Đại biểu bàn cách giao quyền điều tra cho công an cấp xã

Sáng 27/10, thảo luận về dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), các đại biểu nêu ý kiến về việc phân công nhiệm vụ, xác định thẩm quyền của điều tra viên được bố trí tại công an cấp xã.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) đồng tình với việc giao thủ trưởng cơ quan điều tra cấp tỉnh phân công một số nhiệm vụ cho điều tra viên là trưởng, phó trưởng công an cấp xã.

Theo nội dung dự thảo được ông dẫn lại, việc phân công có thể bao gồm các hoạt động tố tụng để giải quyết nguồn tin về tội phạm; khởi tố, điều tra vụ án về tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng có tính chất đơn giản, chứng cứ rõ ràng, xảy ra trên địa bàn.

Ông cho rằng cách giao nhiệm vụ này phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Có xã cách trung tâm tỉnh hàng chục, thậm chí hàng trăm km, nên việc chờ cơ quan điều tra cấp tỉnh trực tiếp xử lý có thể ảnh hưởng đến tính kịp thời.

"Khi xảy ra vụ việc mà phải chờ cán bộ từ tỉnh xuống thì có thể không đáp ứng được yêu cầu xử lý ngay tại cơ sở", ông Hoà nói.

Từ đó, đại biểu ủng hộ giao nhiệm vụ cho trưởng, phó trưởng công an cấp xã có ngạch điều tra viên phù hợp.

Phân biệt năng lực điều tra với quản lý, chỉ huy

Đại biểu Nguyễn Phương Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đề nghị chú trọng tính chuyên nghiệp của đội ngũ điều tra viên, nhất là khi bố trí cán bộ thực hiện hoạt động điều tra tại công an cấp xã.

Bà phân tích, trưởng, phó trưởng công an cấp xã đang đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ về an ninh, trật tự, quản lý địa bàn, phòng chống tội phạm và xây dựng lực lượng. Các vị trí này đòi hỏi năng lực quản lý, chỉ huy, tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Trong khi đó, điều tra hình sự yêu cầu tập trung chuyên sâu vào thu thập, kiểm tra, đánh giá chứng cứ, làm rõ tình tiết vụ án và tuân thủ trình tự, thủ tục tố tụng.

"Một cán bộ có năng lực điều tra tốt chưa chắc đã là người phù hợp nhất để đảm nhận chức danh chỉ huy công an cấp xã", bà Thủy nói. Ngược lại, người có năng lực quản lý, chỉ huy tốt không nhất thiết có kinh nghiệm và chuyên môn điều tra sâu nhất.

Theo bà, hai nhóm yêu cầu này có điểm giao thoa nhưng không đồng nhất. Việc kiêm nhiệm quá nhiều công việc có thể ảnh hưởng đến chất lượng giải quyết vụ án.

Đại biểu đề nghị cân nhắc quy định của dự thảo, không nên quy định cứng việc thực hiện những nhiệm vụ điều tra này chỉ dành cho điều tra viên trung cấp, cao cấp đồng thời giữ chức trưởng, phó trưởng công an cấp xã.

Thay vào đó, việc phân công cần căn cứ vào ngạch, năng lực chuyên môn, kinh nghiệm và yêu cầu cụ thể của vụ án.

Làm rõ thẩm quyền khi vụ án liên quan nhiều xã

Bà Thủy cũng đề nghị làm rõ thẩm quyền tại Điều 39 được xác định theo ngạch, năng lực điều tra viên hay theo chức vụ trưởng, phó trưởng công an cấp xã; phạm vi thực hiện theo địa giới xã hay theo vụ án được phân công.

Theo đại biểu, nhiều vụ án xảy ra tại một địa bàn nhưng liên quan đến đối tượng, hành vi ở các địa bàn khác. Quy định chưa rõ có thể dẫn đến cách hiểu, áp dụng thiếu thống nhất, phát sinh việc chuyển vụ việc qua nhiều đơn vị.

Bà đề nghị điều tra viên trung cấp, cao cấp khi được phân công cần có thẩm quyền tương ứng để giải quyết vụ án, kể cả vụ việc liên quan nhiều xã. Việc thực hiện phải chịu sự chỉ đạo, kiểm tra, giám sát của thủ trưởng cơ quan điều tra, "không phụ thuộc máy móc vào địa giới hành chính nơi xảy ra vụ việc".

Giải trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nghiên cứu, tiếp thu ý kiến đại biểu để chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật.