Công ty Thanh Bình Phú Mỹ: Kết nối trục kinh tế Nam - Trung

Mở rộng mạng lưới KCN liên kết vùng

Việc lựa chọn Đà Nẵng là bước tiến chiến lược của Công ty CP Thanh Bình Phú Mỹ nhằm lan tỏa mô hình khu công nghiệp thế hệ mới đến các vùng kinh tế động lực. Với hơn 15 năm kinh nghiệm vận hành KCN chuyên sâu Phú Mỹ 3, công ty đã khẳng định năng lực qua việc xây dựng hệ sinh thái đồng bộ gồm hạ tầng, cảng biển, logistics và mạng lưới đối tác quốc tế, tạo nền tảng vững chắc cho các doanh nghiệp FDI.

Tại buổi lễ thực hiện nghi thức khởi công KCN Hòa Ninh (Phú Mỹ 3 Đà Nẵng IP) cuối tháng 7 vừa qua, ông Masuda - đại diện Công ty Nippon Sanso Việt Nam - doanh nghiệp đã đầu tư và vận hành nhà máy khí công nghiệp tại KCN Phú Mỹ 3 - đánh giá cao chất lượng hạ tầng, năng lực vận hành và sự đồng hành lâu dài của Thanh Bình Phú Mỹ đối với các nhà đầu tư. Ông bày tỏ kỳ vọng những kinh nghiệm vận hành tại Phú Mỹ 3 sẽ tiếp tục được phát huy tại KCN Hòa Ninh, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp khu vực miền Trung.

KCN Hòa Ninh (Phú Mỹ 3 Đà Nẵng IP) có quy mô hơn 400 ha, tổng vốn đầu tư 6.204 tỉ đồng. Dự án được khởi công ngày 29.7 tại xã Bà Nà, thời hạn hoạt động 50 năm.

ẢNH: PM3

Được quy hoạch tại khu vực Tây Bắc Đà Nẵng, nơi thành phố đang định hướng phát triển các trung tâm công nghiệp, logistics và đổi mới sáng tạo, KCN Hòa Ninh được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những hạ tầng công nghiệp đón đầu làn sóng đầu tư vào các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và sản xuất xanh.

KCN Hòa Ninh được quy hoạch theo định hướng phát triển hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, tích hợp giữa hạ tầng sản xuất, logistics, năng lượng và thương mại tự do. Một trong những lợi thế nổi bật của dự án là khả năng kết nối trực tiếp với Cảng Liên Chiểu và Sân bay quốc tế Đà Nẵng, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động logistics và xuất nhập khẩu. Đồng thời, dự án sẽ được bảo đảm nguồn cung năng lượng từ Nhà máy điện LNG Hòa Ninh nằm trong cùng khu quy hoạch, với giai đoạn 1 có công suất 1.500 MW và dự kiến vận hành vào năm 2030. Đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp các doanh nghiệp bảo đảm nhu cầu năng lượng trong dài hạn, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững và ESG ngày càng được các tập đoàn toàn cầu coi trọng.

Bên cạnh đó, KCN Hòa Ninh được quy hoạch liền kề Khu công nghiệp FTZ Phú Mỹ 3 Đà Nẵng tại vị trí số 4 thuộc Khu thương mại tự do Đà Nẵng (335 ha). Sự kết nối giữa hai dự án hình thành một tổ hợp công nghiệp quy mô 735 ha, mở rộng không gian phát triển công nghiệp, logistics và thương mại, tạo thêm lợi thế cạnh tranh cho các nhà đầu tư trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo đại diện Thanh Bình Phú Mỹ, sau khi dự án khi đi vào vận hành ổn định sẽ tạo ra hơn 12.000 việc làm trực tiếp, đóng góp vững chắc vào nguồn thu ngân sách địa phương. "Với triết lý kinh doanh luôn đặt lợi ích của khách hàng làm trọng tâm, chúng tôi đã sẵn sàng tập trung mọi nguồn lực tài chính, nhân lực và thiết bị để đưa KCN Hòa Ninh về đích đúng tiến độ. Thanh Bình Phú Mỹ cam kết không chỉ cung cấp hạ tầng, mà sẽ đồng hành toàn diện cùng các doanh nghiệp trên chặng đường chinh phục những thành công mới", ông Tạ Quốc Bảo, Phó tổng giám đốc Thanh Bình Phú Mỹ, nhấn mạnh.

ẢNH: PM3

KCN Hòa Ninh (Phú Mỹ 3 Đà Nẵng IP) được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những động lực mới thúc đẩy phát triển công nghiệp và thu hút đầu tư chất lượng cao tại khu vực miền Trung trong những năm tới. Cùng với đó là KCN FTZ Phú Mỹ 3 Đà Nẵng, nằm tại vị trí số 4 của Khu thương mại tự do Đà Nẵng, quy mô 335 ha, tổng vốn đầu tư 5.338 tỉ đồng. Dự án được thành phố Đà Nẵng chấp thuận chủ trương đầu tư và chấp thuận nhà đầu tư trong tháng 6. Hai dự án được quy hoạch liền kề, tạo một không gian công nghiệp quy mô lớn thay vì phát triển tách biệt.

