tri. Báo cáo cho biết người dân tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, nhưng vẫn lo lắng về những bất cập trong giáo dục, an sinh, y tế và đời sống hằng ngày. Trình bày báo cáo tóm tắt, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và giám sát Lê Thị Nga nêu tình trạng thiếu sách giáo khoa, chất lượng bữa ăn bán trú, điều kiện dạy học và các khoản thu đầu năm học. Cử tri cũng phản ánh việc xử lý tiền chi sai chế độ nghỉ việc, hưởng chế độ theo Nghị định 178 và Nghị định 67, tình trạng thẻ bảo hiểm y tế hết hạn dù người dân đã đóng tiền. Những vụ ngộ độc thực phẩm cùng nhiều vấn đề dân sinh khác tiếp tục cho thấy yêu cầu xử lý nhanh, rõ trách nhiệm và không để tồn đọng kéo dài. Về tình trạng thiếu sách giáo khoa, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, công nghệ và môi trường Nguyễn Thanh Hải nhận định chưa bao giờ xảy ra sự cố lớn như lần này, đồng thời yêu cầu nâng chất lượng dự báo, thống kê. Thiếu sách khiến học sinh gặp khó khăn trong học tập, phụ huynh bức xúc, mệt mỏi và phải tốn thêm chi phí, trong khi thông tin theo dõi còn cho thấy dấu hiệu gom sách để nâng giá nhiều lần. Bà đề nghị thống kê không chỉ số lượng đầu sách còn thiếu, mà phải xác định chính xác bao nhiêu học sinh đang thiếu sách, còn Phó thủ tướng Lê Tiến Châu cho biết Thủ tướng đã chỉ đạo xử lý dứt điểm trước ngày 25.9.