Nhằm tôn vinh những giá trị đặc sắc của âm nhạc truyền thống, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giao Cục Nghệ thuật biểu diễn chủ trì, phối hợp cùng các cơ quan, đơn vị và địa phương liên quan tổ chức cuộc thi Độc tấu và hoà tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc - 2026 với chủ đề Âm sắc Việt, hội tụ, toả sáng.
Đây là hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp có quy mô toàn quốc, tạo điều kiện để nghệ sĩ biểu diễn nhạc cụ dân tộc giao lưu, trao đổi kinh nghiệm và nâng cao chất lượng chuyên môn.
Cuộc thi có sự tham gia của 33 đơn vị nghệ thuật, với tổng cộng 18 buổi thi biểu diễn, 150 tiết mục, cùng gần 800 nghệ sĩ, diễn viên.
Cuộc thi được tổ chức thành hai đợt. Đợt một diễn ra từ 24/10 đến 30/10 tại Nhà hát Triển lãm và Văn hoá nghệ thuật tỉnh Lâm Đồng, với sự tham gia của 16 đơn vị nghệ thuật.
Đợt hai dự kiến diễn ra từ 6/11 đến 12/11 tại Nhà hát Ca, múa, nhạc quốc gia Việt Nam chi nhánh Thái Nguyên, với sự góp mặt của 17 đơn vị nghệ thuật.
Điểm nổi bật của cuộc thi là sự đa dạng về đơn vị tham gia, loại hình nghệ thuật, nhạc cụ và phong cách biểu diễn.
Từ các nhà hát nghệ thuật truyền thống, đoàn nghệ thuật dân tộc đến nhạc viện và cơ sở đào tạo chuyên nghiệp, mỗi đơn vị mang đến một sắc thái riêng, góp phần làm nên sự đa dạng trong bức tranh âm nhạc truyền thống.
NSND Xuân Bắc - Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn - kỳ vọng cuộc thi góp phần khơi mở những hướng tiếp cận mới trong biểu diễn nhạc cụ dân tộc, tạo sự kết nối giữa giá trị truyền thống và nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của công chúng hiện nay.
"Văn hóa truyền thống, nghệ thuật truyền thống, nhạc cụ truyền thống có sức sống lâu bền, bền bỉ. Nhiều người vẫn nói về nguy cơ có thể bị mai một nhưng không, nhìn vào số lượng đăng ký tham dự cuộc thi thì chúng ta thấy rõ ngọn lửa văn hóa truyền thống vẫn còn đang âm ỉ cháy trong tim mỗi nghệ sĩ", NSND Xuân Bắc chia sẻ.
Nội dung cuộc thi được chia thành bốn bảng, gồm độc tấu và hoà tấu dành cho các đơn vị kịch hát dân tộc, độc tấu và hoà tấu dành cho các đơn vị ca, múa, nhạc và cơ sở đào tạo nghệ thuật chuyên nghiệp.
Việc phân chia tạo điều kiện để các đơn vị thể hiện thế mạnh chuyên môn, đồng thời đảm bảo sự đa dạng trong hình thức biểu diễn.
Ông Lương Đức Thắng - Phó Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn - cho biết cuộc thi khuyến khích những tài năng nghệ thuật, tạo động lực để nghệ sĩ tiếp tục nghiên cứu và tìm kiếm phương thức biểu đạt mới.
Âm thanh đặc trưng của đàn bầu, đàn tranh, đàn nguyệt đến âm hưởng rộn ràng của loại nhạc cụ dân tộc vùng cao, mở ra không gian nghệ thuật đa sắc màu. Mỗi tiết mục mang một câu chuyện riêng, truyền tải đến câu chuyện văn hoá, đời sống tinh thần và dấu ấn riêng của từng vùng đất, cộng đồng dân tộc.
Các tác phẩm được trình diễn trực tiếp bằng nhạc cụ dân tộc, đặt ra yêu cầu về kỹ thuật, khả năng cảm thụ và sự am hiểu đặc trưng của từng loại hình âm nhạc.