Tìm kiếm, đổi mới để phục vụ nhu cầu của du khách
Vùng nông thôn Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch sinh thái gắn với mở rộng thị trường, tìm kiếm khách hàng cho các sản phẩm nông nghiệp.
Để biến tiềm năng trên thành những con số cụ thể, mới đây, Chi cục Phát triển nông thôn (Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh) đã tổ chức các cuộc khảo sát đến 3 vùng nông thôn đặc trưng của Thành phố: Xuân Sơn (Bà Rịa-Vũng Tàu cũ), Dầu Tiếng (Bình Dương cũ) và Cần Giờ.
Mục đích của những đợt khảo sát này là để kết nối phát triển du lịch nông thôn, du lịch nông nghiệp gắn với sản phẩm OCOP. Đồng thời, đây cũng là hoạt động thiết thực góp phần thực hiện Chương trình bảo tồn và phát triển ngành nghề nông thôn giai đoạn 2021-2030, gắn với xây dựng nông thôn mới, phát triển du lịch nông thôn và kinh tế nông thôn bền vững trên địa bàn Thành phố.
Tại những địa điểm trên ghi nhận cả ba vùng nông thôn đều có tính chất, sản phẩm du lịch và ngành nghề khác nhau như: du lịch ven hồ, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn, du lịch rừng ngập mặn.
Tại đây, mảng du lịch sinh thái, du lịch vùng nông thôn đã phát triển và đã thu hút được một lượng khách nhất định. Và theo đánh giá của nhiều chuyên gia ở các góc nhìn khác nhau những vùng này còn có tiềm năng phát triển du lịch cũng như sản phẩm nông nghiệp một cách chuyên nghiệp. Hai mảng này có thể liên kết, kết nối và bổ trợ cho nhau.
Bà Phạm Thị Ngọc Hương, chủ cơ sở Đồng Sến Farmstay xã Dầu Tiếng, Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, khu đất làm du lịch của bà trước đây trồng cao su nhưng sau này cải tạo thành điểm du lịch nông thôn. Bà rất mong muốn khai thác du lịch làm sao để phù hợp và phát huy hết hiệu quả của khu đất. Mới đây, qua tìm hiểu biết rằng cây chà là hợp với thổ nhưỡng, bà đã quyết định nhập từ nước ngoài về và trồng.
Hiện tại, du khách đến với khu du lịch này không chỉ được thưởng thức trái chà là chín tự nhiên mà còn được ăn cháo gỏi gà chà là, sinh tố chà là. “Mục đích là để du khách có nhiều trải nghiệm, và trở thành điểm đến cho người dân vui chơi thú vị, cuối tuần”, bà Hương chia sẻ.
Trên thực tế tại những vùng nông thôn nói trên du lịch đã phát triển nhưng còn manh mún và tự phát, mạnh ai nấy làm. Sản phẩm nông nghiệp có tính chất đặc sắc nhưng lượng tiêu thụ chưa nhiều. Những chủ cơ sở kinh doanh du lịch cũng tự mình tìm kiếm các mô hình, loại hình thích hợp và luôn đổi mới để phục vụ nhu cầu của du khách, người dân.
Cần sự phối hợp đồng bộ
Theo đánh giá của nhiều người tiềm năng du lịch, sản xuất, thương mại của các vùng nông thôn của Thành phố hoàn toàn có thể trở thành thực tế nếu có sự phối hợp đồng bộ của các nhiều ngành, nhiều cấp: cơ quan quản lý- doanh nghiệp-chuyên gia và người dân.
Một trong những yếu tố quan trọng nhất để phát triển du lịch ở vùng nông thôn là quy hoạch. Theo đó, chính quyền địa phương và ngành chức năng phải tích hợp đất đai dành cho du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng vào trong quy hoạch của xã, phải giải bài toán về đất đai, quy hoạch. Đồng thời các ngành chức năng phải xây dựng đề án hỗ trợ sản phẩm OCOP để có vốn cho bà con nông dân. Các doanh nghiệp du lịch, hãng lữ hành đặt hàng cho bà con, cho địa phương những sản phẩm cụ thể.
