Giá vật liệu chiến lược tăng mạnh, thị trường đang thay đổi điều gì?
Cuối tháng 9, S&P Global Energy ghi nhận giá nhiều loại đất hiếm tại Bắc Mỹ tăng mạnh trong bối cảnh các doanh nghiệp tìm kiếm nguồn cung ngoài Trung Quốc.
Theo dữ liệu của Platts thuộc S&P Global Energy, giá samarium oxide tại Bắc Mỹ đạt 800 USD/kg vào cuối tháng 8/2026, tăng từ 175 USD/kg hồi cuối tháng 3, tương đương mức tăng khoảng 357%.
Giá dysprosium oxide cũng tăng từ 1.200 USD/kg lên 2.300 USD/kg trong cùng giai đoạn, tương đương gần 92%. Diễn biến này cho thấy việc bảo đảm nguồn nguyên liệu đang trở thành ưu tiên ngày càng lớn của các doanh nghiệp quốc tế.
Masan High-Tech Materials đóng góp 21% nguồn cung vonfram toàn cầu ngoài Trung Quốc (Ảnh: MSR).
Xu hướng này cũng thể hiện rõ trên thị trường vonfram, kim loại quan trọng trong nhiều ngành công nghiệp hiện đại. Theo Fastmarkets, ngày 2/10, giá APT - một sản phẩm vonfram đã qua chế biến - tại thị trường châu Âu và Mỹ đạt 2.700-2.900 USD/mtu, cao hơn khoảng 355% so với cùng kỳ năm trước.
Fastmarkets cho biết giá vonfram tại thị trường phương Tây vẫn duy trì ở mức cao ngay cả khi giá tại Trung Quốc có xu hướng giảm. Sự khác biệt này phản ánh nhu cầu bảo đảm nguồn cung ngoài Trung Quốc, khi các doanh nghiệp ngày càng quan tâm đến khả năng tiếp cận nguyên liệu và duy trì sản xuất ổn định.
Đà tăng giá không chỉ phản ánh nhu cầu sử dụng mà còn cho thấy những lo ngại về khả năng tiếp cận nguyên liệu. Đối với các nhà sản xuất, việc có đủ vật liệu để duy trì hoạt động nhà máy và đáp ứng đơn hàng ngày càng trở thành ưu tiên quan trọng.
Lý do vonfram ngày càng được săn tìm
Vonfram có độ cứng cao, khả năng chống mài mòn và chịu nhiệt tốt, được sử dụng rộng rãi trong dụng cụ cắt công nghiệp, thiết bị khai khoáng, cơ khí chính xác, hàng không và sản xuất linh kiện điện tử. Vonfram còn được sử dụng trong ngành bán dẫn, lĩnh vực đang thu hút đầu tư mạnh mẽ cùng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và công nghệ cao.
Tuy nhiên, nguồn cung kim loại này tập trung chủ yếu tại Trung Quốc. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS), Trung Quốc sản xuất khoảng 67.000 tấn vonfram trong năm 2025, chiếm gần 79% sản lượng toàn cầu. Trong khi đó, Việt Nam đạt khoảng 3.000 tấn, thuộc nhóm quốc gia có sản lượng đáng kể ngoài Trung Quốc.
Việc phát triển các mỏ mới và xây dựng nhà máy chế biến vonfram đòi hỏi vốn đầu tư lớn, công nghệ và nhiều năm triển khai. Vì vậy, khi nhu cầu tìm kiếm nguồn cung ngoài Trung Quốc gia tăng, những doanh nghiệp đã có sẵn năng lực sản xuất và chế biến có lợi thế đáng kể.
Nghiên cứu phát triển sản phẩm tại Masan High-Tech Materials (Ảnh: MSR).
MSR và cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu
Tại Việt Nam, Masan High-Tech Materials (mã MSR) sở hữu tổ hợp khai thác và chế biến vonfram tại Thái Nguyên, cung cấp các sản phẩm phục vụ khách hàng công nghiệp quốc tế.
Đầu tháng 10, MSR công bố Elmet Group, doanh nghiệp vật liệu công nghệ cao có trụ sở tại Mỹ, chính thức trở thành cổ đông chiến lược với tỷ lệ sở hữu 4,99%.
Cùng với khoản đầu tư, hai bên thiết lập thỏa thuận cung ứng dài hạn. Theo đó, MSR dự kiến cung cấp khoảng 1.250 tấn vonfram quy đổi theo hàm lượng WO₃ mỗi năm cho Elmet trong hơn 8 năm. Tổng doanh thu tiềm năng của thỏa thuận ước tính khoảng 1,5 tỷ USD theo giá vonfram tại thời điểm công bố.
Hợp tác này được phát triển từ mối quan hệ thương mại hơn một thập kỷ giữa hai doanh nghiệp. Việc Elmet trở thành cổ đông chiến lược, đồng thời ký kết thỏa thuận cung ứng dài hạn, cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng quan hệ ổn định giữa nhà sản xuất nguyên liệu và khách hàng công nghiệp.
Sản xuất có trách nhiệm được MSR thực hiện xuyên suốt, từ kiểm soát nguồn nguyên liệu đến quy trình chế biến và chất lượng sản phẩm (Ảnh: MSR).
Thông qua hợp tác với Elmet, MSR kết nối năng lực chế biến tại Việt Nam với hoạt động sản xuất vật liệu và linh kiện công nghiệp tại Mỹ. Đây là một hướng đi phù hợp với xu hướng các doanh nghiệp quốc tế tăng cường hợp tác cùng những nhà cung cấp ngoài Trung Quốc.
MSR cũng đang hướng tới nâng công suất sản phẩm oxit vonfram lên hơn 8.000 tấn mỗi năm, nhằm tăng năng lực đáp ứng nhu cầu của khách hàng quốc tế.
Trong bối cảnh thị trường vật liệu chiến lược toàn cầu đang thay đổi, cơ hội không chỉ dành cho những quốc gia sở hữu tài nguyên, mà còn dành cho các doanh nghiệp có khả năng chế biến và cung ứng sản phẩm chất lượng cao. Với những doanh nghiệp như MSR, đây là cơ hội để nâng cao vai trò của vonfram Việt Nam trong chuỗi cung ứng công nghiệp toàn cầu.