Tôi năm nay 50 tuổi, chưa có kinh nghiệm về cổ phiếu và chứng chỉ quỹ. Tôi dự định đầu tư ETF VN30 và trái phiếu theo tỷ lệ 50-50 nhằm giảm và phân tán rủi ro, với nguyện vọng tích sản trong 10 năm. Tôi sẽ trích 20% thu nhập mỗi tháng để đầu tư.
Xin hỏi chuyên gia:
1. Mục tiêu này có phù hợp độ tuổi 50 và tích sản đến 60 tuổi, với ưu tiên là tính an toàn và giảm rủi ro?
2. Hai loại chứng chỉ quỹ này có phù hợp với tôi không? Nếu không, xin gợi ý các loại chứng chỉ quỹ, cổ phiếu tương đương hoặc tốt hơn để tham khảo.
3. Ở tuổi 50, có nên gom vào một giỏ như gửi ngân hàng để an toàn, thay vì đa dạng hóa giỏ hàng, cụ thể là ngân hàng và chứng chỉ quỹ?
4. Nếu tôi tích sản trong 10 năm và mong muốn đạt 3 tỷ, thì mỗi tháng tôi cần đầu tư bao nhiêu tiền?
Thanh Sơn
Giao dịch tại một ngân hàng ở Hà Nội. Ảnh: Giang Huy
Chuyên gia tư vấn:
Đầu tiên, tôi sẽ bình luận về chiến lược tích sản 20% thu nhập. Nghe qua, chiến lược này có vẻ đúng, nhưng tỷ lệ phân bổ vẫn phụ thuộc vào mức thu nhập thực tế của từng người. Nếu một cá nhân có thu nhập 20-30 triệu một tháng, tiết kiệm 20% là phù hợp, nhưng với các cá nhân có thu nhập từ 50-70 triệu một tháng, đồng thời chi phí cho người phụ thuộc không quá lớn, tỷ lệ tiết kiệm có thể lên tới 50%.
Ở góc độ đầu tư, độ tuổi 50, hay còn gọi là giai đoạn tiền hưu trí, mục tiêu ưu tiên an toàn của độc giả là hoàn toàn phù hợp. Đây là giai đoạn cuộc đời chúng ta cần giảm mức độ rủi ro trong đầu tư, đồng thời có mức dự phòng cao cho các chi phí chăm sóc sức khỏe.
Tuy nhiên, để xác định hồ sơ rủi ro của một cá nhân, cần có 2 yếu tố: khẩu vị rủi ro và khả năng chịu đựng rủi ro. Điều quyết định mức độ có thể chịu đựng rủi ro của một cá nhân, gia đình đến từ tính ổn định của thu nhập, số lượng người phụ thuộc, mức độ phí bắt buộc cho người phụ thuộc, tình trạng sức khỏe, các giải pháp bảo hiểm, quy mô khối tài sản tích lũy... Chúng ta cần rà soát kỹ lưỡng các yếu tố này để xác định kênh đầu tư phù hợp với hồ sơ rủi ro.
Dự định lựa chọn hai kênh chứng chỉ quỹ ETF VN30 và quỹ trái phiếu của độc giả, theo tôi, là khá phù hợp. Trong khi chứng chỉ quỹ trái phiếu là kênh ổn định về hiệu suất, ETF VN30 biến động mô phỏng khá sát với thị trường. Tuy nhiên, cả hai tài sản này đều có nhược điểm, nên cần đánh giá sâu hơn về hồ sơ rủi ro và danh mục tài sản hiện có để đưa ra tỷ trọng mà hai loại hình đầu tư này nên chiếm so với toàn bộ tài sản.
Chứng chỉ quỹ trái phiếu có hiệu suất khá thấp, thường chỉ ngang bằng với tiền gửi ngân hàng. Các quỹ này thường tối ưu trong giai đoạn lãi suất điều hành cao hoặc thị trường chứng khoán còn tiềm ẩn nhiều biến động rủi ro như thời điểm hiện tại. Ngược lại, chứng chỉ quỹ mở thụ động ETF cũng sẽ có sự biến động trong ngắn hạn. Nhà đầu tư ở độ tuổi tiền hưu trí, có hồ sơ rủi ro ổn định hoặc cân bằng, không nên nắm giữ quá 10-20% các loại hình tài sản tăng trưởng như chứng chỉ quỹ trong danh mục.
