Buổi sáng, Nguyễn Kim Xuân (SN 2000, TPHCM) đẩy cánh cửa căn phòng còn bám bụi. Trước mắt cô là biển mây trắng xóa, ôm lấy những dãy núi trùng điệp và che khuất con đường mà tối hôm trước cô đã một mình vượt qua.
Lần đầu nhìn thấy biển mây, cô gái miền Nam đứng lặng rồi bật khóc. Sau những giờ chạy xe mệt lả và nỗi sợ giữa núi rừng xa lạ, Xuân cảm thấy hành trình ấp ủ suốt 8 năm của mình cuối cùng đã được đền đáp.
“Đó có thể là một trong những ngày tuyệt vời nhất cuộc đời tôi. Tôi khóc rất nhiều vì sung sướng và hạnh phúc”, Xuân nhớ lại.
Ít ai ngờ, chỉ vài giờ trước, cô còn bơ vơ giữa màn sương đặc quánh, không biết sẽ ngủ ở đâu. Chủ homestay cô đặt trước không nghe máy, trời tối dần, đường núi vắng người. Cuối cùng, Xuân phải tự dọn một căn phòng phủ bụi và trải qua đêm dài một mình trong khu homestay bỏ không.
Nghỉ việc, một mình lên đường thực hiện giấc mơ 8 năm
Nguyễn Kim Xuân sinh ra và lớn lên tại Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, nay thuộc TPHCM. Ý định xuyên Việt xuất hiện trong Xuân khoảng 8 năm trước, sau lần đầu cô đi xa bằng xe máy từ Bà Rịa - Vũng Tàu lên Đà Lạt.
“Tôi nghĩ sau này, nếu có cơ hội, mình nhất định phải thực hiện một chuyến đi khám phá Việt Nam”, Xuân nhớ lại.
Nguyễn Kim Xuân một mình chạy xe xuyên Việt sau 8 năm ấp ủ (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Dự định ấy bị trì hoãn suốt 8 năm vì công việc và những vướng bận trong cuộc sống. Đến khi nghỉ việc, chưa bắt đầu công việc mới, Xuân nhận ra đây là khoảng thời gian hiếm hoi để thực hiện điều mình mong muốn.
Cô quyết định xuyên Việt gần như ngay lập tức. Từ lúc đưa ra quyết định đến ngày khởi hành, Xuân chỉ có 5 ngày chuẩn bị.
Do từng nhiều lần du lịch bằng xe máy, Xuân đã có sẵn những vật dụng cần thiết. Cô chỉ mang vài bộ quần áo nhẹ, đồ dùng cá nhân và thiết bị quay, chụp để hạn chế mất sức mỗi lần tháo, buộc hành lý.
Gia đình vốn quen với việc Xuân thường xuyên đi du lịch nên không quá bất ngờ. Tuy nhiên, khi biết con gái dự định chạy xe xuyên Việt một mình và chưa xác định ngày trở về, cha mẹ cô vẫn lo lắng. Xuân giải thích chuyến đi không chỉ để ngắm cảnh mà còn là cơ hội tìm hiểu văn hóa các vùng miền. Sau khi nghe con gái chia sẻ, bố mẹ dần đồng ý.
Ban đầu, cô dự kiến chuyến đi kéo dài khoảng một tháng. Dựa trên kinh nghiệm từ những hành trình trước, cô dành gần 30 triệu đồng tiền tiết kiệm làm kinh phí, giới hạn chi tiêu mỗi ngày từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng, gồm tiền ăn và chỗ ở.
Xuân thường chọn phòng không quá 300.000 đồng/đêm và ăn tại những quán đông người địa phương. Cách này vừa tiết kiệm, vừa giúp cô thưởng thức hương vị đặc trưng của từng vùng.
Từ khi quyết định đến lúc khởi hành, Xuân chỉ có 5 ngày chuẩn bị (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Tại mỗi điểm dừng, cô chủ động làm quen với người dân, nhờ họ giới thiệu những địa điểm ít khách du lịch biết tới.
“Mục đích của tôi không phải đi cho xong, check-in nhiều điểm hay để thể hiện mình đã xuyên Việt. Tôi muốn khám phá và hiểu sâu hơn về văn hóa từng vùng miền”, Xuân chia sẻ.
Trên đường đi, cô được nhiều người giúp đỡ, mời về nhà nghỉ lại, ăn cơm cùng gia đình hoặc đưa đi khám phá địa phương. Có người còn cho Xuân ở nhờ mà không lấy tiền. Nhờ vậy, cô tiết kiệm được một phần chi phí.
