Tham gia bảo vệ tuyệt đối an toàn cho các nguyên thủ quốc gia, hội nghị cấp cao hay những sự kiện chính trị trọng đại, lực lượng Cảnh vệ luôn có một "binh chủng" đặc biệt với khứu giác cực kỳ nhạy bén.
Đó là những cảnh khuyển thuộc Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) - những chiến sĩ đặc biệt góp phần quan trọng làm nên thành công trong các kỳ cuộc bảo vệ.

Cán bộ Bộ phận huấn luyện và sử dụng động vật nghiệp vụ đang huấn luyện chó nghiệp vụ tìm kiếm, phát hiện thuốc nổ trên ô tô
ẢNH: NGỌC LÊ
Hành trình từ chú chó non đến "vệ sĩ" thầm lặng của những sự kiện tầm cỡ
Nhắc đến chó nghiệp vụ, phần lớn chúng ta thường hình dung đến hình ảnh những chú béc giê dõng dạc sủa vang, uy hiếp tội phạm trong các chuyên án truy bắt ma túy hay tội phạm hình sự.
Thế nhưng, thế giới của cảnh khuyển bảo vệ yếu nhân lại tuân theo một bộ quy chuẩn hoàn toàn trái ngược: tuyệt đối giữ im lặng. Các cảnh khuyển này được đào tạo chuyên phát hiện thuốc nổ, ma túy.
Đón chúng tôi tại khu vực huấn luyện của đơn vị dưới cái nắng gay gắt buổi chiều, trung úy Nguyễn Công Danh (Bộ phận huấn luyện và sử dụng động vật nghiệp vụ thuộc Phòng Cảnh vệ miền Nam) - người gắn bó như hình với bóng cùng chú chó Oska - chia sẻ về đặc thù nghề nghiệp với ánh mắt đầy tự hào.
"Nhiệm vụ của chúng tôi là bảo vệ tuyệt đối an toàn cho các đồng chí lãnh đạo, nguyên thủ, các đoàn khách quốc tế có chế độ cảnh vệ sang thăm và làm việc tại Việt Nam, các sự kiện do Đảng, Nhà nước tổ chức. Không gian làm việc là những vị trí, khu vực sang trọng, trang nghiêm, đòi hỏi tính bảo mật cao. Do đó, yêu cầu đặt ra là trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, chó tuyệt đối không được sủa, không được cào, bới, kể cả khi phát hiện mục tiêu hay vật thể nghi vấn", trung úy Danh tâm sự.

Huấn luyện chó nghiệp vụ tìm kiếm, phát hiện thuốc nổ trên ô tô
ẢNH: CTV
Để báo động khi phát hiện nguy hiểm, thay vì cất tiếng sủa thu hút sự chú ý, những "chiến binh 4 chân" này được huấn luyện để giao tiếp với cán bộ huấn luyện bằng ám hiệu tĩnh lặng. Chẳng hạn, khi đánh hơi thấy mùi chất nổ, vũ khí hay vật lạ, phản xạ duy nhất của chúng là ngồi xuống ngay lập tức. Một cử động nhỏ, một dáng ngồi im lặng ấy chính là "mật lệnh" ngầm đánh động toàn bộ ê kíp rà soát an ninh vào trạng thái chiến đấu.
Những "chuyên gia" len lỏi góc khuất
Phụ trách địa bàn dọc theo dải đất miền Nam từ Đà Nẵng đến Cà Mau, lực lượng cảnh khuyển luôn có mặt thực hiện nhiệm vụ tại các sự kiện quy mô lớn. Để đáp ứng không gian tác chiến đa dạng, đơn vị duy trì nhiều giống chó nghiệp vụ khác nhau, từ những chú chó Malinois (giống Bỉ) vạm vỡ, mạnh mẽ cho đến giống Cocker Spaniel nhỏ nhắn đến từ Tây Ban Nha.
Thiếu tá Trần Ngọc Trường, Đội trưởng Đội Kỹ thuật nghiệp vụ, bật mí về "vũ khí bí mật" dòng chó nhỏ: "Nhiều người khi mới nhìn thấy mang chó nhỏ đi làm nhiệm vụ thì ngạc nhiên hỏi sao không dùng chó lớn. Nhưng thực tế, khi kiểm tra tại các vị trí có không gian chật, hẹp như phòng ngủ, trên ô tô thì chỉ những chú chó nhỏ như giống Cocker mới có thể đảm nhận được".

Huấn luyện chó nghiệp vụ tìm kiếm, phát hiện thuốc nổ mọi khu vực
ẢNH: CTV
Thực tế qua các kỳ cuộc bảo vệ đã chứng minh năng lực xuất sắc của đội ngũ này. Thiếu úy Trần Tuấn Kiệt còn nhớ sự kiện rà soát khu vực khán đài lễ kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước, hay các tuyến đường phục vụ đoàn xe đưa đón lãnh đạo Đảng, Nhà nước, chú chó Cocker nhỏ bé đã nhiều lần lập công thầm lặng.
Có những lần kiểm tra vali, hành lý vô chủ để quên gần khán đài, chính chiếc mũi nhạy bén của chú đã phát hiện bên trong chứa pháo hoa và các vật dụng sự kiện bỏ lại, kịp thời báo cáo ban tổ chức xử lý gọn gàng trước khi chương trình diễn ra.

"Chiến binh 4 chân" kiểm tra vật vô chủ tại địa điểm bảo vệ
ẢNH: CTV
Không dừng lại ở đó, lực lượng cảnh khuyển miền Nam còn từng bước qua những cung đường khắc nghiệt nhất. Trung úy Nguyễn Công Danh kể lại, trong một chuyến công tác dài ngày tại Đà Lạt, địa hình đèo dốc hiểm trở khiến các phương tiện vận chuyển thông thường đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của chó.
Các chiến sĩ đã linh động sáng kiến đưa chó lên cabin xe cẩu để di chuyển an toàn, đồng thời ôm trọn chó vào lòng trên suốt chặng đường để tránh những cú xóc nảy. Khi xe gần tới nơi, họ mở hé cửa để chú chó thích nghi dần với nhiệt độ, đảm bảo trạng thái hưng phấn và khỏe mạnh nhất khi bước vào nhiệm vụ rà soát bom mìn tại các mục tiêu trọng điểm.
Tình người - nghĩa khuyển sau những chuyến công tác đặc biệt
Để có được phản xạ thần tốc và độ chính xác tuyệt đối ấy, đó là mồ hôi, nước mắt và cả sự kiên nhẫn vô bờ bến của những người huấn luyện trẻ tuổi như thiếu úy Trần Tuấn Kiệt, trung úy Nguyễn Công Danh hay trung úy Nguyễn Thành Huy.
Trung úy Huy kể, những chú chó được đưa về trung tâm từ khi còn rất non nớt (từ 7 đến 12 tháng tuổi). Việc huấn luyện chó nhỏ đòi hỏi sự tinh tế gấp bội so với chó lớn. Lịch trình mỗi ngày trôi qua theo đúng kỷ luật thép: 5 giờ 30 sáng thả chó vận động, vệ sinh; từ 8 giờ đến 10 giờ sáng là khoảng thời gian cường độ cao cho các bài tập đứng, nằm, ngồi, bò, sủa, rà soát vật lạ trên ô tô, bãi đất trống hay trong hệ thống hộp gỗ ngụy trang.
"Để tạo động lực làm việc cho "bạn diễn", khẩu phần ăn của các chú chó cũng được chăm chút đặc biệt: từ rau, trứng, thịt bò, thịt gà cho đến hạt hoặc gan heo luộc sơ, rồi đem nướng lên thơm phức để kích thích vị giác. Sau giờ huấn luyện khắt khe, buổi chiều tiếp tục là những bài tập duy trì năng lực phản xạ", trung úy Huy nói.

Công tác huấn luyện chó nghiệp vụ tại Phòng Cảnh vệ miền Nam
ẢNH: NGỌC LÊ
Thế nhưng, điều làm nên sức mạnh của lực lượng Cảnh vệ miền Nam không chỉ nằm ở kỷ luật thao trường, mà còn ở sự thấu cảm và tình yêu thương sâu sắc giữa người và vật.
Thiếu úy Trần Tuấn Kiệt chia sẻ: "Cán bộ huấn luyện ngoài kinh nghiệm ra bắt buộc phải có sự đồng cảm. Mình phải tin tưởng tuyệt đối vào chú chó của mình và ngược lại. Có những ngày làm nhiệm vụ xuyên suốt từ sáng đến tối mệt nhoài, anh em thương chó nên luôn tính toán thời gian nghỉ ngơi hợp lý. Đi làm xa không được cho chó lên phòng nghỉ cùng, anh em sẵn sàng mượn khu vực phơi đồ, trải chăn gối ngủ lại ngay cạnh chuồng để vỗ về, tâm sự cho vơi bớt nỗi nhớ nhà".

Chó nghiệp vụ Nicky về chuồng sau một ngày huấn luyện
ẢNH: NGỌC LÊ
Theo quy định, một chú chó nghiệp vụ có tuổi đời phục vụ trong ngành khoảng 7 - 8 năm. Khi đến tuổi nghỉ hưu, nếu sức khỏe không còn đảm bảo, đơn vị sẽ xem xét tuyển thế hệ chó mới. Đối với những chiến binh đã gắn bó cả thanh xuân với đơn vị, dẫu đứng trước bài toán thanh lý, tình nghĩa sâu nặng nhiều năm khiến các chiến sĩ đều nghẹn ngào xin được đưa về tự nuôi dưỡng, chăm sóc đến tận cuối đời.
Mặt trời dần khuất sau những rặng cây ở thao trường phía nam, những tiếng thở khò khè nhè nhẹ vang lên từ khu chuồng trại sạch sẽ. Ở đó, những "chiến binh 4 chân" đang cuộn mình ngủ say sau một ngày dài làm việc tận tụy.
Nhờ có sự hy sinh thầm lặng của cả người lẫn vật, hàng trăm sự kiện chính trị lớn nhỏ của đất nước luôn được giữ gìn trong sự an toàn và bình yên tuyệt đối.