Đại biểu Trần Thị Diệu Thúy - Ảnh: QUỐC HỘI
Chiều 29-9, đại biểu Quốc hội chuyên trách cho ý kiến dự luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội.
Nghiên cứu cơ chế đóng góp 3 bên: tài xế, doanh nghiệp nền tảng và Nhà nước
Nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Trần Thị Diệu Thúy (TP.HCM) thống nhất định hướng bổ sung người làm việc trên nền tảng số, trong đó có tài xế xe công nghệ vào diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Đồng thời đề nghị xem xét đưa nhóm này là đối tượng điều chỉnh của Bộ luật Lao động, Luật Việc làm.
Bà đề nghị bổ sung định nghĩa khái niệm “người làm việc trên nền tảng số”, xác định chủ thể có trách nhiệm đóng bảo hiểm (nền tảng hay cá nhân), mối quan hệ với quy định về quan hệ lao động.
Bổ sung tiêu chí định lượng của “thu nhập ổn định, thường xuyên” để thuận lợi cho việc thực hiện, tránh sự mơ hồ khi triển khai thực tế cho lực lượng lao động trên nền tảng số.
Một nội dung khác, đại biểu đề xuất xác định tài xế công nghệ là nhóm đối tượng riêng thuộc diện Bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Cụ thể đề nghị luật xác định tài xế công nghệ là người trực tiếp cung cấp dịch vụ thông qua nền tảng số, chịu sự phân công, điều phối, đánh giá, xếp hạng hoặc kiểm soát bằng thuật toán của doanh nghiệp vận hành nền tảng công nghệ là một nhóm tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Do đây là một lực lượng lao động rất lớn (hơn 700.000 tài xế hoạt động trên nền tảng gọi xe công nghệ và giao hàng lớn), quy định này góp phần bảo vệ tốt hơn về an sinh xã hội cho một lực lượng lao động rất lớn đang hiện hữu và đóng góp lớn vào nền kinh tế.
Việc tham gia bảo hiểm bắt buộc không nên phụ thuộc hoàn toàn vào việc quan hệ giữa tài xế và doanh nghiệp nền tảng đã được xác định là quan hệ lao động theo hợp đồng lao động hay chưa.
Bà đề xuất khi tính toán các tiêu chí tham gia bảo hiểm xã hội cho nhóm lao động nền tảng số cần lưu ý không sử dụng cứng nhắc tiêu chí "thu nhập ổn định, thường xuyên".
Hiện thu nhập của tài xế biến động theo thời gian hoạt động, nhu cầu thị trường, tình trạng sức khỏe, phương tiện và số lượng nền tảng mà tài xế tham gia.
Do vậy cần thay tiêu chí định tính bằng các tiêu chí có thể xác định, kiểm chứng và tổng hợp, như số ngày hoặc số giờ hoạt động trên nền tảng, số chuyến xe hoặc giao dịch đã hoàn thành, mức độ quản lý, điều phối và kiểm soát của doanh nghiệp nền tảng.
Cùng với đó quy định doanh nghiệp nền tảng có trách nhiệm cùng đóng bảo hiểm xã hội . Không nên để tài xế tự chịu toàn bộ mức đóng như người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Hiện doanh nghiệp nền tảng có quyền quyết định hoặc tác động đáng kể đến giá cước, tỉ lệ chiết khấu, phân bổ chuyến, xếp hạng, cơ chế thưởng - phạt và quyền duy trì tài khoản nên phải có trách nhiệm chia sẻ chi phí an sinh.
Vì vậy bà nói có thể nghiên cứu cơ chế đóng góp 3 bên gồm tài xế, doanh nghiệp nền tảng và Nhà nước, trong đó Nhà nước có chính sách hỗ trợ với tài xế có thu nhập thấp hoặc trong giai đoạn đầu chuyển từ bảo hiểm xã hội tự nguyện sang bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Doanh nghiệp nền tảng có trách nhiệm khấu trừ phần tài xế phải đóng, bổ sung phần thuộc trách nhiệm của doanh nghiệp, chuyển đầy đủ, đúng thời hạn vào quỹ bảo hiểm xã hội. Có cơ chế quản lý tài xế hoạt động trên nhiều nền tảng, bảo đảm quyền lợi phù hợp với rủi ro nghề nghiệp.
Đại biểu Lâm Văn Đoan - Ảnh: QUỐC HỘI
Làm rõ trách nhiệm của nền tảng trong việc cùng đóng bảo hiểm
Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Lâm Văn Đoan nêu những người đang làm việc trên nền tảng số là nhóm mới, lần đầu tiên xuất hiện trong các đối tượng lao động được pháp luật điều chỉnh.
Thực tế nhóm này đang trở thành phổ biến trên thị trường lao động, ngày càng đóng vai trò quan trọng. Nhưng các hệ thống pháp luật về lao động, việc làm, bảo hiểm xã hội, nhiều quy định về tiêu chuẩn lao động, an sinh xã hội khác chưa kịp thời điều chỉnh, dẫn đến khoảng trống pháp lý trên thực tế.
"Khi xuất hiện một hình thái lao động mới, tất cả quan hệ về thu, chi, đóng, hưởng, cơ chế tạo lập quỹ phải được nghiên cứu, đánh giá tác động kỹ và hình thành cơ chế pháp lý mới khác với cơ chế truyền thống", ông nói và đề nghị đánh giá tác động kỹ lưỡng, nghiên cứu kỹ nhóm này.
Đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) nhìn nhận người làm việc trên nền tảng số là nhóm mới, có tính chất đặc thù, nên dự thảo cần làm rõ trách nhiệm của nền tảng trong xác nhận thu nhập, cung cấp dữ liệu phục vụ xác định căn cứ đóng bảo hiểm xã hội và phối hợp trong thu, nộp bảo hiểm.
Ông nói trước khi quy định nghĩa vụ tham gia bắt buộc với nhóm này cần đánh giá đầy đủ về mức đóng, căn cứ đóng, trách nhiệm đóng của người lao động, nền tảng, cũng như tương quan giữa mức đóng, chế độ được hưởng.
"Nếu người lao động phải tự gánh toàn bộ chi phí đóng bảo hiểm xã hội như một cá nhân kinh doanh độc lập, trong khi thu nhập thấp và biến động, thì nghĩa vụ đóng bắt buộc có thể trở thành rào cản với khả năng tham gia của chính nhóm mà chính sách hướng tới", ông Bình cho hay.
Từ đó ông đề nghị nghiên cứu cơ chế đóng linh hoạt, đồng thời có chính sách hỗ trợ phù hợp đối với nhóm có thu nhập thấp. Mặt khác cần có giải pháp tránh tình trạng đóng trùng trong trường hợp một người vừa làm việc trên nền tảng số, vừa tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quan hệ lao động khác.
Ban Bí thư quy định bộ máy, biên chế đảng ủy cơ sở ban, cơ quan của Đảng ở Trung ươngThường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành quy định 219 của Ban Bí thư về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của đảng ủy cơ sở ban, cơ quan, đơn vị sự nghiệp của Đảng ở Trung ương.