
Anh Phạm Thành Trung (giữa), Công dân Thủ đô ưu tú 2026, cùng đồng nghiệp kiểm tra phần đảo cỏ trên hồ Giảng Võ - Ảnh: PHẠM TUẤN
Bên cạnh những nghệ nhân, giáo sư, thầy thuốc, Anh hùng Lao động và lãnh đạo lực lượng công an, trong danh sách Công dân Thủ đô ưu tú năm nay có một công nhân thoát nước: anh Phạm Thành Trung.
Suốt 13 năm làm nghề, anh Phạm Thành Trung, tổ trưởng tổ duy trì 4, Xí nghiệp thoát nước số 6 (Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội), cùng đồng nghiệp luôn nhẫn nại nạo vét cống những ngày nắng, ứng trực không kể ngày đêm khi mưa bão.
Trò chuyện với Tuổi Trẻ, anh kể chuyện nghề, những lần mày mò sửa máy và gửi gắm mong muốn giản dị: đường phố nhanh hết ngập để mọi người sớm trở về với gia đình.
Học ngành điện nhưng bén duyên với nghề thoát nước

Anh Phạm Thành Trung đã gắn bó với nghề công nhân thoát nước hơn 13 năm - Ảnh: PHẠM TUẤN
* Có bằng cao đẳng ngành điện, vì sao anh chọn nghề thoát nước? Sau 13 năm gắn bó, anh muốn kể điều gì về công việc mà người dân thường chỉ chú ý khi đường phố ngập?
- Tôi học ngành điện, nhưng trong gia đình có cô, bác làm trong ngành thoát nước nên cũng biết đến công việc này. Tôi yêu công việc môi trường, muốn góp phần làm cho thủ đô sạch đẹp hơn nên chọn vào Công ty Thoát nước Hà Nội từ tháng 5-2013.
Một ngày làm việc của tôi thường bắt đầu bằng việc rời nhà lúc 6h40, đến điểm tập kết lúc 7h15 để lấy đồ, rồi cùng anh em ra tuyến, bắt đầu làm việc lúc 7h30.
Tổ tôi phụ trách duy trì hệ thống thoát nước hai bên đại lộ Thăng Long, từ nút giao Trung Hòa đến km11+300. Chúng tôi chia tuyến thành từng đoạn, lần lượt làm hết đoạn này đến đoạn khác rồi quay lại, bảo đảm hệ thống được duy trì thường xuyên.
Mọi người thường thấy công nhân thoát nước trong những trận mưa, bão. Nhưng hằng ngày, anh em vẫn xuống cống nạo vét từng xô bùn, khơi thông dòng chảy. Để hạn chế ngập khi mưa lớn, công việc phải được làm từ những ngày bình thường như thế.

Anh Trung kiểm tra hệ thống máy sục khí trên hồ - Ảnh: PHẠM TUẤN
* Công việc dưới lòng cống đặt người thợ trước những nguy hiểm nào? Điều gì giúp anh vượt qua những lúc mệt mỏi, thậm chí bị thương, để tiếp tục gắn bó với nghề?
- Xuống cống nạo vét rất vất vả và độc hại. Dưới đó có nhiều thứ, trong đó có mảnh thủy tinh, mảnh sắt sắc nhọn từ trên đường rơi xuống. Dù được trang bị quần áo, ủng, găng tay bảo hộ, anh em vẫn có thể bị vật sắc đâm xuyên qua, phải khâu vết thương, tiêm phòng uốn ván.
Tôi nhớ năm 2014, khi tham gia lắp trạm bơm chìm Nguyễn Khuyến ở khu vực Quốc Tử Giám, chúng tôi phải làm ban đêm để tránh ảnh hưởng giao thông. Hố lắp máy chật, đông người xuống thì vướng, ít người thì máy lại nặng.
Trong lúc hạ máy bơm, tôi bị máy đè vào chân. May có ủng bảo hộ dày nên chỉ bị thương nhẹ. Đêm đó, chiếc điện thoại trong túi áo ngực cũng rơi xuống nước khi tôi cúi bắt bu lông ở chân máy.
Nhiều lúc cũng mệt, cũng thấy vất vả, nhưng tôi chưa bao giờ nghĩ đến chuyện bỏ nghề. Đã gắn bó thì phải yêu nghề, có yêu nghề mới hoàn thành được nhiệm vụ.

