Đàn vịt miền Tây và cuộc di cư của cái tôi khác biệt - Thanh Niên

Từ những đàn vịt chạy đồng quen thuộc của miền Tây Nam bộ, họa sĩ Đặng Quang Tiến mở rộng câu chuyện hội họa sang cộng đồng, xã hội và cá tính mỗi con người.

Gần 70 bức tranh về đàn vịt là hành trình của người họa sĩ đi tìm một “cái tôi khác biệt” giữa đám đông. Câu chuyện về bộ tranh "Chạy đồng" được Đặng Quang Tiến chia sẻ trong một buổi gặp gỡ nghệ thuật tại Únu Eatery & Bar, TP.HCM. Từ ký ức về miền Tây, những đàn vịt trên đồng trở thành điểm khởi đầu để người họa sĩ nói về những chuyển động của đời sống và con người.

Từ ký ức miền Tây đến những đàn vịt

Với những người Việt xa quê, đàn vịt chen nhau giữa đồng nước mênh mông có thể gợi lại ký ức tuổi thơ và cảnh sắc quê nhà. Nhưng với Đặng Quang Tiến, đàn vịt còn mở ra một cách nhìn khác. “Là người miền Tây, tôi muốn vẽ cái gì đó gần gũi với chính mình, nhưng từ cái gần gũi đó để nói về cái chung, nói về xã hội”, Tiến chia sẻ.

Trước khi gắn bó với đàn vịt, Đặng Quang Tiến từng vẽ nhiều cảnh đời thường của Sài Gòn - TP.HCM. Bước ngoặt đến trong thời gian đại dịch Covid-19. Khi việc giảng dạy chuyển sang trực tuyến, những khoảng thời gian ở nhà đưa người họa sĩ trở lại với kho tư liệu về miền quê Nam bộ. Từ nỗi nhớ quê, anh bắt đầu vẽ những cánh đồng, cảnh sắc và đàn vịt chạy đồng.

“Chạy Đồng” trở thành điểm khởi đầu cho một mạch sáng tác mới về miền Tây. Từ đó, Đặng Quang Tiến tiếp tục thực hiện nhiều tác phẩm về vùng đất Nam bộ, mở rộng từ cảnh đồng ruộng đến những không gian, ký ức và sắc màu đặc trưng của quê hương.

“Hỗn loạn có trật tự”

Nhìn từ xa, những đàn vịt chạy đồng có thể gợi nên một cảnh tượng náo nhiệt, thậm chí đôi lúc khá lộn xộn. Nhưng chính trạng thái ấy lại trở thành điểm khởi đầu để họa sĩ suy nghĩ về cộng đồng. Anh gọi đó là “hỗn loạn có trật tự” – nơi những cá thể cùng tồn tại trong một tập thể, cùng chuyển động theo một hướng nhưng vẫn giữ những khác biệt riêng.

Từ hình ảnh đàn vịt, Đặng Quang Tiến quan sát rộng hơn về xã hội và con người. Trong bộ tranh, điểm nhấn dễ nhận thấy là những chú vịt mang màu sắc nổi bật giữa đàn vịt trắng ngà. Có con khoác sắc hồng, có con mang cổ tím, xanh hoặc xám, tạo nên những điểm nhấn khác biệt trên nền chuyển động chung của cả đàn.

Theo chia sẻ của họa sĩ, trong đời sống chăn nuôi ở miền Tây, người nuôi có thể đánh dấu vịt bằng màu sắc để dễ nhận diện khi những đàn lớn nhập vào nhau. Khi đi vào hội họa, những cá thể khác màu ấy mang thêm một lớp nghĩa: chúng trở thành những cá thể khác biệt giữa một cộng đồng.

Trong một số tác phẩm, cá thể mang màu sắc nổi bật đứng tách khỏi đàn; ở tác phẩm khác, nó hòa vào đám đông. Vị trí có thể thay đổi, nhưng câu chuyện về bản sắc vẫn hiện diện: làm thế nào để giữ được cái tôi riêng mà không tách mình khỏi cộng đồng? Đó cũng là điều Đặng Quang Tiến gọi là “sự di cư của cái tôi khác biệt”.

Khi nghệ thuật được kể bằng nhiều giác quan

Khi câu chuyện về miền Tây không dừng lại trên mặt toan, những hình ảnh ấy tiếp tục được mở ra bằng một trải nghiệm khác: ẩm thực. Trong buổi gặp gỡ tại ÚNU, cảm hứng từ vùng đất và ký ức của người nghệ sĩ được chuyển dịch sang bàn ăn, trong đó có ức vịt, và thức uống sử dụng những nguyên liệu gợi nhắc miền Tây.

Dừa Bến Tre được đưa vào quá trình ủ, tạo nên một lớp hương vị nối với không gian sông nước và đời sống miền quê. Những chi tiết này không nhằm mô phỏng trực tiếp các tác phẩm, mà mở rộng câu chuyện từ hình ảnh sang vị giác - để miền Tây được cảm nhận qua nhiều giác quan.

Bởi vậy, cuộc gặp với Đặng Quang Tiến không chỉ là dịp xem tranh hay nghe nghệ sĩ nói về quá trình sáng tác. Hội họa, ẩm thực và ký ức cùng hiện diện, tạo nên một cách tiếp cận gần gũi hơn với thế giới mà người nghệ sĩ đang theo đuổi.

Gặp Người “Nghệ” - Artist Dinners

Gặp Người “Nghệ” - Artist Dinners là chuỗi gặp gỡ giữa nghệ sĩ và công chúng, diễn ra tại ÚNU Eatery & Bar, thuộc ANIMA Saigon. Các buổi gặp kết hợp Art Walk, trò chuyện cùng nghệ sĩ và một bữa ăn lấy cảm hứng từ thực hành sáng tác của khách mời.

Trong tháng 10.2026, chương trình có các buổi với Phạm Xeen (16.10), Quốc Anh Lê (23.10) và Lê Phi Long (25.10).