Công khai danh sách đen địa chỉ IP, tên miền phát tán thư rác

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Bộ Công an sẽ tổ chức xây dựng, định kỳ cập nhật và công khai Danh sách đen địa chỉ IP/tên miền phát tán thư điện tử rác.

Dự thảo Nghị định chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác (thay thế Nghị định 91/2020 của Chính phủ) đang được Bộ Tư pháp tổ chức thẩm định.

Theo dự thảo, Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao -Bộ Công an sẽ xây dựng, quản lý, vận hành Hệ thống tiếp nhận phản ánh trên Cổng thông tin quốc gia về chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác (https://nospam.vncert.vn) và tổng đài 5656/156.

Công khai danh sách đen địa chỉ IP, tên miền phát tán thư rác - 1 — Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao sẽ xây dựng, quản lý, vận hành Hệ thống tiếp nhận phản ánh trên Cổng thông tin quốc gia về chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác (Ảnh minh họa: IT).

Khi thực hiện các chương trình quảng cáo bằng tin nhắn, người quảng cáo phải gửi đồng thời bản sao tin nhắn đến hệ thống tiếp nhận phản ánh nêu trên.

Người sử dụng dịch vụ viễn thông, internet, thư điện tử có thể phản ánh, cung cấp minh chứng về tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác tới hệ thống tiếp nhận phản ánh.

Cũng theo dự thảo, tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, internet, ứng dụng OTT (dịch vụ truyền thông cung cấp nội dung trực tiếp cho người dùng thông qua Internet), thư điện tử và người quảng cáo có trách nhiệm tuân thủ các yêu cầu điều phối ngăn chặn, xử lý tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác của Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao.

Bộ Công an tổ chức xây dựng, định kỳ cập nhật và công khai Danh sách đen địa chỉ IP/tên miền phát tán thư điện tử rác trên Cổng thông tin quốc gia về chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác.

Tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân có liên quan sử dụng danh sách đen này để phục vụ việc ngăn chặn phát tán thư điện tử rác theo quy định.

Thống kê sơ bộ của Bộ Công an từ ngày 1/10/2025 đến 13/8 năm nay cho thấy hệ thống tổng đài 5656/156 và cổng thông tin https://nospam.vncert.vn ghi nhận quản lý trên 1,66 triệu thuê bao DoNotcall (thuê bao không nhận tin nhắn/cuộc gọi quảng cáo), tiếp nhận trên 318.000 thông tin phản ánh về tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác. Trung bình mỗi ngày tiếp nhận khoảng 1.000 lượt phản ánh.

Hoạt động phát tán tin nhắn rác, cuộc gọi rác có sự chuyển dịch nhanh chóng từ phương thức truyền thống sang các nền tảng, dịch vụ ứng dụng công nghệ cao, xuyên biên giới và khó kiểm soát hơn.

Công khai danh sách đen địa chỉ IP, tên miền phát tán thư rác - 2 — Trang web lừa đảo được thiết kế với giao diện giống với trang web Dịch vụ công Quốc gia (Ảnh: Thế Anh).

Các đối tượng vi phạm ngày càng gia tăng sử dụng dịch vụ thoại qua giao thức, internet, nền tảng OTT, SIP Trunk (dịch vụ đường dây điện thoại ảo chạy trên nền tảng Internet), sim rác, đầu số ảo, hệ thống phát tán tự động, tài khoản định danh ảo và hạ tầng kỹ thuật đặt ở nước ngoài nhằm giả mạo cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp để lừa đảo.

Nhiều đối tượng thực hiện các cuộc gọi giả danh cơ quan công an, viện kiểm sát, tòa án, ngân hàng... nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Tính đến tháng 10/2025, cả nước xảy ra hơn 4.200 vụ việc liên quan đến tội phạm sử dụng công nghệ cao, gây thiệt hại gần 5.000 tỷ đồng. Mặc dù kết quả đấu tranh đã góp phần kéo giảm so với năm 2024, song Bộ Công an nhận định tình hình vi phạm pháp luật trên không gian mạng vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp.

Trong đó, hoạt động phát tán tin nhắn rác, cuộc gọi rác tiếp tục là một trong những công cụ được các đối tượng sử dụng để tiếp cận nạn nhân, phát tán đường dẫn độc hại, chiếm đoạt thông tin cá nhân, mã OTP...

Dự thảo nghị định trên được đề xuất thông qua và có hiệu lực từ 1/1/2027.

Dự thảo Nghị định mới thay thế Nghị định 91/2020 của Chính phủ đang được Bộ Tư pháp thẩm định, đánh dấu bước siết chặt quản lý đối với hoạt động phát tán tin nhắn, thư điện tử và cuộc gọi rác. Theo dự thảo, Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao thuộc Bộ Công an sẽ trực tiếp quản lý, vận hành Hệ thống tiếp nhận phản ánh qua cổng thông tin nospam.vncert.vn và tổng đài 5656/156. Điểm đáng chú ý là Bộ Công an sẽ công khai Danh sách đen các địa chỉ IP cùng tên miền vi phạm nhằm hỗ trợ các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân chủ động ngăn chặn hạ tầng phát tán rác. Thống kê từ ngày 1/10/2025 đến ngày 13/8 cho thấy hệ thống đã tiếp nhận hơn 318.000 thông tin phản ánh với trung bình khoảng 1.000 lượt mỗi ngày, đồng thời quản lý trên 1,66 triệu thuê bao đăng ký danh sách không nhận quảng cáo. Những con số này phản ánh áp lực đe dọa thường trực đối với người dùng dịch vụ viễn thông và internet trước làn sóng xâm phạm quyền riêng tư kéo dài. Hiện nay, hoạt động phát tán tin nhắn và cuộc gọi rác đang có sự chuyển dịch nhanh chóng sang các ứng dụng OTT, đường dây điện thoại ảo SIP Trunk, sim rác cùng hạ tầng kỹ thuật đặt tại nước ngoài. Các đối tượng vi phạm thường xuyên giả mạo cơ quan công an, viện kiểm sát, tòa án hoặc ngân hàng để thực hiện các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản tinh vi. Sự tinh vi của công nghệ xuyên biên giới đã biến các hình thức làm phiền truyền thống thành những cạm bẫy tài chính nghiêm trọng cho xã hội. Tính đến tháng 10/2025, cả nước đã ghi nhận hơn 4.200 vụ việc liên quan đến tội phạm sử dụng công nghệ cao với tổng thiệt hại ước tính gần 5.000 tỷ đồng. Việc ban hành quy chế điều phối ngăn chặn bắt buộc cùng cơ chế công khai danh sách đen được kỳ vọng sẽ tạo dựng hành lang pháp lý đủ sức nặng để bảo vệ an ninh mạng quốc gia.