Quan trọng hơn, những ngày sống cùng người dân giúp Xuân hiểu thêm về bữa ăn, nếp sinh hoạt và đời sống thường ngày ở mỗi nơi, thay vì chỉ ghé qua các điểm tham quan quen thuộc.
Quảng Trị là một trong những điểm đến khiến cô bất ngờ và thương nhớ nhất (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Chuyến đi dự kiến kéo dài một tháng vì thế nối sang tháng thứ hai, thứ ba rồi hơn 4 tháng. Khoản tiết kiệm ban đầu sau đó cũng hết. Để tiếp tục hành trình, Xuân nhận thêm một số công việc trực tuyến. Thu nhập không đều nhưng giúp cô trang trải tiền ăn, chỗ ở và xăng xe.
“Thu nhập không hẳn ổn định nhưng cũng phụ giúp được một phần. Nếu chỉ đi chơi mà không làm thêm, có lẽ tôi đã trở về từ lâu”, cô nói.
Đêm một mình trong khu homestay vắng ở Tà Xùa
Trong hành trình, Xuân không lên lịch trình cố định. Có điểm dừng chỉ kéo dài 2 ngày, cũng có nơi giữ chân cô nhiều tuần.
Cô đi qua Khánh Hòa, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Huế... Đến Quảng Trị, thay vì tiếp tục bám theo đường ven biển, Xuân rẽ vào đường Hồ Chí Minh nhánh Tây. Đây là cung đường cô biết đến qua những người yêu du lịch bằng xe máy và muốn tự mình trải nghiệm.
Xuân từng đi qua đoạn đường gần 50km không có nhà dân, hàng quán hay dịch vụ trên đường Hồ Chí Minh nhánh Tây (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Cung đường đẹp nhưng rất vắng. Có đoạn gần 50km, Xuân không nhìn thấy nhà dân hay bất kỳ hàng quán, dịch vụ nào.
“Bởi vậy, trước khi đi, tôi kiểm tra kỹ xe máy, chuẩn bị thêm xăng và tham gia một hội nhóm của những người từng qua cung đường này. Tôi đăng bài hỏi kinh nghiệm, những điều cần lưu ý và xin số điện thoại cứu hộ để phòng tình huống khẩn cấp”, cô kể.
May mắn, Xuân hoàn thành cung đường an toàn. Trong hơn 4 tháng, xe của Xuân chỉ hỏng một lần tại trung tâm Đà Nẵng. Cô cũng từng suýt va chạm với xe tải khi đi qua xã Hạnh Phúc, trên đường từ Tà Xùa (Sơn La) đến Mù Cang Chải (Lào Cai).
“Đường tại đây dốc, hẹp và liên tục có những khúc cua tay áo. Dù chạy chậm, tôi vẫn lúng túng vì chưa quen địa hình. May mắn, sự cố không gây hậu quả nghiêm trọng”, Xuân kể.
Trải nghiệm đáng sợ nhất xảy ra tại Tà Xùa. Trước khi rời Mai Châu đến Tà Xùa, cô đặt và được một homestay xác nhận giữ phòng.
Xuân luôn cố gắng tìm chỗ nghỉ trước mỗi lần di chuyển để có địa chỉ rõ ràng, tránh phải lang thang khi trời tối. Tuy nhiên, khi đến nơi, cô không thể liên lạc với chủ homestay. Cửa đóng kín, nhiều cuộc gọi không có người nghe máy.
Trước khi ngắm biển mây, Xuân đã trải qua một đêm bất an trong khu homestay ngừng hoạt động, chỉ có một mình (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Lúc ấy đã gần 19h. Trời tối nhanh, sương phủ dày khiến Xuân khó nhìn rõ đường. Khu vực xung quanh thưa thớt nhà dân, gần như không có ánh đèn. Sau một ngày chạy xe từ Mai Châu lên Tà Xùa trong thời điểm miền núi phía Bắc có mưa, một số nơi xảy ra sạt lở, cô đã mệt rã rời.
“Tôi có cảm giác như đứng giữa một nơi đồng không mông quạnh. Mây và sương mù mịt, không thấy rõ đường. Khi ấy, tôi chỉ muốn nhanh chóng tìm được một chỗ để nghỉ”, Xuân nhớ lại.
Không thể tiếp tục chờ, cô quay xe đi tìm nơi khác. Trong lúc chạy giữa màn sương, Xuân nhìn thấy một người đàn ông đứng trước khu homestay nên dừng lại hỏi phòng.