Anh Trung vớt rác, bảo đảm vệ sinh môi trường trong lòng hồ - Ảnh: PHẠM TUẤN
* Anh mong người dân sớm được về nhà sau mỗi trận mưa, trong khi chính mình có những đợt phải ứng trực ngày đêm. Gia đình đã đồng hành với anh như thế nào?
- Gia đình luôn là hậu phương vững chắc của tôi. Vợ tôi cũng làm ở Công ty Thoát nước Hà Nội, tại phòng tài vụ. Chúng tôi có hai cháu, cháu lớn học lớp 12, cháu nhỏ học lớp 8. Các cháu học gần nhà nên việc đi lại thuận tiện.
Những đợt mưa bão, anh em phải ứng trực 24/24 giờ, có khi liên tục mấy ngày. Lúc đó, ông bà và người thân ở nhà hỗ trợ chăm các con. Gia đình hiểu tính chất công việc, luôn ủng hộ nên tôi không phải lo nghĩ nhiều.
Mình làm cho đường phố hết ngập, sạch đẹp hơn thì đó cũng là niềm vui của cả gia đình.
Nhiều sáng chế trong quá trình làm việc
* Từ việc sửa máy sục khí đến lắp trụ cẩu quay, các sáng kiến của anh đã giải quyết những khó khăn gì trong công việc?
- Trong lao động, nhất là khi gặp khó khăn, mình thường nảy ra những ý nghĩ để thay đổi cách làm.
Trước đây, có máy sục khí bị ngấm nước, không vận hành được. Nếu mua mới, lắp đặt lại thì rất tốn kém. Tôi mày mò tháo máy, tẩm sấy, làm lại lớp cách điện của cuộn dây. Lắp vào, máy hoạt động trở lại, giúp giảm chi phí.
Ở hồ Giảng Võ, trước kia mỗi lần tháo máy bơm để bảo dưỡng đều phải gọi xe cẩu đến. Việc này vừa vướng vừa khiến anh em bị động vì phụ thuộc vào xe.
Năm 2014, tôi đề xuất lắp hai trụ cẩu quay tại đây. Nhờ đó, anh em có thể chủ động nâng máy lên bảo dưỡng. Khi nước dâng cao, trụ cẩu cũng giúp nâng máy để tránh ngập động cơ, ổ bi. Đến giờ, anh em vẫn sử dụng.

Là một công nhân thoát nước, nhưng trong quá trình lao động, anh Trung đã có nhiều sáng chế để hỗ trợ cho công việc được tốt hơn - Ảnh: PHẠM TUẤN
Muốn mặc đồ bảo hộ ngành thoát nước lên nhận giải
* Là một công nhân có tên trong danh sách được trao danh hiệu "Công dân Thủ đô ưu tú", anh đón nhận sự ghi nhận này ra sao và muốn gửi gắm điều gì cho những đồng nghiệp vẫn đang thầm lặng làm việc mỗi ngày?
- Tôi rất vui, bất ngờ và biết ơn. Thật lòng, tôi không nghĩ mình được chọn, bởi trong tổ, trong xí nghiệp, trong công ty có rất nhiều người giỏi. Tôi vẫn luôn học hỏi mọi người và nghĩ mình may mắn hơn một chút.
Tôi mong sang năm, những năm tiếp theo sẽ đến lượt các anh em khác được ghi nhận. Lãnh đạo công ty, xí nghiệp đã quan tâm đến người lao động, tôi mong đời sống của anh em tiếp tục được quan tâm hơn nữa.
Còn về trang phục dự lễ, tôi là công nhân thì sẽ mặc đồ bảo hộ công nhân của ngành để đại diện cho ngành của mình.

Thành tích nổi bật của anh Phạm Thành Trung - Ảnh: PHẠM TUẤN
Ban Thi đua - Khen thưởng (Sở Nội vụ Hà Nội) công bố danh sách 10 cá nhân tiêu biểu được dự kiến đề nghị tặng thưởng danh hiệu "Công dân thủ đô ưu tú" năm 2026 để lấy ý kiến đóng góp của người dân trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.