Học kỹ năng tự chăm sóc sức khỏe khi về già
Theo giáo sư Nhân, khi tuổi cao, sức khỏe dần suy giảm. Nếu vẫn duy trì cường độ làm việc, sinh hoạt như thời trẻ mà không tính đến sức khỏe hiện tại, người cao tuổi dễ bị quá sức, khó thực hiện những kế hoạch đã đặt ra và giảm sự hài lòng với cuộc sống.
GS-TS Nguyễn Thiện Nhân phát biểu tại hội nghị
ẢNH: HOÀI NHIÊN
Do đó, ông đề xuất, mỗi người cần trang bị kiến thức về đặc điểm sức khỏe và các bệnh thường gặp ở tuổi già trước khi nghỉ hưu, từ đó chủ động chăm sóc sức khỏe, điều chỉnh sinh hoạt phù hợp.
Giáo sư Nhân lấy ví dụ về ba người mắc bệnh tiểu đường nhưng có cách ứng xử khác nhau. Theo đó, người thứ nhất không đi khám nên không biết mình mắc bệnh, người thứ hai biết bệnh nhưng tự tìm bài thuốc dân gian trên mạng, người thứ ba đi khám và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ.
Theo ông, cả ba đều cho rằng mình đã đưa ra quyết định hợp lý để có sức khỏe tốt. Sự khác biệt này cho thấy kiến thức về sức khỏe và điều kiện của mỗi người ảnh hưởng đến cách họ lựa chọn phương pháp chăm sóc bản thân.
Người cao tuổi cũng cần học cách ăn uống an toàn, tránh nghẹn, sặc; chăm sóc răng miệng, mắt và thực hiện các sinh hoạt hằng ngày như tắm rửa, thay quần áo, đi cầu thang sao cho an toàn.
Giáo sư Nhân lưu ý, ngay cả việc ăn uống, bố trí nhà ở cũng cần điều chỉnh khi tuổi cao. Người trên 60 tuổi cần ăn đủ chất, đúng giờ, không ăn quá nhiều và điều chỉnh chế độ ăn phù hợp với bệnh đang mắc như tiểu đường, mỡ máu, huyết áp cao.
Phòng ngủ, nơi ăn uống và nhà vệ sinh nên ở gần nhau, hạn chế phải đi qua nhiều bậc thang để giảm nguy cơ té ngã. Phòng ở nên có cửa sổ nhìn ra thiên nhiên, gần những nơi thuận tiện cho việc giao lưu và chăm sóc sức khỏe.
Nghỉ hưu không phải giai đoạn tiếp tục làm giàu
Giáo sư Nguyễn Thiện Nhân nhận định, hạnh phúc không chỉ đến từ tiền bạc hay tài sản mà còn gắn với sức khỏe, các mối quan hệ xã hội, mục đích sống và sự hài lòng với cuộc sống.
Các cụ cùng nhau bầu bạn ở tuổi xế chiều
ẢNH: VŨ PHƯỢNG
Ông nêu ra những loại nhu cầu dài hạn của người trưởng thành như: ăn, ở, sức khỏe, thu nhập, được tôn trọng, chăm lo gia đình và đóng góp cho cộng đồng... Tuy nhiên, khi nghỉ hưu, mỗi người cần xác định điều gì quan trọng với bản thân, thay vì giữ nguyên mục tiêu như thời còn đi làm.
Giáo sư Nhân phân tích, với nhiều người, việc nghỉ hưu còn kéo theo những thay đổi về thu nhập, tài sản, quan hệ xã hội và khả năng tiếp cận các nguồn thông tin. Do đó, mỗi người cần xác định mục tiêu sống phù hợp với sức khỏe, điều kiện kinh tế và hoàn cảnh thực tế.
"Với số đông, nghỉ hưu không phải là giai đoạn tiếp tục làm giàu, mà là ổn định thu nhập đủ sống", ông cho hay.
Theo ông, sau khi nghỉ hưu, cần tính toán các nguồn thu như lương hưu, lãi tiền gửi tiết kiệm hoặc các khoản thu nhập khác. Nếu tiếp tục làm việc, phải cân nhắc sức khỏe, tính chất công việc, thời gian và thu nhập tăng thêm.
Từ đó, giáo sư Nhân đề xuất hai nguyên tắc để sống hạnh phúc khi về già. Thứ nhất, mỗi người cần đặt ra mục tiêu sống phù hợp với sức khỏe, điều kiện kinh tế và hoàn cảnh gia đình.
Thứ hai, cần nâng cao hiểu biết, khả năng đánh giá và lập kế hoạch phù hợp với tuổi già; đồng thời giữ gìn sức khỏe, bảo đảm tài chính, duy trì các mối quan hệ xã hội và tiếp cận thông tin cần thiết.
Ông đề xuất phương châm "Sống khỏe, sống có ích, sống có niềm vui", ưu tiên chăm sóc sức khoẻ, phát huy năng lực phù hợp, hỗ trợ con cháu, giúp người khó khăn và duy trì sở thích cá nhân.
"Khi tuổi còn nhỏ, chúng ta được dạy và học để làm con hiếu thảo, lớn hơn chúng ta được dạy và học để làm công dân tốt, sau đó được dạy và học để làm người lao động tốt, cuối cùng chúng ta cần được dạy và học để làm người già hạnh phúc", giáo sư Nhân chia sẻ.