Trái cây ngoại 'quý tộc' rớt giá
Cuối tuần qua, chị Thanh Huyền (TPHCM) mua nho mẫu đơn (Shine Muscat) tại siêu thị gần nhà với giá 64.000 đồng/kg. Khi mới xuất hiện tại Việt Nam, nho mẫu đơn có nguồn gốc từ Nhật Bản hay Hàn Quốc có giá bán lên tới 600.000 đồng/kg. Khoảng 3-4 năm trước, khi nho mẫu đơn được trồng và thương mại hóa rộng rãi tại Trung Quốc, giá cũng chỉ từ 130.000-140.000 đồng/kg.
Tuy nhiên, khảo sát tại các chợ truyền thống ở TPHCM như Phạm Văn Bạch, Xóm Mới, Phạm Văn Hai gần đây cho thấy, trái cây nhập khẩu được bày bán la liệt từ sạp hàng ra vỉa hè, giá mềm hơn hẳn.
Nho ruby có giá 64.000 đồng/kg, nho đen, nho kẹo dao động quanh mức 85.000 đồng/kg. Riêng nho mẫu đơn có nhiều phân khúc, giá từ 55.000-80.000 đồng/kg tùy độ tươi.
Không chỉ nho, nhiều loại quả ngoại khác cũng ghi nhận mức giá cạnh tranh trực tiếp với nông sản nội địa. Hồng vuông nhập từ Trung Quốc có giá 35.000 đồng/kg, thấp hơn hồng Đà Lạt khoảng 20.000-25.000 đồng/kg. Quýt nhập khẩu chính ngạch giá 40.000 đồng/kg, trong khi hàng trong nước dao động 80.000-90.000 đồng/kg.
Chị Hồng, tiểu thương chợ Xóm Mới (phường An Hội Đông), cho hay sản lượng và chủng loại hàng nhập về chợ năm nay phong phú hơn trước.
Nhiều mặt hàng vốn thuộc phân khúc cao cấp nay giảm đáng kể, như kiwi còn khoảng 135.000 đồng/kg, giảm 15% so với cùng kỳ; táo Envy New Zealand size nhỏ (khoảng 170-180 g/quả) giá 139.000 đồng/kg, trong khi các đợt trước thường trên 200.000 đồng/kg. Ngoài ra, táo Nam Phi đang được chị Hồng bán theo gói 3kg với giá 97.000 đồng.
Theo khảo sát tại một số hệ thống siêu thị, một số dòng trái cây thuộc phân khúc cao cấp cũng giảm giá đáng kể. Đơn cử như táo Envy 250 gram trở lên, giá chỉ 178.000-190.000 đồng/kg, giảm 82.000 đồng/kg so với thông thường; việt quất New Zealand giá từ 100.000-135.000 đồng/hộp 125 gram; kiwi vàng dao động từ 218.000-249.000 đồng/kg, giảm 15.000-20.000 đồng.
Bà Phan Bảo Thy, Giám đốc truyền thông chuỗi siêu thị thực phẩm Kingfoodmart, cho biết mặt bằng giá trái cây từ kiwi, táo, nho đã giảm 5-15% so với cùng kỳ nhờ nguồn cung dồi dào. Điều này giúp người tiêu dùng tiếp cận trái cây nhập khẩu với mức giá cạnh tranh hơn trước.
Ngoài một số thị trường quen thuộc như Mỹ, New Zealand, Australia hay Chile, năm nay hệ thống mở rộng nhập khẩu việt quất từ Canada và nhập trực tiếp táo Envy để có giá tốt.
Bà Thy cũng nhìn nhận, người tiêu dùng trước đây thường e ngại trái cây có xuất xứ từ Trung Quốc. Tuy nhiên, một số mặt hàng nhập khẩu chính ngạch, nguồn gốc rõ ràng đang dần xóa bỏ tâm lý này nhờ độ tươi mới vượt trội và giá cạnh tranh.
"Hàng từ Trung Quốc về Việt Nam chỉ mất 5-7 ngày vận chuyển, trong khi các nước khác mất trên 30 ngày. Thời gian vận chuyển ngắn giúp quả giữ được độ tươi giòn. Điển hình như quýt Trung Quốc chính ngạch hiện bán rất chạy", bà Thy chia sẻ.
Ông Nguyễn Bình Phương, Giám đốc kinh doanh Chợ đầu mối Nông sản Thủ Đức, nhận xét, dù hàng hóa nhập khẩu về chợ đến từ nhiều thị trường và tùy thuộc vào từng mùa vụ, song Trung Quốc vẫn chiếm ưu thế nhờ nguồn hàng dồi dào, có quanh năm, vị trí địa lý liền kề và chi phí logistics thấp.
"Đặc biệt với mặt hàng nho Trung Quốc, hàng được đóng container vận chuyển đường bộ từ biên giới về đến Việt Nam chỉ mất khoảng 48 giờ. Trong khi trái cây từ các thị trường xa, nếu đi đường hàng không thì chi phí quá đắt đỏ, còn đi đường biển mất cả tháng trời, rất khó cạnh tranh về giá", ông Phương phân tích.
Áp lực dư cung toàn cầu
Ở góc độ thị trường vĩ mô, ông Nguyễn Văn Mười, Chủ tịch CLB Doanh nghiệp nông nghiệp nhiệt đới, nhận định giá trái cây ngoại về Việt Nam ngày càng rẻ là nhờ sự chuyển dịch của dòng thương mại quốc tế.
Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, 10 tháng đầu năm 2026, kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng rau quả của Việt Nam tăng 28,3%, trong khi xuất khẩu tăng 17,2% so với cùng kỳ, phản ánh nhu cầu nội địa vẫn rất lớn.
Theo ông Mười, giá trái cây ngoại ngày càng rẻ có nhiều yếu tố tác động. Trước hết do sức mua tại các thị trường lớn đang sụt giảm vì kinh tế khó khăn và ảnh hưởng xung đột. Khi thị trường truyền thống tiêu thụ chậm, các nhà vườn lớn trên thế giới buộc phải tìm đường hạ giá để đẩy bớt hàng sang các nước đang phát triển.
Thêm vào đó, năm nay sản lượng thu hoạch tại nhiều quốc gia tăng mạnh, cộng hưởng với việc hàng rào thuế quan dần được gỡ bỏ theo các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo cơ hội để trái cây ngoại chính ngạch đổ bộ với mức giá mềm.
Tuy vậy, bài toán kiểm soát chất lượng khi quả ngoại về đến tay người tiêu dùng vẫn còn những khoảng trống. Ông Mười nhận định, các cửa khẩu siết rất chặt kiểm dịch và đường tiểu ngạch cũng giảm mạnh. Nhưng khi đã vào sâu trong thị trường, chất lượng chủ yếu được giữ chuẩn ở các siêu thị hay chuỗi cửa hàng hiện đại.
Còn tại các sạp chợ cóc, xe thồ ven đường, trái cây không được bảo quản lạnh và giám sát nguồn gốc nên người tiêu dùng vẫn lo ngại về chất lượng hay xuất xứ. Do đó, cần tăng kiểm soát chất lượng trái cây nhập ngoại nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và đảm bảo sự cạnh tranh công bằng với trái cây trong nước.