Nhìn chung, chứng chỉ quỹ mở trái phiếu và quỹ hoán đổi danh mục ETF đều là những loại hình phù hợp với nhà đầu tư không chuyên. Bên cạnh quỹ mở thụ động ETF, nhà đầu tư có thể cân nhắc các quỹ mở chủ động được quản lý chuyên nghiệp bởi các chuyên gia và công ty quản lý quỹ. Tuy có phí quản lý cao hơn, các quỹ này có chiến lược khá đa dạng, chủ động chọn thêm hoặc loại bỏ các mã cổ phiếu theo chiến lược của quỹ và theo từng thời kỳ thay vì chỉ theo một bộ chỉ số nhất định. Các quỹ này cũng có thanh khoản nhanh vì luôn được các công ty quản lý quỹ mua lại.
Tương tự, thay vì lựa chọn quỹ trái phiếu đơn thuần có hiệu suất thấp, nhà đầu tư có thể cân nhắc các quỹ mở cân bằng. Các sản phẩm này vừa tăng thêm hiệu suất vừa có độ ổn định nhờ nắm giữ 50% trái phiếu và 50% còn lại là các mã cổ phiếu tăng trưởng bền vững.
Chứng chỉ quỹ mở và quỹ ETF đều biến động theo thị trường chứng khoán nói chung, nhưng vẫn giúp giảm thiểu rủi ro và tăng trưởng ổn định trong trường hợp nhà đầu tư nắm giữ dài hạn và sử dụng chúng như một kênh tích sản đều đặn. Tuy nhiên, đứng giữa nhiều công ty quản lý quỹ, nhiều mã với những chiến lược quản lý quỹ khác nhau, việc chọn được một mã phù hợp đã khó, xác định được tỷ trọng phân bổ bao nhiêu so với tài sản, so với hồ sơ rủi ro, phù hợp với kế hoạch sử dụng vốn của bản thân là điều mà nhà đầu tư nên quan tâm hơn trước khi đầu tư.
Ở tuổi 50, có nên đầu tư theo kiểu "gom vào một giỏ" như gửi ngân hàng để an toàn, thay vì đa dạng hóa giỏ hàng, cụ thể là ngân hàng và chứng chỉ quỹ? Câu trả lời là ở bất kỳ độ tuổi nào cũng không nên bỏ tất cả trứng vào một giỏ. Mỗi loại tài sản sẽ đóng vai trò khác nhau (phòng thủ, tạo dòng tiền, chống suy thoái, cân bằng, tăng trưởng, tăng trưởng mạnh). Chỉ là, trong mỗi giai đoạn cuộc đời, với mỗi mục tiêu tài chính khác nhau trong mỗi pha kinh tế khác nhau, chúng ta sẽ có những cách phân bổ khác nhau.
Nếu độc giả đã chuẩn bị cho hưu trí, mối quan tâm là bảo toàn tài sản thay vì cần tăng trưởng mạnh. Tiền gửi nên chiếm tỷ trọng 30-40% tài sản, nhất là trong thời điểm lãi suất tiền gửi đang chạm đỉnh. Tuy nhiên, về mặt dài hạn, vào những thời điểm kinh tế hỗ trợ các lớp tài sản khác, hoặc khi lạm phát kéo dài, tiền gửi có thể chỉ nên giữ vai trò phòng thủ, dự phòng thay vì là kênh đầu tư nhằm chống lại lạm phát.
Nếu tích sản trong 10 năm và mong muốn đạt 3 tỷ đồng, mỗi tháng cần đầu tư bao nhiêu tiền? Giả định tỷ suất sinh lợi kỳ vọng hỗn hợp (từ danh mục 50% ETF VN30 và 50% chứng chỉ quỹ trái phiếu) từ 8% đến 10% một năm, tính theo công thức lãi kép, số tiền cần đầu tư định kỳ hàng tháng sẽ rơi vào khoảng 15-17 triệu đồng mỗi tháng.
Con số tích sản hàng tháng không quá lớn, chiếm tỷ trọng 20% thu nhập cũng là một tỷ lệ hợp lý, nhưng để kế hoạch tích sản diễn ra đúng kế hoạch, độc giả cần phải tiết kiệm kỷ luật, đảm bảo được thu nhập luôn ổn định và có đầy đủ quỹ dự phòng, bảo hiểm để đảm bảo cho những trường hợp như sức khỏe, nhu cầu của người phụ thuộc, thay đổi công việc, nơi ở...
Nguyễn Phương Thảo
Trưởng phòng Quản lý gia sản
Công ty Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT