Bỏ qua điều hướng
•

Đại học Harvard biến len phế thải thành gạch ốp tường cho các công trình cải tạo

Đại học Harvard biến len phế thải thành gạch ốp tường cho các công trình cải tạo
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Nhóm nghiên cứu Grinham - Đại học Harvard đã phát triển một loại gạch ốp cách nhiệt làm từ len phế thải và được giới thiệu tại Triển lãm Kiến trúc Oslo năm 2026.

Đại học Harvard biến len phế thải thành gạch ốp tường cho các công trình cải tạo - Ảnh 1.

Gạch ốp tường làm từ len phế thải - Ảnh: Nhóm Nghiên cứu Grinham/Dezeen

Trong một tác phẩm sắp đặt mang tên Upcycling Wool Ecologies, Grinham Research Group đã trưng bày các tấm gạch của mình trên một khung gỗ tại nhà thờ Sofienberg ở Oslo (Na Uy) như một phần của triển lãm chính trong chuỗi sự kiện ba năm một lần, diễn ra từ ngày 17-9 đến 1-10.

Nhận thấy tiềm năng của len trong các đặc tính cách nhiệt, chống cháy và kháng khuẩn, nhóm nghiên cứu muốn cứu nó khỏi việc bị loại bỏ như một vật liệu dư thừa trong ngành nông nghiệp và dệt may.

Đồng thời phát triển thành loại vật liệu có thể giúp tạo điều kiện thuận lợi cho việc tái sử dụng các công trình xây dựng.

Len phế thải được phát triển thành gạch ốp tường cho các công trình cải tạo - Video: Nhóm Nghiên cứu Grinham/Dezeen

Đại học Harvard biến len phế thải thành gạch ốp tường cho các công trình cải tạo - Ảnh 2.

Các tấm gạch ốp tường được trưng bày tại Triển lãm Kiến trúc Oslo - Ảnh: Nhóm Nghiên cứu Grinham/Dezeen

Giải pháp của họ là một loại gạch có thiết kế nhiều lớp, có thể ốp lên mặt ngoài các tòa nhà, tránh việc phải đục đẽo tường để nâng cấp lớp cách nhiệt một cách tốn kém.

Được làm từ len tái chế, các tấm ốp có lớp đáy mật độ thấp đóng vai trò như một lớp cách nhiệt và lớp ngoài dày hơn với độ bền và khả năng chống chịu thời tiết tốt hơn.

Đại học Harvard biến len phế thải thành gạch ốp tường cho các công trình cải tạo - Ảnh 4.

Một lớp vật liệu dày, bền chắc được đặt lên trên tấm cách nhiệt - Ảnh: Nhóm Nghiên cứu Grinham/Dezeen

Jonathan Grinham, người sáng lập Grinham Research Group, chia sẻ với Tạp chí kiến trúc Dezeen: "Chúng ta cần những giải pháp đa dạng phản ánh sự phức tạp của tự nhiên".

TIN LIÊN QUAN

"Kiến trúc có thể chủ động thiết kế những hệ sinh thái công nghiệp mới này, giữ gìn giá trị của vật liệu, lao động lành nghề và các ngành công nghiệp hiện có, đồng thời tạo ra các giải pháp cải tạo có khả năng mở rộng", ông tiếp tục.

"Bằng cách chuyển đổi len phế thải thành vật liệu ốp ngoại thất bền chắc, carbon sinh học được hấp thụ từ cỏ, cừu và len có thể được giữ lại trong môi trường xây dựng. Đồng thời vật liệu này cũng cải thiện hiệu suất và kéo dài tuổi thọ của các công trình hiện có".

Đại học Harvard biến len phế thải thành gạch ốp tường cho các công trình cải tạo - Ảnh 5.

Len phế thải nhào thành bột - Ảnh: Nhóm Nghiên cứu Grinham/Dezeen

Đại học Harvard biến len phế thải thành gạch ốp tường cho các công trình cải tạo - Ảnh 6.

Các công đoạn xử lý len phế thải - Ảnh: Nhóm Nghiên cứu Grinham/Dezeen

Để làm ra những viên gạch này, len được xử lý bằng dung dịch kiềm làm phân hủy một phần protein keratin của nó, trước khi một quy trình cơ học tiếp tục tách vật liệu thành dạng lỏng.

Sau đó, axit citric được thêm vào, khi được đun nóng cùng với keratin có nguồn gốc từ len sẽ liên kết các sợi len còn sót lại và chưa qua xử lý thành một vật liệu composite cứng chắc mà không cần đến nhựa hóa dầu.

Theo nhóm nghiên cứu, mỗi năm có khoảng 1,95 tỉ kg len thô được sản xuất, trong đó khoảng 60% được sử dụng để sản xuất quần áo bằng len. Len không sử dụng thường được tích trữ, đốt hoặc chôn lấp.

