Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt tay Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen trước sự chứng kiến của Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen trong lễ ký kết thỏa thuận an ninh tại New York ngày 22-9 - Ảnh: AFP
Theo Hãng tin Reuters, Bộ Ngoại giao Đan Mạch hôm 14-10 cho biết Mỹ phải tuân thủ pháp luật sở tại nếu muốn thăm dò tài nguyên tại Greenland - vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch.
Bộ này cũng cho biết thỏa thuận an ninh ba bên hồi tháng 9 không làm thay đổi nguyên tắc nêu trên.
"Thỏa thuận không trao cho các nhà đầu tư Mỹ bất kỳ ưu đãi nào so với nhà đầu tư từ các nước Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), Liên minh châu Âu và các đối tác NATO khác trong việc tiếp cận tài nguyên thiên nhiên tại Greenland", tuyên bố nhấn mạnh.
Sau khi trở lại Nhà Trắng vào năm 2025, ông Trump đã lặp lại những tuyên bố kể từ năm 2019 về việc Mỹ nên mua hoặc giành quyền kiểm soát Greenland vì lý do an ninh, thậm chí không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực.
Greenland được biết đến với trữ lượng khoáng sản dồi dào và vị trí chiến lược nằm giữa Bắc Mỹ và châu Âu, trên tuyến đường ngắn nhất mà tên lửa có thể đi qua giữa Nga và Mỹ.
Hòn đảo này được đánh giá là có tầm quan trọng trong kế hoạch xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa "Vòm vàng" (Golden Dome) của Mỹ.
Vào tháng 9, thỏa thuận ba bên giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland đã cho phép Washington tăng cường hiện diện quân sự trên hòn đảo - một động thái được xem là nhằm xoa dịu những căng thẳng trong thời gian trước đó. Tuy nhiên, thỏa thuận không phân bổ bất kỳ quyền khai thác tài nguyên nào.
Những tảng băng trôi trên vịnh băng Ilulissat, tây Greenland - Ảnh: Scientifantastic
Song vào hôm 14-10, Tổng thống Mỹ Donald Trump gây bất ngờ khi thông báo hoạt động "thăm dò dầu mỏ, khí đốt và khoáng sản quy mô lớn" sắp bắt đầu tại Greenland.
Theo ông, một số chuyên gia đánh giá lượng dầu mỏ dễ khai thác tại đây lớn hơn hầu hết mọi vùng đất khác trên thế giới. Tuy nhiên nhà lãnh đạo Mỹ không nêu chi tiết hơn về hoạt động này.
Từ năm 2021, Greenland đã cấm khai thác uranium và mọi hoạt động thăm dò dầu mỏ mới trên lãnh thổ. Chính quyền Greenland cho biết đang xem xét liệu Công ty Greenland Energy có trụ sở tại bang Texas (Mỹ) có thể sử dụng các giấy phép được cấp trước lệnh cấm hay không.
Hồi tháng 8, Greenland Energy công bố dự định khoan thăm dò dầu khí vào năm 2027 tại một bồn trũng chưa được khảo sát ở bờ biển phía đông Greenland, dù chưa có giấy phép riêng để thực hiện.
Chủ sở hữu trước đây là Công ty ARCO từng chi khoản tiền lớn cho hoạt động khảo sát địa chấn trong thập niên 1970 nhưng chưa tiến hành khoan dầu.
Cho đến nay, Văn phòng Thủ hiến Greenland từ chối bình luận về phát biểu của ông Trump. Bộ Tài nguyên khoáng sản Greenland chưa phản hồi ngay lập tức yêu cầu bình luận.
Nga xác nhận sắp ký hợp đồng bán dầu diesel cho Mỹ trong vài ngày tớiNga cho biết các hợp đồng đầu tiên cung cấp dầu diesel cho Mỹ sẽ được ký kết trong vài ngày tới, kỳ vọng thỏa thuận này sẽ mở đường cho hợp tác kinh tế sâu rộng hơn giữa hai nước.