Nếu Phú Mỹ 3 là nền tảng tại vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, Vĩnh Thạnh giai đoạn 2 mở rộng mạng lưới về ĐBSCL thì hai dự án tại Đà Nẵng trở thành điểm nối mới ở miền Trung. Nhìn trên bản đồ, các dự án đang hình thành những điểm tựa công nghiệp tại ba không gian kinh tế khác nhau. Lựa chọn này cho thấy sự chuyển dịch từ chiến lược phát triển từng KCN sang xây dựng mạng lưới hạ tầng công nghiệp có khả năng liên kết vùng.

Đón dòng vốn công nghệ cao ở miền Trung

Việc Thanh Bình Phú Mỹ cùng lúc triển khai hai dự án tại Đà Nẵng diễn ra trong bối cảnh nhu cầu đối với hạ tầng công nghiệp đang thay đổi mạnh. Nếu trước đây vị trí, giá thuê đất, giao thông và khả năng cung cấp mặt bằng là những yếu tố quyết định sức hút của KCN thì với dòng FDI thế hệ mới, những điều kiện này chưa đủ. Các dự án công nghệ cao, điện tử, bán dẫn hay vật liệu mới thường có yêu cầu cao hơn về độ ổn định của điện, nước, hạ tầng số, logistics, xử lý chất thải, tiêu chuẩn môi trường, nhân lực kỹ thuật và khả năng kết nối với mạng lưới doanh nghiệp cung ứng.

TS Phan Hữu Thắng, Chủ tịch Liên chi hội tài chính Khu công nghiệp Việt Nam (VIPFA), nhận định sự dịch chuyển của dòng vốn FDI thế hệ mới đang buộc mô hình KCN thay đổi. Nếu trước đây lợi thế chủ yếu nằm ở quỹ đất, hạ tầng và chi phí nhân công, nhà đầu tư hiện quan tâm nhiều hơn đến công nghệ, năng suất, đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực, logistics, năng lượng sạch, khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước và mức độ tham gia vào chuỗi giá trị. Vì vậy, KCN thế hệ mới không thể chỉ là nơi cho doanh nghiệp thuê đất mà phải trở thành một hệ sinh thái công nghiệp, trong đó hạ tầng xanh, năng lượng, logistics, dữ liệu, nghiên cứu - phát triển, nhân lực và mạng lưới nhà cung ứng được kết nối. "Nhà đầu tư không chỉ chọn đất, chọn ưu đãi hay nhân công mà họ chọn nơi có hệ sinh thái công nghiệp", ông Thắng nhấn mạnh.

Đà Nẵng đang có cơ sở để đáp ứng những yêu cầu này. Hiện Khu công nghệ cao Đà Nẵng là một trong ba khu công nghệ cao đa chức năng cấp quốc gia và là khu công nghệ cao quốc gia duy nhất tại miền Trung. Trong khi đó, Khu thương mại tự do được quy hoạch với các phân khu có chức năng khác nhau, từ sản xuất đến logistics, kho bãi và thương mại. Sự kết hợp này tạo điều kiện để doanh nghiệp công nghiệp không chỉ tiếp cận mặt bằng sản xuất mà còn kết nối với logistics, thương mại quốc tế và các dịch vụ hỗ trợ. Với KCN Hòa Ninh và KCN FTZ Phú Mỹ 3 Đà Nẵng, Thanh Bình Phú Mỹ có cơ hội đặt hạ tầng sản xuất vào một cấu trúc lớn hơn thay vì phát triển riêng lẻ.

Kinh nghiệm phát triển KCN chuyên sâu Phú Mỹ 3 gắn với cảng biển, logistics và các dịch vụ hỗ trợ công nghiệp sẽ giúp doanh nghiệp thực hiện nhanh, tốt ở Đà Nẵng. Trong tháng 8 vừa qua, Tokuyama Việt Nam khánh thành nhà máy sản xuất polysilicon tại đây. Dự án cho thấy khả năng thu hút các dự án thuộc chuỗi vật liệu và công nghệ có giá trị gia tăng cao.

Một động thái đáng chú ý là trong tháng 7, Thanh Bình Phú Mỹ ký biên bản ghi nhớ hợp tác với Hiệp hội Công nghiệp bán dẫn Singapore (SSIA) trong khuôn khổ chuyến công tác của hiệp hội này tại Đà Nẵng. Điều này cho thấy cách tiếp cận của nhà phát triển KCN đang thay đổi: thay vì chỉ chờ nhà đầu tư tìm đến sau khi hạ tầng hoàn thiện, doanh nghiệp chủ động tiếp cận các hiệp hội ngành, mạng lưới doanh nghiệp và chuỗi cung ứng quốc tế để xác định nhóm nhà đầu tư phù hợp.

