Đại biểu băn khoăn mỗi năm sửa Luật đầu tư gần 3 lần, Bộ trưởng nói sửa để thu hút đầu tư

Từ đầu kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XV đến nay, đây là lần thứ 16 sửa Luật Đầu tư, đại biểu Hoàng Minh Hiếu (đoàn Nghệ An) cho rằng tính trung bình, mỗi năm có gần 3 lần Luật Đầu tư được sửa đổi, bổ sung. 

Lo tần suất thay đổi pháp luật cao khiến luật thiếu ổn định, tăng chi phí

"Tần suất thay đổi pháp luật cao như vậy sẽ dẫn đến hệ quả là pháp luật thiếu ổn định, chi phí tìm hiểu pháp luật và thích ứng của người dân, doanh nghiệp sẽ tăng lên, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, kinh doanh" - đại biểu Hiếu nêu vấn đề.

Từ thực tiễn, đại biểu cho rằng Chính phủ cần xem xét, cân nhắc kỹ có nên tiếp tục duy trì Luật Đầu tư như một đạo luật vừa điều chỉnh về quyền đầu tư kinh doanh, vừa thực hiện chức năng của một đạo luật "cấp phép dự án đầu tư" hay không?

Theo Luật Đầu tư, thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư vẫn chủ yếu là vừa xem xét điều kiện của nhà đầu tư, vừa xem xét địa điểm, đất đai, quy hoạch, quy mô, tiến độ, môi trường và nhiều yếu tố khác và nhà đầu tư phải đồng thời thực hiện các thủ tục này.

• 

  Đại biểu Quốc hội nêu chuyện quán lẩu gà bất ngờ nổi tiếng ở Trung Quốc để nói về phản ứng chính sáchĐỌC NGAY

Điều này vừa kéo dài thủ tục vừa khó phân định phạm vi điều chỉnh giữa Luật Đầu tư và các luật khác, từ đó làm phát sinh nhu cầu sửa Luật Đầu tư mỗi khi luật chuyên ngành thay đổi.

Dẫn chứng ngay như tại kỳ họp này, ngoài việc sửa đổi Luật Đầu tư thì Chính phủ cũng đang đề xuất sửa một số điều khoản khác của Luật Đầu tư trong 4 dự thảo luật khác. 

Vì vậy, để xử lý tình trạng này, đại biểu đề nghị cần thu hẹp chức năng của Luật Đầu tư theo hướng tập trung vào việc điều chỉnh về quyền tự do đầu tư kinh doanh, bảo đảm, khuyến khích đầu tư và những trường hợp thật sự cần Nhà nước kiểm soát. Các vấn đề khác nên để luật chuyên ngành quy định, đảm bảo một rủi ro do một cơ quan chịu trách nhiệm chính.

Đại biểu Nguyễn Vũ Trung (đoàn TP.HCM) cho rằng khi một luật vừa có hiệu lực đã phải sửa đổi, chúng ta càng cần chỉ rõ điểm nghẽn nào đã phát sinh, sửa điều khoản nào và việc sửa đổi sẽ giúp nhà đầu tư giảm bao nhiêu bước, bao nhiêu thời gian, chi phí.

Vì vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo một chuẩn mực cụ thể: nhà đầu tư phải biết trước điều kiện, thời hạn, chi phí, cơ quan chịu trách nhiệm và cách khiếu nại khi thủ tục chậm trễ. 

Khi đó, cổng một cửa mới giảm được thủ tục; ưu đãi mới đổi được kết quả; và đầu tư vào y tế, khoa học, công nghệ mới góp phần nâng cao năng lực tự chủ, bảo vệ sức khỏe người dân và tạo thêm động lực phát triển đất nước. 

Liên tục sửa Luật Đầu tư để thu hút đầu tư vào lĩnh vực mới

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) kiến nghị cần hoàn thiện các quy định để bảo đảm chính sách thu hút đầu tư tạo được lợi ích lan tỏa thực chất, sử dụng hiệu quả nguồn lực. Cần kiểm chứng kết quả và xử lý việc không hoàn thành cam kết, xác định rõ kết quả đầu ra, trách nhiệm với từng nhóm cam kết. 

Ngoài ra, cần phân biệt điều kiện bắt buộc để hưởng chính sách với chỉ tiêu cam kết có thể thực hiện theo giai đoạn, hạng mục. Trường hợp không đáp ứng điều kiện bắt buộc để hưởng chính sách thì phải thu hồi khoản đã hưởng không đúng. 

Giải trình các ý kiến của đại biểu, lý giải việc cần thiết phải sửa đổi Luật Đầu tư khi tới nay đã sửa đổi 16 lần, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho hay trước đây, việc sửa đổi chủ yếu tập trung loại trừ các điều kiện, thủ tục kinh doanh. 

Lần này, luật sửa đổi để không ngừng hoàn thiện môi trường đầu tư, thu hút vốn đầu tư và khơi thông nguồn lực để đạt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên. Thực tế, tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần tăng khoảng 2,21 lần so với giai đoạn 2021- 2025, riêng vốn FDI giải ngân từ 30 đến 40 tỉ USD/năm. 

Việc sửa đổi cũng nhằm kịp thời hoàn thiện thể chế các nghị quyết của Đảng. Một lý do đặc biệt quan trọng nữa là sự cạnh tranh vô cùng khốc liệt giữa các quốc gia trong khu vực và trên thế giới nhằm thu hút FDI. 

Dẫn chứng, nhiều nước trong khu vực đều có các chương trình thu hút đầu tư. Chẳng hạn như Malaysia thiết lập nhiều hành lang thu hút đầu tư lĩnh vực điện tử, máy tính, điện thoại, chip bán dẫn, chuyển đổi số. Hay nước cạnh tranh trực tiếp là Ấn Độ có tham vọng trở thành trung tâm sản xuất điện thoại di động của thế giới đã có chính sách hỗ trợ trực tiếp cho sản phẩm sản xuất tại nước này. 

“Vậy làm sao chúng ta cạnh tranh và thu hút được?" - ông Tuấn đặt câu hỏi và nhấn mạnh cần sửa đổi Luật Đầu tư để đưa ra các chính sách ưu đãi, nhằm thu hút vào ngành nghề và lĩnh vực ưu tiên như đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và chuyển đổi số, cũng như nâng cao chất lượng đầu tư, tiêu chí tham gia của doanh nghiệp trong nước với nhà đầu tư nước ngoài. 

Theo đó, Bộ trưởng khẳng định việc thu hút cần gắn liền với kết quả đầu ra, phải kiểm tra, giám sát và lượng hóa được. Quy định điều kiện chấm dứt, thu hồi ưu đãi khi nhà đầu tư không đáp ứng các yêu cầu, cam kết, nhằm giảm thiểu khiếu kiện và tranh chấp đầu tư quốc tế phức tạp.

Ngày 2-11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư.