Đêm muộn ngày 18/11/2000 (tức trưa 19/11 theo giờ Việt Nam), đang ở Mỹ chuẩn bị mở chi nhánh mới, ông Alain Tấn (tên Việt Nam là Huỳnh Trung Tấn - chủ quán phở 2000 tại TPHCM) bất ngờ nhận được cuộc gọi của mẹ vợ từ quê nhà.
Đầu dây bên kia cho biết: "Con ơi, Tổng thống Mỹ Bill Clinton đến quán nhà mình ăn trưa". Thông tin bất ngờ khiến ông Tấn không dám tin đó là sự thật.
Khung cảnh ông Bill Clinton và con gái ăn trưa tại quán (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Bữa trưa của ông Bill Clinton diễn ra tại quán phở nằm ở số 1-3 đường Phan Chu Trinh, nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 16 đến 19/11/2000.
"Mọi chuyện diễn ra ngoài dự kiến. Nếu biết trước Tổng thống Mỹ đến ăn phở, vợ chồng tôi sẽ ở nhà tiếp đón chu đáo", ông Tấn nhớ lại.
Cách Việt Nam nửa vòng trái đất, ông không chợp mắt vì hồi hộp. Khi mẹ vợ thông báo, bữa trưa diễn ra suôn sẻ, vợ chồng mới dám thở phào.
Bữa ăn trưa không báo trước
Dù 26 năm đã trôi qua, kỷ niệm về buổi trưa đặc biệt vẫn được gia đình ông gìn giữ như một dấu mốc đáng nhớ. Trong quán, bức ảnh cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton chụp cùng đội ngũ nhân viên treo ở vị trí trang trọng.
Trước khi Tổng thống thứ 42 của Hoa Kỳ dùng bữa, chủ quán không nhận được thông báo. Cách đó vài ngày, có những dấu hiệu cho thấy tiệm sắp đón vị khách đặc biệt.
"An ninh phía Việt Nam đến lấy danh sách nhân viên và quan sát không gian xung quanh.
Báo chí đưa tin Tổng thống Mỹ sẽ có chuyến thăm lịch sử tới Việt Nam. Vợ chồng tôi không nghĩ quán bình dân có cơ hội được đón thượng khách", ông Tấn nhớ lại.
Mẹ vợ của ông Tấn đón tiếp ông Bill Clinton tại quán (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Qua điện thoại, ông dặn dò người quản lý chú ý công tác đón tiếp, chọn nhân viên có kinh nghiệm phục vụ, tránh sơ suất.
Theo lời nhân viên kể lại, an ninh xung quanh quán được siết chặt.
Ông Bill Clinton bước vào, nhân viên mật vụ lập tức chốt cửa. Đội ngũ bảo vệ ngồi ở tầng 1, trong khi Tổng thống Mỹ cùng con gái Chelsea và một số thành viên lên tầng 2 dùng bữa.
Cầm tờ thực đơn, ông Bill Clinton gọi một tô phở gà, sau đó thêm phở bò. Ông dùng sinh tố xoài và nước lọc. Chelsea chọn phở chay với đậu phụ, nấm, nước dùng được hầm từ rau củ quả.
Thời điểm đó, mỗi tô phở có giá 12.000 đồng. Bữa trưa của đoàn kéo dài khoảng một giờ.
Giữa không gian bình dị của quán, Tổng thống Mỹ cầm đũa và thìa thưởng thức món ăn. Ông trò chuyện vui vẻ với con gái và vợ chồng Đại sứ Mỹ tại Việt Nam.
Trước khi rời đi, ông Clinton vào bếp, mời đội ngũ nhân viên chụp ảnh. Khoảnh khắc vị Tổng thống Mỹ đứng bên khu vực nấu nước dùng được lưu giữ cho đến ngày nay.
"Mọi người đều cảm nhận Tổng thống Mỹ thân thiện. Khung cảnh bữa trưa giống như người cha đưa con gái đi ăn, không có cảm giác quá xa cách hay nặng về nghi thức…", ông Tấn bày tỏ.
Gần 3 thập kỷ đã trôi qua, câu chuyện đón Tổng thống Mỹ Bill Clinton đến ăn phở vẫn được nhân viên nhắc lại với niềm tự hào. Ông Tấn cho rằng, tiệm phở được Tổng thống Mỹ lựa chọn, không phải là chuyện ngẫu nhiên.
Năm 2000, một người công tác tại Tổng lãnh sự quán Hoa Kỳ ở TPHCM thường đến ăn phở mỗi tuần. Từ những lần gặp gỡ, chủ quán và vị khách trở nên thân thiết.
Một lần, vị khách tiết lộ, sắp có đoàn ngoại giao quan trọng đến Việt Nam, nên mong muốn mời họ tới thưởng thức phở. Phía Mỹ đề nghị được lấy mẫu thực phẩm tại quán, đưa đi xét nghiệm.
"Tôi vui vẻ đồng ý ngay. Từ khi bắt đầu kinh doanh, vợ chồng tôi chú trọng khâu đảm bảo an toàn thực phẩm nên không lo ngại. Đó là quá trình chuẩn bị trước thềm chuyến thăm của ông Bill Clinton", ông nhớ lại.
Hình ảnh một tô phở bò của quán (Ảnh: Foodie Jade).
Sau bữa trưa của Tổng thống Mỹ và con gái, quán phở của ông Tấn được nhiều người biết đến. Chủ quán cho rằng, đó là "điểm son" đáng tự hào nhưng không phải yếu tố duy nhất giúp thương hiệu có thể tồn tại.
"Sự thành công bền vững phải bắt nguồn từ chất lượng món ăn, tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, giá cả và thái độ trân trọng khách hàng", ông bày tỏ.
Quyết định bán phở sau lần tình cờ đọc sách
Ông Tấn sinh ra trong gia đình có truyền thống kinh doanh nhà hàng, khách sạn. Năm 1971, chàng trai sang Mỹ du học rồi ở lại lập nghiệp.
Năm 1989, ông trở về quê hương, bắt đầu gây dựng sự nghiệp với Le Mekong - nhà hàng Pháp. Sau đó, nam doanh nhân tiếp tục hợp tác, mở nhà hàng Vietnam House. Cả hai thuộc nhóm những nhà hàng cao cấp, có tiếng ở thành phố thời điểm đó.
Ông Huỳnh Trung Tấn và vợ là bà Huỳnh Trúc Mỹ Liên từng đi thưởng thức phở khắp nơi để tìm ra cách nấu nước dùng riêng (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1998 tác động đến kinh tế nhiều quốc gia trong khu vực. Hoạt động kinh doanh gặp không ít khó khăn. Trước tình hình đó, vợ chồng ông quyết định trở lại Mỹ một thời gian.
Một lần tình cờ vào hiệu sách, ông Tấn đọc được triết lý kinh doanh ẩm thực của một số thương hiệu nổi tiếng. Những kinh nghiệm này mở ra cho nam doanh nhân hướng đi mới.
"Muốn tồn tại trong giai đoạn kinh tế khó khăn, doanh nghiệp phải biết thích nghi với thời cuộc. Thay vì tập trung phân khúc cao cấp, có thể chuyển hướng sang bán món bình dân và lựa chọn những món ăn mang bản sắc địa phương”, ông Tấn nhớ lại.
Trở lại Việt Nam, ông suy nghĩ đến bánh cuốn, bún riêu, bún ốc, bún chả... Sau quá trình cân nhắc, vợ chồng quyết định bán phở.
Theo ông, “ở đâu có người Việt Nam, ở đó có phở”. Món ăn này đã được truyền qua nhiều thế hệ, trở thành một phần biểu tượng trong văn hóa ẩm thực.
Để có được món phở phù hợp với thực khách, vợ chồng ông Tấn từng đi thưởng thức phở cả 3 miền. Hai người nhận thấy, một số nơi cho đường khá nhiều vào nước dùng, trong khi không ít quán sử dụng nhiều mì chính (bột ngọt).
Sau nhiều lần thử nghiệm, ông Tấn quyết định chọn cách tạo vị ngọt tự nhiên từ xương.
"Xương được ninh hơn 8 tiếng, không sử dụng mì chính. Nước dùng phải qua hệ thống lọc, không được đun quá lâu khiến vị bị mặn, nhưng đầu bếp không được vội vàng vì sẽ ảnh hưởng đến độ ngon của phở”, ông nói.
Ông Tấn cho rằng, một tô phở ngon không chỉ có nước dùng, thịt bò hay thịt gà mà còn cần bánh phở chất lượng. Chủ quán yêu cầu bánh phở phải mềm, không mỏng hay dày quá, không bị gãy nát.
Bên cạnh hương vị, chủ quán đặc biệt quan tâm đến vấn đề vệ sinh và an toàn thực phẩm. Đây là một trong những nguyên tắc quan trọng của quán.
Bàn ghế được làm bằng inox giúp nhân viên thuận tiện lau chùi, xịt nước khử trùng sau mỗi lượt khách. Thìa được nhúng qua nước sôi nóng, bọc nilon trước khi đưa ra phục vụ.
Rau sống được rửa qua nước muối, cắt thành những phần vừa ăn. Dưới mỗi bàn đều có chiếc sọt nhỏ để khách bỏ giấy ăn và rác.
"Thời gian đầu, tôi cùng nhân viên kiên nhẫn cầm kẹp, nhặt từng tờ giấy ăn dưới bàn. Nhìn chúng tôi giữ vệ sinh, khách dần hình thành thói quen vứt giấy ăn đúng chỗ", ông Tấn chia sẻ.
Nhiều người thường nói đùa, thương hiệu 2000 đặt tên quán theo năm ông Bill Clinton đến Việt Nam. Sự thật không phải như vậy.
“Cơ sở đầu tiên được mở trên đường Võ Thị Sáu năm 1998, nơi từ lâu được mệnh danh là phố phở của đất Sài thành. Thời điểm đó, cả thế giới hân hoan chào đón thiên niên kỷ mới. Tôi chọn con số 2000, đánh dấu cột mốc đặc biệt”, người sáng lập quán phở nói.
Sau nhiều năm gắn bó với công việc kinh doanh, ông thảnh thơi tận hưởng tuổi già bình yên. Con trai cả là Huỳnh Trung Khải tiếp tục nối nghiệp.
Phở gà, phở bò và phở chay có giá khoảng 70.000 đồng/tô (nhỏ) - 99.000 đồng/tô (lớn). Bên cạnh đó, quán bổ sung thêm một số món như cơm gà, cơm sườn, cơm bò... vào thực đơn. Khách của quán phần đông là người nước ngoài.
Hai thế hệ gia đình ông Tấn tiếp nối nghề bán phở (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Anh Khải vẫn giữ bí quyết nấu nước dùng được cha mẹ gây dựng và theo đuổi kế hoạch phát triển thương hiệu phở 2000 ra thị trường nước ngoài.
Bên cạnh những đánh giá tích cực, Phở 2000 nhận được một số bình luận cho rằng, hương vị nước dùng chưa đậm đà hoặc không giống như trước đây.
Ông Tấn cho biết, gia đình luôn tôn trọng thực khách. Với ông, những lời khen hay phản hồi sẽ giúp cơ sở kinh doanh làm tốt hơn nữa trách nhiệm của mình.
“Khẩu vị là cảm nhận của từng người. Có người thích nước dùng đậm đà nhưng một số khách ưa chuộng vị thanh. Nếu lời góp ý phù hợp, chúng tôi sẽ tiếp thu và điều chỉnh. Trong trường hợp khách phản ánh chưa chính xác, quán vẫn tôn trọng ý kiến, không phản bác lại gay gắt”, ông chia sẻ.
Không chỉ lắng nghe những nhận xét trực tiếp, ông Tấn còn theo dõi mức độ hài lòng của thực khách thông qua số liệu gói món hàng ngày.
"Khách bước vào quán phở, chủ yếu dùng cơm hay chả giò, đó là dấu hiệu cho thấy món ăn đang có vấn đề. Chúng tôi phải nghiêm túc xem lại chất lượng và tìm cách cải thiện”, ông nói thêm.