Bỏ qua điều hướng

Có lộ trình triển khai tốt, vì sao doanh nghiệp vẫn chuyển đổi thất bại?

Có lộ trình triển khai tốt, vì sao doanh nghiệp vẫn chuyển đổi thất bại?
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Sau khi xác định các điểm nghẽn và năng lực cần xây dựng, ngày thứ hai của Module 2 VPBank SME CEO Bootcamp đưa các CEO đi sâu vào câu hỏi khó hơn: làm thế nào để một kế hoạch chuyển đổi thực sự đi vào vận hành. Từ vai trò của lãnh đạo, cách thiết kế tổ chức, hệ điều hành PDCA đến lộ trình triển kha...

Ngày học thứ hai của Module 2 CEO Bootcamp với chủ đề "Chuỗi cung ứng - Biến vận hành thành lợi thế cạnh tranh" tiếp tục diễn ra tại TP.HCM vào ngày 11.9 với trọng tâm chuyển từ nhận diện vấn đề sang kiến tạo năng lực và triển khai.

Doanh nghiệp càng lớn, người sáng lập (founder) càng phải biết "rời khỏi trung tâm"

Các chuyên gia chỉ ra một thực tế phổ biến ở doanh nghiệp vừa và nhỏ: Khi còn ở quy mô nhỏ, founder thường là người quyết định gần như mọi việc, xử lý mọi sự cố và trực tiếp giải quyết những vấn đề quan trọng. Mô hình này có thể hiệu quả trong giai đoạn đầu, nhưng càng mở rộng, chính sự phụ thuộc vào một người lại càng dễ trở thành điểm nghẽn.

Từ đó, lớp học đặt ra một câu hỏi ngắn nhưng nhiều CEO phải suy nghĩ: "Who's your number two?" - Ai là người số hai của bạn?

Có lộ trình triển khai tốt, vì sao doanh nghiệp vẫn chuyển đổi thất bại? - Ảnh 1.

Các CEO cùng đào sâu bài toán lãnh đạo và năng lực thực thi

Câu hỏi không chỉ đề cập tới kế nhiệm, mà phản ánh năng lực xây dựng một lớp lãnh đạo đủ sức vận hành tổ chức khi người sáng lập không có mặt. Khi doanh nghiệp chuyển từ trạng thái kiểm soát sang mở rộng, lãnh đạo cũng phải dịch chuyển từ bớt tự mình giải quyết vấn đề, tăng khả năng huấn luyện, giao quyền, tháo gỡ rào cản và xây đội ngũ có thể tự ra quyết định trong phạm vi được giao.

Đi cùng với đó là yêu cầu giảm sự phụ thuộc vào những cá nhân "không thể thay thế". Kinh nghiệm thực tiễn (Know-how) cần được ghi chép, chuyển thành quy trình vận hành chuẩn (SOP), ma trận kỹ năng (skill matrix) và chương trình đào tạo để năng lực có thể được chuyển giao, thay vì chỉ nằm trong đầu một vài người.

Từ KPI đến một "hệ điều hành" thực sự cho doanh nghiệp

Lập kế hoạch - Thực hiện - Kiểm tra - Điều chỉnh (Plan-Do-Check-Act) và quản trị hàng ngày được nhắc lại như những công cụ quen thuộc nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng vận hành hiệu quả. Theo các chuyên gia, nhiều công ty đã có KPI và kế hoạch, nhưng điểm yếu thường nằm ở hai bước Check và Act: Phát hiện khoảng cách nhưng không phân tích đến nguyên nhân gốc, hoặc biết vấn đề nhưng không đóng được khoảng cách đó.

Trường hợp của Công ty Kamito cho thấy cách tư duy này được chuyển thành bài tập thực tế. Từ mục tiêu đưa tồn kho từ khoảng 45 ngày về 30 ngày, doanh nghiệp nhận ra năng lực dự báo nhu cầu và lập kế hoạch mới là điểm cần xây, thay vì chỉ xử lý hàng tồn khi vấn đề đã xảy ra.

Cùng với tồn kho, các nhóm chỉ tiêu khác như chất lượng, dịch vụ khách hàng, chi phí, năng suất lao động, hiệu suất máy móc, an toàn, tuân thủ và kiểm soát cũng được đưa về cùng một logic: đo đúng - phát hiện gap - tìm nguyên nhân - xử lý tận gốc - ngăn tái diễn.

Một thông điệp đáng chú ý được nhấn mạnh xuyên suốt: doanh nghiệp không chỉ cần tạo giá trị mà còn phải biết bảo vệ giá trị. Một sai phạm về tuân thủ, sự cố an toàn hay dữ liệu thiếu chính xác có thể làm mất đi thành quả đã tích lũy trong nhiều năm.

Lộ trình tốt vẫn có thể thất bại nếu thiếu năng lực thực thi

Lộ trình triển khai không dừng ở những mục tiêu chung mà phải chia thành từng giai đoạn, chỉ rõ ai chịu trách nhiệm, hành động nào cần thực hiện và tần suất rà soát lại phù hợp, tuy nhiên, roadmap chỉ là tài liệu, không phải kết quả.

Các chuyên gia đặc biệt phân biệt giữa việc lãnh đạo "đồng ý" và thực sự "hậu thuẫn". Một cái gật đầu chưa đủ nếu roadmap đòi hỏi thêm ngân sách, thêm người, thay đổi ưu tiên hoặc buộc doanh nghiệp phải dừng một số việc khác để dành nguồn lực cho chuyển đổi.

Vì vậy, thay vì triển khai ồ ạt, chương trình khuyến nghị doanh nghiệp đi theo từng lớp: trước hết thu hút và tạo đồng thuận ở nhóm lãnh đạo, sau đó tới quản lý cấp trung rồi mới mở rộng ra các nhóm liên quan. Các hành động trong 30, 60 và 90 ngày đầu cần đủ cụ thể để có thể đo được, review được và tạo ra những "quick wins" giúp duy trì năng lượng cho một hành trình có thể kéo dài 1 - 3 năm.

Ngày học thứ hai khép lại với một thông điệp rõ ràng: Chuyển đổi không thất bại vì doanh nghiệp thiếu công cụ, mà thường thất bại ở khoảng cách giữa kế hoạch và thực thi.

Có lộ trình triển khai tốt, vì sao doanh nghiệp vẫn chuyển đổi thất bại? - Ảnh 2.

Các CEO hoàn thành ngày học thứ hai của Module 2 CEO Bootcamp

Muốn vượt qua khoảng cách đó, doanh nghiệp cần nhiều hơn một roadmap đẹp. Cần một đội ngũ lãnh đạo đủ khả năng kiến tạo năng lực, một hệ vận hành đủ kỷ luật để theo dõi và xử lý khoảng cách, cùng một tổ chức thực sự hiểu vì sao mình phải thay đổi và sẵn sàng đi cùng thay đổi đó.

Sau SME Forum tháng 3 quy tụ hơn 1.000 khách hàng và Alibaba Study Tour đưa 28 CEO tới Hàng Châu học tập trực tiếp, VPBank SME tiếp tục đầu tư vào năng lực lãnh đạo doanh nghiệp thông qua CEO Bootcamp - chương trình chuyên sâu gồm ba học phần dành cho khách hàng chiến lược. Theo đại diện lãnh đạo VPBank SME, trong bối cảnh thị trường liên tục thay đổi, VPBank SME tin rằng năng lực cạnh tranh bền vững của doanh nghiệp không chỉ đến từ nguồn vốn, mà còn đến từ tri thức, tư duy lãnh đạo và khả năng đổi mới không ngừng. Đó cũng là lý do VPBank SME kiên định theo đuổi sứ mệnh đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trên hành trình tăng trưởng dài hạn thông qua những chương trình đầu tư thực chất vào năng lực của người đứng đầu doanh nghiệp. Không chỉ mang đến cho các doanh nghiệp những kiến thức quản trị cập nhật, CEO Bootcamp còn là cơ hội kết nối, trao đổi kinh nghiệm và tiếp cận những tư duy tăng trưởng đã được kiểm chứng trong thực tiễn.

Ngày học thứ hai của Module 2 VPBank SME CEO Bootcamp, diễn ra tại TP.HCM ngày 11.9 với chủ đề “Chuỗi cung ứng: Biến vận hành thành lợi thế cạnh tranh”, chuyển trọng tâm từ nhận diện điểm nghẽn sang xây dựng năng lực và tổ chức triển khai. Thảo luận cho thấy một lộ trình hợp lý vẫn có thể thất bại nếu doanh nghiệp thiếu cơ chế biến mục tiêu thành trách nhiệm, hành động và kết quả cụ thể. Ở doanh nghiệp vừa và nhỏ, người sáng lập thường trực tiếp ra quyết định, xử lý sự cố và giải quyết các vấn đề quan trọng, nhưng mô hình này dễ trở thành điểm nghẽn khi quy mô mở rộng. Câu hỏi “Who's your number two?” vì thế không chỉ nói về kế nhiệm, mà còn đo lường khả năng xây dựng lớp lãnh đạo có thể vận hành tổ chức khi founder không hiện diện. Muốn rời khỏi vị trí trung tâm, lãnh đạo phải tăng năng lực huấn luyện, giao quyền, tháo gỡ rào cản và xác lập phạm vi ra quyết định rõ ràng cho đội ngũ. Doanh nghiệp cũng cần giảm phụ thuộc vào những cá nhân “không thể thay thế” bằng cách chuyển kinh nghiệm thực tiễn thành quy trình vận hành chuẩn, ma trận kỹ năng và chương trình đào tạo. Đây là điều kiện để năng lực được nhân rộng, đồng thời giúp kế hoạch chuyển đổi không bị đình trệ khi nhân sự chủ chốt thay đổi hoặc quá tải. Với chu trình Lập kế hoạch, Thực hiện, Kiểm tra, Điều chỉnh và quản trị hàng ngày, điểm yếu phổ biến nằm ở hai bước Kiểm tra và Điều chỉnh: doanh nghiệp nhận ra khoảng cách nhưng chưa tìm đúng nguyên nhân gốc hoặc không có hành động khép lại khoảng cách. Trường hợp Công ty Kamito, với mục tiêu giảm tồn kho từ khoảng 45 ngày xuống 30 ngày, cho thấy bài toán cốt lõi là xây năng lực dự báo nhu cầu và lập kế hoạch, thay vì chỉ xử lý hàng tồn đã phát sinh. Khi các chỉ tiêu về chất lượng, dịch vụ, chi phí, năng suất, an toàn, tuân thủ và kiểm soát cùng được vận hành theo logic đo đúng, tìm nguyên nhân và ngăn tái diễn, lộ trình chuyển đổi mới trở thành một hệ điều hành có khả năng tạo và bảo vệ giá trị.