Vị trí 2 dự án KCN của Thanh Bình Phú Mỹ đều nằm ở trục phía tây Đà Nẵng, dễ dàng kết nối với Cảng liên chiểu, Sân bay quốc tế Đà Nẵng và tuyến cao tốc Bắc - Nam, tạo lợi thế logistics vượt trội cho các doanh nghiệp đặt nhà máy tại đây.

Cuộc đua KCN không còn là "đua" quỹ đất

GS-TS Võ Xuân Vinh, Viện Nghiên cứu kinh doanh, Trường đại học Kinh tế TP.HCM phân tích: Miền Trung và Đồng bằng sông Cửu Long có lợi thế về quỹ đất, chi phí và dư địa phát triển hạ tầng. Nhưng để biến lợi thế đó thành sức hút vốn FDI, các KCN phải đối mặt với cuộc cạnh tranh gay gắt, không chỉ trong nội địa mà còn cả với các nước lân cận.

Đơn cử KCN Chuyên sâu Phú Mỹ 3 có ưu thế về cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải và logistics, nhưng ở phía Bắc cũng có những KCN phát triển dựa trên lợi thế cảng biển và đang cạnh tranh để thu hút các nhóm nhà đầu tư quốc tế.

Trong khi các nhà phát triển KCN trong nước không giống các tập đoàn quốc tế, họ phải chịu chi phí vay cao hơn trong khi thời gian từ lúc đầu tư hạ tầng đến khi thu hút được nhà đầu tư thứ cấp có thể kéo dài hơn. Mỗi năm dự án chưa đưa được hạ tầng vào khai thác hiệu quả là thêm một năm chi phí vốn, chi phí vận hành và chi phí cơ hội. Do đó, bài toán của nhà phát triển KCN không chỉ là xây dựng hạ tầng mà còn phải xác định đúng nhóm khách hàng, chủ động xúc tiến đầu tư và rút ngắn thời gian hình thành cộng đồng doanh nghiệp trong KCN.

Chuyên gia này phân tích, với doanh nghiệp sản xuất, lợi thế của một KCN cũng không thể chỉ đo bằng khoảng cách tới cảng, mà bao gồm thời gian giao nhận, khả năng kết nối nhiều phương thức vận tải, kho bãi, thủ tục thương mại và mức độ ổn định của chuỗi cung ứng. Một KCN được đặt trong hệ thống logistics và dịch vụ hỗ trợ đồng bộ có thể giúp doanh nghiệp giảm thời gian, chi phí tổ chức sản xuất và lưu chuyển hàng hóa. Trong khi đó, Đà Nẵng là thành phố đang phát triển Khu thương mại tự do với các phân khu có chức năng khác nhau, từ logistics, kho bãi đến sản xuất. Nếu các chức năng này được kết nối hiệu quả, doanh nghiệp có thể tổ chức nhiều công đoạn của chuỗi cung ứng trong cùng một không gian, thay vì phải phân tán hoạt động qua nhiều địa điểm. Hai KCN của Thanh Bình Phú Mỹ, lợi thế vì thế không chỉ nằm ở diện tích đất hay vị trí, mà ở khả năng kết nối với mạng lưới logistics, thương mại và các dịch vụ hỗ trợ xung quanh.

GS-TS Võ Xuân Vinh nhấn mạnh: Tỷ lệ lấp đầy hay diện tích đất cho thuê vẫn là những chỉ số quan trọng, nhưng chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả của một KCN trong thu hút FDI thế hệ mới. Điều cần quan tâm hơn là chất lượng dự án được thu hút, mức độ liên kết với doanh nghiệp trong nước, khả năng hình thành chuỗi cung ứng và giá trị gia tăng tạo ra trong nền kinh tế. Điều này đồng nghĩa mỗi địa bàn cần một cách tiếp cận riêng.

Ví dụ KCN Chuyên sâu Phú Mỹ 3 có lợi thế về cảng nước sâu và các ngành công nghiệp sử dụng nhiều nguyên liệu, cần vận chuyển khối lượng lớn. Cần Thơ có thể khai thác lợi thế về vùng nguyên liệu, chế biến và thị trường của Đồng bằng sông Cửu Long. Trong khi đó, Đà Nẵng có cơ hội gắn KCN với Khu công nghệ cao, Khu thương mại tự do, logistics và các ngành công nghệ mới. Chuỗi KCN này phát huy thế mạnh từng vùng sẽ tạo ra trục kết nối nam- trung và miền tây thành một hành lang kinh tế hiệu quả.

GS-TS Võ Xuân Vinh nhận định:

Thách thức của Tổng công ty CP Thanh Bình Phú Mỹ trong giai đoạn mới không chỉ là phát triển thêm các KCN, mà là chứng minh khả năng biến lợi thế hạ tầng thành năng lực thu hút dòng vốn chất lượng cao. Khi cuộc cạnh tranh chuyển từ quỹ đất sang chất lượng hệ sinh thái và giá trị tạo ra, một KCN có sức hút không phải vì có bao nhiêu hecta đất trống, mà vì có thể đưa những doanh nghiệp nào vào, kết nối họ với nhau ra sao và tạo được bao nhiêu giá trị trong chuỗi sản xuất.