Gia Lai giảm phát thải 10,2 triệu tấn CO₂ mỗi năm từ năng lượng tái tạo

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Gia Lai có 85 nhà máy năng lượng tái tạo, góp phần giảm khoảng 10 triệu tấn CO₂ mỗi năm, nhưng mới chỉ có 29 nhà máy bán tín chỉ carbon.

Ngày 31.10, UBND tỉnh Gia Lai cho biết đã phê duyệt đề án tổng thể phát triển thị trường tín chỉ carbon.

Trong đó xác định năng lượng tái tạo là một trong những lĩnh vực có tiềm năng lớn để giảm phát thải khí nhà kính, hình thành nguồn cung tín chỉ carbon.

Theo đề án, Gia Lai hiện có 85 dự án năng lượng tái tạo đã đi vào vận hành phát điện, với tổng công suất 4.167 MW. Năm 2025, các nhà máy này sản xuất và cung cấp cho hệ thống điện quốc gia khoảng 15.479 triệu kWh, góp phần giảm phát thải khí nhà kính khoảng 10,2 triệu tấn CO₂/năm.

Tuy nhiên, việc khai thác giá trị từ tín chỉ carbon trong lĩnh vực này chưa tương xứng với tiềm năng. Qua rà soát, toàn tỉnh mới có 29/85 nhà máy, với tổng công suất 1.264 MW, đã triển khai và bán được tín chỉ carbon, tương đương khoảng 30,33% tổng công suất năng lượng tái tạo đang vận hành.

Đề án xác định Gia Lai có nhiều lợi thế về điều kiện tự nhiên để mở rộng các dự án năng lượng sạch. Theo quy hoạch được duyệt, đến năm 2030, tỉnh dự kiến có 45 dự án điện gió với tổng công suất 3.285 MW, sản lượng khoảng 9,92 triệu MWh/năm. Lĩnh vực điện mặt trời dự kiến có 24 dự án, tổng công suất 1.530 MW, sản lượng khoảng 2,5 triệu MWh/năm.

Đối với thủy điện, tỉnh dự kiến có 47 dự án với tổng công suất 578 MW, sản lượng khoảng 1,7 triệu MWh/năm. Ngoài ra, nguồn phụ phẩm nông nghiệp như cà phê, mía, sắn, trấu, rơm rạ và phụ phẩm lâm nghiệp tạo điều kiện phát triển 2 dự án điện sinh khối công suất 52 MW. Lĩnh vực điện rác cũng được quy hoạch 3 dự án với tổng công suất 45 MW.

Bên cạnh năng lượng, Gia Lai còn có lợi thế lớn về tài nguyên rừng với hơn 1,03 triệu ha rừng và diện tích đã trồng cây rừng, trong đó hơn 692.000 ha là rừng tự nhiên. Đây là nguồn tài nguyên quan trọng để phát triển các dự án bảo vệ rừng, giảm phát thải từ mất rừng và suy thoái rừng.

Ở khu vực ven biển, tỉnh có khoảng 99,5 ha rừng ngập mặn, 152,35 ha rạn san hô và 200 ha thảm cỏ biển, mở ra tiềm năng phát triển tín chỉ carbon xanh. Trong lĩnh vực chăn nuôi, toàn tỉnh hiện có khoảng 56.180 công trình khí sinh học (hầm biogas), xử lý khoảng 1.000 tấn phân mỗi ngày. Việc thu hồi khí mê-tan từ chất thải chăn nuôi, tận dụng biogas phát điện cũng góp phần giảm phát thải khí nhà kính.

Đề án đặt mục tiêu từng bước hình thành thị trường tín chỉ carbon minh bạch, phù hợp với lộ trình quốc gia, tạo thêm nguồn lực tài chính cho hoạt động bảo vệ môi trường, chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế bền vững.

Với 85 dự án năng lượng tái tạo đã vận hành đạt tổng công suất 4.167 MW, Gia Lai hiện đóng góp khoảng 15.479 triệu kWh cho hệ thống điện quốc gia, giúp cắt giảm 10,2 triệu tấn CO₂ mỗi năm. Dù sở hữu dư địa giảm phát thải lớn, toàn tỉnh hiện mới chỉ có 29 nhà máy triển khai thương mại hóa tín chỉ carbon với công suất 1.264 MW, tương đương 30,33% tổng công suất đang hoạt động. Khoảng trống này cho thấy giá trị kinh tế xanh từ nguồn năng lượng sạch tại địa phương vẫn chưa được khai thác tương xứng. Để đón đầu lộ trình chuyển dịch quốc gia, UBND tỉnh Gia Lai đã chính thức phê duyệt đề án tổng thể phát triển thị trường tín chỉ carbon theo hướng minh bạch và bền vững. Đến năm 2030, địa phương quy hoạch mở rộng danh mục năng lượng với 45 dự án điện gió đạt 3.285 MW, 24 dự án điện mặt trời đạt 1.530 MW, cùng 47 công trình thủy điện đạt 578 MW. Tỉnh cũng tích hợp phát triển thêm các dự án điện sinh khối từ phụ phẩm nông lâm nghiệp và điện rác nhằm tối ưu hóa nguồn cung phát thải thấp. Song song với hạ tầng năng lượng, Gia Lai sở hữu tiềm năng hấp thụ carbon tự nhiên đáng kể với hơn 1,03 triệu ha đất rừng, bao gồm hơn 692.000 ha rừng tự nhiên. Nguồn tài nguyên ven biển gồm rừng ngập mặn, rạn san hô cùng hơn 56.180 công trình khí sinh học nông nghiệp tiếp tục tạo nền tảng đa dạng hóa các dòng tín chỉ carbon xanh. Đề án kỳ vọng sẽ khai thông nguồn lực tài chính mới, tạo đòn bẩy thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng xanh và bảo vệ môi trường dài hạn.