Đại học Quốc gia Hà Nội thành lập 3 trường khi chưa đủ điều kiện

Tại thông báo kết luận thanh tra trách nhiệm của Đại học Quốc gia Hà Nội trong việc thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2021-2024, Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều vi phạm, tồn tại, hạn chế.

3 trường được thành lập khi chưa đáp ứng đủ điều kiện

Nghị định 99/2019 của Chính phủ nêu rõ điều kiện thành lập trường là đơn vị đào tạo thuộc cơ sở giáo dục đại học phải có ít nhất 5 ngành thuộc cùng một lĩnh vực đào tạo từ trình độ đại học trở lên. Trong đó có ít nhất 3 ngành đào tạo trình độ thạc sĩ, ít nhất 1 ngành đào tạo đến trình độ tiến sĩ và có quy mô đào tạo chính quy từ 2.000 người trở lên.

Tuy nhiên, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội đã quyết định thành lập 3 trường trên cơ sở 3 khoa trực thuộc khi chưa đáp ứng các điều kiện trên, gồm Trường Quốc tế, Trường Quản trị và Kinh doanh và Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật.

Cơ quan thanh tra yêu cầu Đại học Quốc gia Hà Nội khẩn trương rà soát điều kiện thành lập của 3 trường này, báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo xử lý theo thẩm quyền.

Đồng thời rà soát, đánh giá lại các ngành, chương trình đạo tạo mở trái thẩm quyền, thiếu điều kiện; các ngành không đủ điều kiện duy trì; báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo xử lý theo quy định, bảo đảm quyền lợi người đang học và người đã tốt nghiệp.

Rà soát số tiền trên 1.783 tỷ đồng

Trường Đại học Giáo dục sử dụng 36 tỷ đồng thuộc nguồn tài chính của đơn vị cho Trường THPT Khoa học Giáo dục mượn, không đúng nguyên tắc quản lý, sử dụng nguồn tài chính. Đến ngày 4/8, Trường THPT Khoa học Giáo dục đã hoàn trả cả gốc và lãi cho Trường Đại học Giáo dục.

Cũng theo kết luận, tính đến thời điểm ngày 31/12/2024, 8 trường được kiểm tra chậm thực hiện kê khai nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng với một số khoản thu đào tạo, thu khác, tổng doanh thu (tạm tính) trên 1.783 tỷ đồng. Thanh tra Chính phủ cho rằng số tiền này cần được tiếp tục rà soát và phối hợp với cơ quan thuế xử lý theo quy định.

Trung tâm Khảo thí xây dựng dự toán chi đánh giá năng lực trùng ở cả nguồn ngân sách nhà nước và nguồn thu phí đánh giá năng lực. Từ đó dẫn đến chi và quyết toán nội dung đánh giá năng lực tại nguồn ngân sách nhà nước được giao trên 2,8 tỷ đồng (năm 2022 và năm 2023), buộc phải hoàn trả về ngân sách.

Việc thu phí đánh giá năng lực giai đoạn 2021-2024 có chênh lệch thu chi lớn (45,5 tỷ đồng), theo thanh tra, cần rà soát, kiểm tra về yếu tố hình thành giá theo quy định của pháp luật về giá.

Ngoài ra, cơ quan thanh tra nhận thấy còn một số tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý, đầu tư xây dựng như công trình xây dựng chưa đáp ứng yêu cầu về quy hoạch, giấy phép, PCCC; chưa chấp hành quy định về đấu thầu;...

“Các tồn tại, hạn chế này cần được Đại học Quốc gia Hà Nội báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo để khẩn trương rà soát, đánh giá về tính chất, mức độ, hậu quả và nguyên nhân nhằm kịp thời khắc phục, chấn chỉnh”, Thanh tra Chính phủ yêu cầu.

Khắc phục hậu quả ngay trong quá trình thanh tra

Thông báo của Thanh tra Chính phủ cho thấy trong quá trình thanh tra, Đại học Quốc gia Hà Nội cùng các đơn vị đã chủ động chấn chỉnh, khắc phục ban đầu. Trong đó, trường phát công văn yêu cầu chấm dứt sử dụng kinh phí trích chuyển để trích lập các quỹ sai quy định. Từ tháng 5 thực hiện hạch toán kế toán riêng và thu hồi khoản tiền chi trùng, nộp về Đại học Quốc gia Hà Nội trên 8 tỷ đồng.

Đối với đơn vị sử dụng kinh phí sai quy định, theo kết luận, Trung tâm Giáo dục thể chất và Thể thao đã nộp trả 550 triệu đồng; Văn phòng Đại học Quốc gia Hà Nội nộp trả 197 triệu đồng.

Trường Đại học Công nghệ nộp thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh thu đào tạo năm 2021, 2022, 2024 với hơn 9,6 tỷ đồng. 

“Kết quả khắc phục nêu trên được ghi nhận và xem xét khi đánh giá tính chất, mức độ, hậu quả và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan”, Thanh tra Chính phủ nêu rõ.