Người này cho biết cơ sở đã ngừng kinh doanh. Thấy Xuân đi một mình giữa lúc trời đã tối, anh bảo cô có thể xuống xem phòng. Nếu chấp nhận, anh sẽ cho thuê với giá 200.000 đồng. Căn phòng bị bỏ không khá lâu, bụi bám nhiều, bên trong có côn trùng.
Dù vậy, với cô, được tá túc qua đêm đã là điều may mắn. Xuân mượn dụng cụ, tự quét dọn rồi chuyển hành lý vào. Chưa kịp yên tâm, cô lại biết người chủ chỉ ghé qua khu homestay và sẽ trở về nhà ở Lào Cai ngay trong đêm.
“Anh đưa chìa khóa cho tôi, dặn sau khi ở thì để lại đúng vị trí rồi rời đi. Khi đó, tôi mới biết mình sẽ phải ở một mình trong khu homestay rộng lớn đã ngừng hoạt động”, cô nói.
Khu homestay nằm gần “sống lưng khủng long” Tà Xùa, đường vào dốc, xấu, quanh co và vắng người. Khi người chủ rời đi, cảm giác nhẹ nhõm trong Xuân nhanh chóng nhường chỗ cho nỗi bất an.
Lần đầu nhìn thấy biển mây Tà Xùa, cô gái miền Nam bật khóc vì sung sướng và cảm thấy những vất vả trên đường được đền đáp (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Bên ngoài là núi rừng chìm trong sương tối. Bên trong, Xuân chỉ có một mình giữa những căn phòng lâu ngày không có người ở. Cô không quen biết ai, cũng chưa kịp thích nghi với địa hình và cuộc sống vùng núi.
“Không có ai đe dọa hay làm hại tôi. Nhưng tôi là người miền xuôi, lần đầu đến một nơi xa lạ, xung quanh vắng vẻ, lại phải ở một mình trong cả khu homestay nên rất sợ”, cô nói.
Đêm ấy, Xuân chỉ mong trời nhanh sáng. Đến khi mở cửa phòng vào hôm sau, biển mây hiện ra trước mắt khiến cô cảm thấy mọi mệt mỏi, lo sợ đều được đền đáp. Cô cũng cho biết khung cảnh Tà Xùa buổi sáng khiến cô ngỡ ngàng, hạnh phúc và xem đó là một trong những khoảnh khắc đáng nhớ nhất cuộc đời.
Tuy nhiên, trải nghiệm một mình trong khu homestay bỏ không khiến Xuân không muốn lưu lại Tà Xùa lâu hơn. Sau 2 ngày, cô rời đi.
Xuân vẫn muốn trở lại, nhưng lần sau sẽ đi cùng vài người bạn.
Ở một tháng vẫn chưa đủ hiểu một vùng đất
Nếu cảnh quan khiến Xuân muốn đi tiếp, những người gặp trên đường lại là lý do khiến cô sẵn sàng ở lại lâu hơn. Tại Làng Gò Cỏ, Thanh Hóa, Hà Nội và một số địa phương khác, Xuân cũng được người dân cho ở nhờ, mời dùng cơm hoặc đưa đi khám phá những nơi ít khách du lịch biết đến.
Ở đảo Lý Sơn, cô liên hệ đặt phòng tại homestay của một người phụ nữ tên Hoanh. Do cơ sở đã hết chỗ, chị hỏi Xuân có ngại ở cùng gia đình hay không. Cô đồng ý vì đây chính là trải nghiệm mình tìm kiếm.
Sau thời gian ở nhà chị Hoanh trên đảo Lớn, Xuân tiếp tục sang đảo Bé và ở nhà bố mẹ chị trong 2 ngày. Những bữa cơm gia đình và câu chuyện của người dân trên đảo giúp cô hiểu thêm về cuộc sống tại nơi mình đi qua.
Trên hành trình, Xuân nhiều lần được người dân địa phương mời về nhà nghỉ lại, dùng cơm và đưa đi khám phá những nơi ít du khách biết đến (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Ở Đà Nẵng, Xuân được Trinh, một nữ sinh đại học quê Quảng Trị, cho ở cùng. Khi biết Xuân sẽ tiếp tục ra Huế rồi đi qua Quảng Trị, Trinh chủ động trở về quê và mời cô ở cùng bố mẹ. Với cô, những tình cảm ấy không chỉ là tiền phòng hay tiền ăn mà là thứ tình cảm ấm áp, xúc động.
