Bỏ qua điều hướng

Đàm phán về eo biển Hormuz bị hoãn

Đàm phán về eo biển Hormuz bị hoãn
Nguồn ảnh: VnExpress

Iran và Oman hoãn đàm phán về eo biển Hormuz, cho biết động thái nhằm tạo điều kiện cho đối thoại trong khu vực.

Mohammad Ali Bak, quan chức Bộ Ngoại giao Iran, ngày 13/9 thông báo nước này và Oman đã hoãn đàm phán về eo biển Hormuz "theo đề nghị của một số quốc gia trong khu vực". Iran trước đó cho biết Iraq và các quốc gia vùng Vịnh sẽ tham gia cuộc thảo luận về tuyến hàng hải này.

Hãng thông tấn Oman ONM cùng ngày đưa tin các bên đưa ra quyết định hoãn cuộc họp khu vực, dự kiến diễn ra ngày 14/9 ở Salalah, sang thời điểm khác nhằm "tạo điều kiện cho đối thoại mang tính xây dựng".

Xuồng máy đi qua gần tàu hàng neo đậu ngoài khơi thành phố cảng Bandar Abbas của Iran, ven eo biển Hormuz ngày 6/9. Ảnh: AP

Xuồng máy gần tàu hàng neo đậu ngoài khơi thành phố cảng Bandar Abbas của Iran, ven eo biển Hormuz ngày 6/9. Ảnh: AP

Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi khẳng định động thái "dựa trên lợi ích của sự đồng thuận". "Chúng tôi vẫn kiên định đối thoại nhằm góp phần vào ổn định và hợp tác lâu dài trong khu vực", ông đăng trên mạng xã hội X.

Theo AP, nhiều quan chức khu vực từng hy vọng các quốc gia vùng Vịnh có thể tận dụng cuộc họp nhằm đưa ra phản ứng chung với xung đột Trung Đông, vốn được phát động mà không có sự đồng thuận của họ. Iran đã nhiều lần tập kích mục tiêu quân sự và hạ tầng ở những nước láng giềng trong chiến dịch trả đũa Mỹ - Israel từ khi chiến sự bùng phát.

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải trọng yếu nơi 20% lượng dầu thô của thế giới đi qua, đã bị phong tỏa ngay sau khi xung đột nổ ra. Tàu thuyền trước đó có thể tự do đi qua eo biển, song Iran đang yêu cầu các phương tiện phải xin phép và cân nhắc thu phí dịch vụ.

Mustcat và Tehran những tuần qua đã thảo luận về phương án quản lý Hormuz, trong khi lực lượng vũ trang Iran nhiều lần tập kích các tàu không tuân thủ yêu cầu. Quân đội Mỹ cũng liên tục tập kích khu vực bờ biển phía nam Iran để ngăn nước này duy trì quyền kiểm soát eo biển.

Các tuyến đường qua eo biển Hormuz trước khi Iran và Oman thống nhất tuyến đường mới. Đồ họa: CNN

Các tuyến đường qua eo biển Hormuz trước khi Iran và Oman thống nhất tuyến đường mới. Đồ họa: CNN

Hãng thông tấn Iran IRNA hôm 13/9 đưa tin một tàu hàng nước này bị tấn công tại khu vực ngoài khơi đảo Qeshm, khiến một người thiệt mạng và 4 người bị thương. Đảo Qeshm, cách thành phố cảng Bandar Abbas khoảng 22 km, đóng vai trò then chốt trong hoạt động kiểm soát eo biển Hormuz của Iran.

Quân đội Mỹ chưa bình luận về thông tin. Khi được hỏi về sự việc, Tổng thống Donald Trump trả lời rằng "tôi không muốn nói về điều đó".

Vài giờ trước vụ tấn công, Tổng thống Masoud Pezeshkian tuyên bố "Iran sẽ không đầu hàng, người dân Iran sẽ không bị khuất phục bởi hành động bắt nạt". Trong khi đó, ông Trump lại nói "Iran rất muốn đạt được thỏa thuận, đến mức họ liên tục gọi điện".

Nguyễn Tiến (Theo AFP, AP, IRNA)

Quyết định hoãn cuộc đàm phán khu vực tại Salalah ngày 14/9 giữa Iran và Oman phản ánh những tính toán chiến lược phức tạp xung quanh việc quản lý eo biển Hormuz. Quan chức Bộ Ngoại giao Iran Mohammad Ali Bak cùng Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi xác nhận động thái này nhằm tạo điều kiện cho đối thoại mang tính xây dựng và dựa trên lợi ích của sự đồng thuận. Việc hoãn họp làm gián đoạn hy vọng của các nước vùng Vịnh trong nỗ lực đưa ra phản ứng chung đối với diện rộng của cuộc xung đột. Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải trọng yếu vận chuyển 20% lượng dầu thô thế giới nhưng đã rơi vào tình trạng phong tỏa ngay khi giao tranh nổ ra. Phía Iran yêu cầu các tàu thuyền đi qua phải xin phép, cân nhắc thu phí dịch vụ và tiến hành tập kích những phương tiện không tuân thủ. Ở chiều ngược lại, quân đội Mỹ liên tục không kích khu vực bờ biển phía nam Iran nhằm ngăn cản Tehran duy trì quyền kiểm soát tuyến đường biển này. Tình hình càng thêm căng thẳng khi hãng thông tấn IRNA đưa tin một tàu hàng Iran bị tấn công ngoài khơi đảo Qeshm ngày 13/9 khiến một người thiệt mạng và bốn người bị thương. Ngay sau sự việc tại vị trí chiến lược này, Tổng thống Masoud Pezeshkian tuyên bố Iran sẽ không đầu hàng hay bị khuất phục trước các áp lực. Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump lại đưa ra nhận định rằng phía Iran đang rất mong muốn đạt được thỏa thuận giữa các bên.