Bỏ qua điều hướng
•

Tháng 11 xuất hiện siêu trăng hải ly, 2 mưa sao băng cũng trút 'mưa ánh sáng'

Tháng 11 xuất hiện siêu trăng hải ly, 2 mưa sao băng cũng trút 'mưa ánh sáng'
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Tháng 11 chính thức bắt đầu hôm nay. Mùa mưa kết thúc, đây là tháng thuận lợi để người Việt quan sát bầu trời đêm, với sự xuất hiện của siêu trăng và những trận mưa sao băng đạt cực đại.

Tháng 11 này sẽ có những hiện tượng thiên văn nào đáng chú ý? Dự báo từ Timeanddate.com, sao Hỏa và sao Mộc tiến lại gần nhau, một vài sao băng, một chòm sao quen thuộc và siêu trăng sẽ xuất hiện vào tháng này.

Tháng 11 xuất hiện siêu trăng hải ly, 2 mưa sao băng cũng trút 'mưa ánh sáng' - Ảnh 1.

Tháng 11 là tháng tuyệt vời để ngắm sao

ẢNH: THANH TÙNG

Tháng 11 là một tháng tuyệt vời để ngắm sao! 

Theo Timeanddate.com, rất nhiều điều thú vị đang diễn ra trên bầu trời tháng 11, đặc biệt là ở chòm sao Sư Tử, nơi xuất hiện các cuộc gặp gỡ giữa các hành tinh và các lần tiếp cận gần giữa mặt trăng và các hành tinh khác. 

Đây cũng là nơi tập trung của mưa sao băng Leonids. Những người yêu thích quan sát bầu trời có thể mong chờ nhiều điểm nổi bật của các hành tinh. Sao Kim sáng nhất, sao Thủy đạt độ giãn cực đại về phía tây và sao Thiên Vương ở vị trí trực đối. 

Những sự kiện này giúp việc quan sát các hành tinh dễ dàng hơn, mặc dù người yêu thiên văn cần ống nhòm để nhìn thấy sao Thiên Vương. Nếu bạn cần hướng dẫn về hành tinh khó nắm bắt này, hãy tìm kiếm nó gần siêu trăng hải ly vào cuối tháng.

Chú ý mưa sao băng Taurids (ngày 4 - 5.11)

Mưa sao băng Southern Taurids diễn ra từ ngày 20.9 đến ngày 20.11, đạt đỉnh điểm vào đêm 13.10 - rạng sáng 14.10 và đêm 4.11 - rạng sáng 5.11. Mặc dù chỉ có khoảng 5 đến 10 sao băng mỗi giờ được quan sát thấy trong thời điểm cực đại, Southern Taurids nổi tiếng với việc tạo ra các quả cầu lửa, là những sao băng rất sáng xuất hiện như những tia chớp khi rơi xuyên qua khí quyển.

Tháng 11 xuất hiện siêu trăng hải ly, 2 mưa sao băng cũng trút 'mưa ánh sáng' - Ảnh 2.

Đừng bỏ lỡ mưa sao băng trong tháng 11

ẢNH: HHT TRAN (TRẦN HẢI HUY TRƯỜNG)

Sự kiên nhẫn thường được "đền đáp" bằng một số sao băng ấn tượng nhất trong năm, một phần là do các sao băng Nam Taurids va chạm với khí quyển trái đất với tốc độ tương đối chậm, khoảng 27 km/giây, có nghĩa là chúng có thể được nhìn thấy lâu hơn hầu hết các sao băng khác và để lại những vệt sáng rực rỡ.

Đừng bỏ lỡ mưa sao băng Leonids (ngày 17 - 18.11)

Mưa sao băng Leonids, sự kiện thường niên nổi tiếng với những màn trình diễn ngoạn mục sẽ quan sát rõ nhất từ đêm 17.11 sang rạng sáng 18.11. Người yêu thiên văn có thể nhìn thấy 10 - 15 sao băng mỗi giờ nếu ở nơi ít ánh sáng đô thị. Những vệt sáng này lao qua khí quyển với vận tốc khoảng 70 km/s, bắt nguồn từ bụi đá của sao chổi 55P/Tempel–Tuttle, một sao chổi nhỏ được phát hiện hai lần trong thế kỷ 19.

Dù tâm điểm của trận mưa sao băng nằm ở chòm sao Leo (Sư Tử), các chuyên gia khuyên người quan sát nên nhìn chếch khoảng 45 độ so với vị trí này, hoặc đơn giản là tìm nơi tối nhất có thể để có trải nghiệm tốt nhất.

Tháng 11 xuất hiện siêu trăng hải ly, 2 mưa sao băng cũng trút 'mưa ánh sáng' - Ảnh 3.

Tháng 11 có siêu trăng thứ hai trong chuỗi 3 siêu trăng của năm 2026

ẢNH: NGUYỄN TIẾN LÃM

Siêu trăng hải ly xuất hiện (ngày 24.11)

Đây là siêu trăng thứ hai trong chuỗi 3 siêu trăng của năm 2026. Siêu trăng đầu tiên xuất hiện vào ngày 3.1.2026 và siêu trăng cuối cùng vào tháng 12.2026. Trăng hải ly (Beaver Moon) bắt nguồn từ truyền thống của người Bắc Mỹ, gắn liền với thời điểm loài hải ly chuẩn bị đập và hang tổ cho mùa đông.

Tháng 11 mở ra thời điểm lý tưởng cho giới quan sát thiên văn tại Việt Nam khi mùa mưa kết thúc và bầu trời đêm trở nên quang đãng. Không gian vũ trụ tháng này ghi nhận hàng loạt chuyển động đáng chú ý, nổi bật là sự hội tụ giữa sao Hỏa và sao Mộc, vị trí trực đối của sao Thiên Vương cùng chuỗi cực đại của các trận mưa sao băng. Tâm điểm đầu tháng thuộc về mưa sao băng Southern Taurids với đợt cực đại rơi vào đêm 4 và rạng sáng 5.11, đạt tần suất từ 5 đến 10 vệt sáng mỗi giờ. Nhờ vận tốc di chuyển tương đối chậm khoảng 27 km/s khi đi vào bầu khí quyển, hiện tượng này thường tạo ra các quả cầu lửa rực sáng kéo dài. Tiếp nối sau đó, mưa sao băng Leonids xuất phát từ tàn dư sao chổi 55P/Tempel-Tuttle sẽ bùng nổ trong đêm 17 sang rạng sáng 18.11 với vận tốc ấn tượng lên tới 70 km/s. Khép lại chuỗi sự kiện thiên văn là hiện tượng siêu trăng hải ly diễn ra vào ngày 24.11, đánh dấu sự kiện thứ hai trong chuỗi ba siêu trăng liên tiếp của năm 2026. Tên gọi này bắt nguồn từ tập tính đắp đập làm tổ trước mùa đông của loài hải ly theo quan niệm truyền thống Bắc Mỹ. Người quan sát cũng có thể tận dụng ánh sáng và vị trí của siêu trăng để định vị sao Thiên Vương lân cận thông qua ống nhòm chuyên dụng.
amung