“Mọi người cho tôi một chỗ nghỉ chân, rồi còn mời ngồi ăn cơm chung. Đó là những tình cảm đáng trân trọng, là kỷ niệm tôi không bao giờ quên”, Xuân nói.
Quảng Trị là một trong những nơi khiến cô bất ngờ nhất. Trước chuyến đi, cô ít thấy những hình ảnh hoặc bài viết giới thiệu sâu về cảnh quan tự nhiên của địa phương nên chưa hình dung nơi đây có gì đặc biệt.
Nhờ Trinh đưa về quê và dẫn đi khám phá, Xuân được nhìn thấy một Quảng Trị có biển, sông, suối, thác, đồi núi và thảo nguyên. Địa phương còn có nhiều di tích lịch sử, trong đó có Thành cổ Quảng Trị, giúp chuyến đi không chỉ dừng ở việc ngắm cảnh.
Sau hơn 4 tháng, Xuân nhận ra ngay cả một tháng cũng chưa đủ để hiểu hết văn hóa, ẩm thực và nếp sống của một vùng đất (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
“Quảng Trị là nơi tôi không ngờ tới nhưng lại gây bất ngờ và thương nhớ nhất. Mình vừa có thể khám phá thiên nhiên, vừa tìm hiểu thêm về lịch sử”, cô chia sẻ.
Sa Pa cũng không có trong kế hoạch ban đầu của Xuân. Song, khi đang ở Mù Cang Chải, cô mở bản đồ và nhận thấy Sa Pa chỉ cách hơn 100km. Nghĩ rằng đã đến gần, Xuân quyết định ghé qua. Tại đây, cô tình cờ quen một số người địa phương. Họ đưa cô xuống các bản làng, giúp cô khám phá một Sa Pa khác với hình ảnh đông đúc thường xuất hiện trên mạng xã hội.
Xuân theo dõi mùa gặt, tìm hiểu cách dệt vải, vẽ sáp ong và quan sát công việc hằng ngày của người dân.
“Các bạn dẫn tôi khám phá Sa Pa bằng một góc nhìn hoàn toàn khác. Nơi tôi không ngờ tới nhất lại trở thành nơi khiến mình lưu luyến và muốn ở lâu nhất”, Xuân nói.
Xuân xuống các bản làng ở Sa Pa để tìm hiểu nghề dệt vải, nhuộm chàm, vẽ sáp ong và đời sống của người dân địa phương (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Xuân đến Sa Pa khi lúa bắt đầu chớm vàng. Biết nơi đây mỗi năm chỉ có một vụ lúa, cô quyết định ở lại chờ mùa gặt. Dự định ghé qua vì thế kéo dài thành một tháng. Cô còn muốn thử đi bộ đường dài, chinh phục các đỉnh núi và trải nghiệm mùa đông phía Bắc.
“Tôi đã thuê phòng một tháng để tiết kiệm chi phí, giá 2,5 triệu đồng. Hiện tại tôi vẫn chưa biết khi nào sẽ rời đi vì Sa Pa có quá nhiều điều để khám phá. Khi nào cảm thấy đã trải nghiệm đủ, có thể tôi sẽ chuyển sang một nơi khác”, cô nói.
Sau hơn 4 tháng, Xuân nhận ra vài ngày hay một tuần không đủ để hiểu hết văn hóa, ẩm thực và nếp sống của một vùng đất. Cô dự định tìm nguồn thu nhập linh hoạt để có thể ở lâu hơn tại mỗi điểm đến.
Thay vì cố gắng đi qua thật nhiều tỉnh, thành, Xuân muốn ở lại lâu hơn để hiểu sâu về mỗi điểm đến (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Hiện tại, cô chưa biết hành trình sẽ kết thúc ở đâu. Chiếc xe máy vẫn ở bên, ngày trở về chưa được ấn định. Nhưng sau hơn 4 tháng, giấc mơ được ấp ủ suốt 8 năm đã trở thành một hành trình có thật.
Cô cho rằng không phải ai cũng có điều kiện thực hiện một chuyến đi dài. Tuy nhiên, nếu có một nơi muốn đến hoặc một trải nghiệm muốn thử, mọi người nên nắm bắt khi còn đủ sức khỏe và khát khao.
“Người ta thường nghĩ không đi bây giờ thì sau này đi cũng được. Có thể cơ hội vẫn còn, nhưng trải nghiệm sẽ không thể giống lúc mình còn trẻ, còn sức khỏe và được đi đúng vào thời điểm mình mong muốn nhất”, Xuân bộc bạch.