Theo nhiều chuyên gia, tiềm năng và lợi thế của du lịch nông thôn không chỉ cảnh quan hoang sơ, trong lành mà còn là giá trị văn hóa riêng biệt. Để đưa một vùng nông thôn thành một điểm đến thương mại thì yếu tố cảnh quan chỉ là điều kiện ban đầu, còn phải có những điều kiện “đủ” khác như: trải nghiệm hấp dẫn, dịch vụ ổn định, lịch trình thuận tiện, giá cả hợp lý và khả năng phục vụ, ứng xử với khách.
“Doanh nghiệp đặt hàng địa phương những sản phẩm cụ thể, ra đề bài cụ thể, còn địa phương, người dân giải quyết đề bài đó. Các nhà nghiên cứu, nhà khoa học cần có các mô hình, đề án cụ thể để đi vào thực tiễn chứ không phải là những nghiên cứu mang tính hàn lâm”, Phó Giáo sư-Tiến sĩ Ngô Thị Thu Trang, Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất.
Ngoài ra cũng cần có những tiếp cận mới, cách làm mới để sản phẩm OCOP của những vùng nông thôn Thành phố đến với du khách, người dân. Thông qua những chuyến khảo sát vừa qua, ngành nông nghiệp thành phố và doanh nghiệp liên quan đã trao đổi, phân tích những cơ hội và thách thức, đề xuất giải pháp phát triển nhóm sản phẩm OCOP du lịch cộng đồng. Để từ đó nhận diện rõ lợi thế, thấy hạn chế của từng mô hình, sản phẩm và biến lợi thế thành sản phẩm cạnh tranh cao.
“Mua sắm sản vật của địa phương là một nhu cầu thiết thực và thường trực trong mỗi du khách. Do đó, sản phẩm OCOP sẽ nằm trong túi xách, va-ly của du khách sau mỗi chuyến đi”, một doanh nghiệp nói. Và theo nhiều chuyên gia, việc một sản phẩm OCOP tham gia, nằm trong chuỗi du lịch nông thôn là có cơ hội rất lớn để đưa sản vật địa phương ra khỏi vùng sản xuất. Do đó, ngoài chất lượng đặc hữu cần có thêm các yếu tố khác như bao bì, mẫu mã, truyền thông và câu chuyện của mỗi sản phẩm.
Thực tế cho thấy, một trong những thách thức lớn của du lịch nông thôn là phát triển theo phong trào, mạnh ai nấy làm như đã nói ở trên. Do đó, nếu thiếu bản sắc, sản phẩm không gắn với thực tế, sẽ mất dần lợi thế cạnh tranh.
Sắp tới, Chi cục Phát triển nông thôn Thành phố Hồ Chí Minh (Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh) sẽ tổng hợp kết quả, đánh giá các mô hình và đề xuất những mô hình điểm có tiềm năng phát triển, đồng thời nghiên cứu các giải pháp phù hợp để nhân rộng trong thời gian tới. Sau đó, sẽ đánh giá hiệu quả thực tiễn nhằm xây dựng kế hoạch triển khai cho những năm tiếp theo.
Bà Phạm Vũ Hồng Minh, Phó Chi cục trưởng phát triển nông thôn Thành phố Hồ Chí Minh cho biết nếu có sự kết hợp của nông dân với các doanh nghiệp du lịch, chính quyền địa phương, chuyên gia du lịch thì sẽ đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao và khắt khe của du khách. Các mô hình du lịch nông thôn gắn với sản phẩm OCOP có định hướng tốt sẽ được lan tỏa. Thời gian tới, ngành nông nghiệp Thành phố tiếp tục kết hợp với các sở, ngành chức năng, doanh nghiệp liên quan để kết nối, đồng hành với nhà nông.
Lê Đình Thìn