Đại học Harvard biến len phế thải thành gạch ốp tường cho các công trình cải tạo - Ảnh 7.

"Bột len" được đưa vào khuôn - Ảnh: Nhóm Nghiên cứu Grinham/Dezeen

Đại học Harvard biến len phế thải thành gạch ốp tường cho các công trình cải tạo - Ảnh 8.

Các tấm gạch ốp được lấy ra khỏi khuôn ép - Ảnh: Nhóm Nghiên cứu Grinham/Dezeen

"Sự suy giảm của ngành sản xuất dệt may trong nước, sự cạnh tranh từ các sản phẩm tổng hợp và việc phân loại chọn lọc đã khiến một lượng lớn len không có thị trường tiêu thụ khả thi", ông Grinham cho biết.

"Len đã mất đi giá trị kinh tế, nhưng không mất đi các đặc tính vật liệu của nó", ông tiếp tục.

"Chúng tôi đang phát triển các phương pháp hóa học mới để biến đổi loại polymer tự nhiên bị bỏ quên này thành một vật liệu composite sinh học hữu ích cho việc cách nhiệt và ốp lát trong xây dựng".

Đại học Harvard biến len phế thải thành gạch ốp tường cho các công trình cải tạo - Ảnh 9.

Vật liệu này có thể được ép thành nhiều hình dạng và kiểu dáng khác nhau - Ảnh: Nhóm Nghiên cứu Grinham/Dezeen

Đối với công trình lắp đặt tại Triển lãm Kiến trúc Oslo, Grinham Research Group đã sử dụng len phế thải trước khi tiêu dùng từ Công ty American Woolen ở Connecticut. Họ đã sử dụng hỗn hợp các sợi có màu tự nhiên và sợi nhuộm, tạo sự đa dạng về màu sắc của các viên gạch.

Các loại gạch được trưng bày tại sự kiện có bề mặt thiết kế dạng rãnh, nhưng vật liệu này có thể được ép thành nhiều hình dạng và kiểu dáng khác nhau.

Đại học Harvard biến len phế thải thành gạch ốp tường cho các công trình cải tạo - Ảnh 3.

Gạch ốp tường làm từ len phế thải được nhóm nghiên cứu Grinham, Đại học Harvard phát triển - Ảnh: Nhóm Nghiên cứu Grinham/Dezeen

Đại học Harvard biến len phế thải thành gạch ốp tường cho các công trình cải tạo - Ảnh 11.Trung tâm dữ liệu ở Đức trở thành tòa nhà in 3D lớn nhất châu Âu

Dự án trung tâm dữ liệu nằm ở thành phố Heidelberg, Đức được ca ngợi là tòa nhà in 3D lớn nhất châu Âu.

Nhóm Nghiên cứu Grinham thuộc Đại học Harvard vừa giới thiệu loại gạch ốp cách nhiệt làm từ len phế thải tại Triển lãm Kiến trúc Oslo năm 2026. Tác phẩm sắp đặt mang tên Upcycling Wool Ecologies được trưng bày tại nhà thờ Sofienberg từ ngày 17-9 đến 01-10 nhằm khai thác các đặc tính cách nhiệt, chống cháy và kháng khuẩn của len. Đây được xem là giải pháp khả thi giúp tận dụng nguồn vật liệu nông nghiệp dư thừa và thúc đẩy công tác cải tạo, tái sử dụng các công trình xây dựng. Sản phẩm sở hữu thiết kế nhiều lớp linh hoạt, có thể lắp đặt dựng trực tiếp lên mặt ngoài tòa nhà nhằm tối ưu chi phí cải tạo lớp cách nhiệt. Cấu trúc vật liệu gồm lớp đáy mật độ thấp đảm nhận vai trò cách nhiệt và lớp ngoài dày dặn giúp gia tăng độ bền cùng khả năng chống chịu thời tiết. Nhờ chuyển đổi len phế thải thành vật liệu ốp ngoại thất, lượng carbon sinh học được hấp thụ từ cỏ và cừu sẽ được giữ lại trong môi trường xây dựng, góp phần kéo dài tuổi thọ cho các công trình. Quy trình sản xuất bắt đầu bằng việc xử lý len qua dung dịch kiềm để phân hủy một phần protein keratin, kết hợp tác động cơ học để tách vật liệu thành dạng lỏng. Sau đó, axit citric được thêm vào và đun nóng cùng keratin để liên kết các sợi len chưa qua xử lý thành kết cấu composite cứng chắc mà không cần phụ thuộc vào nhựa hóa dầu. Công nghệ này hứa hẹn giải quyết bài toán lãng phí khi có tới 40% trong tổng số 1,95 tỉ kg len thô sản xuất hàng năm không được sử dụng cho ngành dệt may và bị chôn lấp hoặc đốt bỏ.