Có bắt buộc phải lắp máy lạnh, tivi cho lớp học?

Thiết bị cơ bản phải có, máy lạnh có thể trang bị thêm

Thời gian gần đây, phụ huynh tranh cãi về việc ai là người phải đứng ra lắp đặt điều hòa, tivi và các thiết bị phục vụ dạy và học trong lớp.

Nhiều nhà quản lý giáo dục cho rằng, đây là những thiết bị cần thiết trong bối cảnh đổi mới giáo dục, nhưng không phải tất cả đều thuộc danh mục cơ sở vật chất bắt buộc theo quy định. Vậy trách nhiệm trang bị và chi trả các khoản này thuộc về ai, đặc biệt khi có sự khác biệt giữa trường công lập và tư thục?

Theo bà N.N., hiệu trưởng một trường THCS công lập ở TPHCM, việc bảo đảm tiêu chuẩn cơ sở vật chất tại các cơ sở giáo dục công lập và ngoài công lập đều được thực hiện theo quy định của Bộ GD&ĐT trong Thông tư 13 và Thông tư 23 sửa đổi, bổ sung.

Các văn bản này quy định tiêu chuẩn cơ sở vật chất đối với trường mầm non, tiểu học, THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học. Tùy từng cấp học, các cơ sở giáo dục phải đáp ứng những yêu cầu về diện tích trường, lớp, phòng học, các công trình chức năng phục vụ dạy học và sinh hoạt.

Đối với khối phòng học, ở bậc tiểu học, mỗi lớp phải có một phòng học riêng, có thể sử dụng làm nơi nghỉ trưa cho học sinh nếu có nhu cầu.

Phòng học phải được trang bị các thiết bị cơ bản như bàn ghế học sinh, bàn ghế giáo viên, bảng lớp, hệ thống chiếu sáng, hệ thống quạt và tủ đựng hồ sơ, thiết bị dạy học. Đáng chú ý, quy định cho phép trang bị thêm hệ thống điều hòa không khí phù hợp với điều kiện thực tế.

Tương tự, ở bậc THCS và THPT, tiêu chuẩn phòng học được quy định tối thiểu 0,6 phòng/lớp. Phòng học phải có bàn ghế học sinh, bàn ghế giáo viên, bảng lớp, hệ thống chiếu sáng và hệ thống quạt; điều hòa không khí có thể được trang bị thêm tùy điều kiện thực tế.

Theo bà N.N., trên thực tế, phần lớn phòng học tại các trường công lập được bàn giao với những hạng mục cơ bản như bàn ghế, bảng lớp, bóng đèn và quạt trần. Đây là những trang thiết bị tối thiểu phục vụ hoạt động dạy và học.

Tuy nhiên, điều kiện dạy học hiện nay đã có nhiều thay đổi. Tại TPHCM, để triển khai các chương trình, bài giảng trực tuyến và hoạt động dạy học có ứng dụng công nghệ, nhiều trường cần trang bị thêm máy chiếu hoặc tivi.

“Đây cũng là những thiết bị cơ bản để đổi mới chương trình dạy và học theo mục tiêu hiện nay. Tuy nhiên, thực tế các trường không có nguồn kinh phí để trang bị những thiết bị này. Một số đơn vị đối tác khi triển khai chương trình có hỗ trợ bảng tương tác, nhưng không phải đơn vị nào cũng có và lớp nào cũng được hỗ trợ. Do vậy, từ trước đến nay, các trường thực hiện xã hội hóa, nhờ sự chung tay của các mạnh thường quân, phụ huynh”, bà N.N. cho hay.

Riêng với điều hòa không khí, theo bà N.N., dù quy định cho phép trang bị thêm phù hợp với điều kiện thực tế nhưng các phòng học khi được bàn giao hiện nay thường chỉ có những hạng mục cơ bản, chưa có điều hòa.

Lớp học hơn 50 em, không có điều hòa sao có thể học vào mùa nóng

Theo ông B.H, Chủ tịch hội đồng một hệ thống trường ngoài công lập ở TPHCM, trong điều kiện dạy và học hiện nay, những thiết bị nằm ngoài tiêu chuẩn tối thiểu như điều hòa, bảng tương tác, tivi… ngày càng cần thiết.

“Chúng ta không thể so sánh điều kiện dạy học ngày xưa với ngày nay. Thế hệ trước có thể lên lớp với hai cái quạt, bảng lớp và bàn ghế là đủ, nhưng ngày nay, khi công nghệ phát triển, điều kiện học tập cũng khác đi. Chưa kể, có những lớp học hơn 50 học sinh, nếu không có điều hòa sao có thể học vào mùa nóng; không có loa, micro… thì cả thầy và trò sẽ rất vất vả”, ông B.H. nói.

Theo ông B.H, các trường ngoài công lập cũng phải đáp ứng tiêu chuẩn cơ sở vật chất tối thiểu theo quy định. Tuy nhiên, ngoài những hạng mục bắt buộc, mỗi trường có thể trang bị thêm các thiết bị phục vụ hoạt động dạy học, tùy điều kiện và định hướng cung cấp dịch vụ giáo dục.

Với trường tư, ông B.H. cho rằng về nguyên tắc, đây là đơn vị cung cấp dịch vụ giáo dục. Vì vậy, các khoản chi phí để trang bị các thiết bị này thường do chủ đầu tư thực hiện sau đó "thu hồi" bằng những khoản dịch vụ được thỏa thuận giữa nhà trường và phụ huynh. Điều quan trọng là nhà trường phải thông báo trước, công khai các khoản thu để phụ huynh biết và thống nhất trước khi học sinh nhập học.

Thực tế, mỗi trường có cách xây dựng và cơ cấu chi phí khác nhau. Có trường thu riêng tiền từng khoản từ văn phòng phẩm, giấy in, trang thiết bị… và các khoản phục vụ hoạt động học tập; có trường gộp những khoản này vào học phí. Cách thu cũng không giống nhau: có trường thu một lần, có trường chia thành nhiều đợt, có trường thu hằng tháng.

Theo ông, mức thu giữa các trường có thể chênh lệch đáng kể, tùy thuộc vào cơ cấu chi phí và những dịch vụ mà nhà trường cung cấp. Một số trường quốc tế có chi phí học tập và dịch vụ lên đến hàng chục triệu đồng. Vì vậy, không thể mặc định tất cả trường tư đều có cùng hình thức thu hoặc phải thu những khoản giống nhau.

“Với trường tư thục, các hạng mục như điều hòa, bảng tương tác, tivi, máy chiếu… được xem là một gói dịch vụ để thu hút học sinh, phụ huynh nên hầu hết các trường đều chủ động đầu tư cho khoản này”, vị này nói.