Khoảng 6h sáng, khi xỏ dép đi chợ, người phụ nữ 65 tuổi ở Hải Phòng bất ngờ thấy đau nhói ở chân, không rõ do con gì đốt hay cắn. Một giờ sau, chân bắt đầu sưng, kèm sốt. Gia đình đưa bà đến bác sĩ tư quen biết gần nhà để điều trị. Sau khi tiêm thuốc, tình trạng sốt có cải thiện, song bà được hướng dẫn đắp thêm lá ớt giã nát lên vết thương.
Người phụ nữ cho biết bài thuốc này được giới thiệu là đã giúp nhiều người khỏi bệnh. Tuy nhiên, chỉ sau khoảng một giờ đắp lá, bà cảm thấy vùng chân nóng ran, đau rát như bị bỏng nên tháo bỏ. Đến tối, cơn đau tăng dữ dội, chân xuất hiện nhiều bọng nước, gia đình mới đưa bà lên Hà Nội.
Tại đây, các bác sĩ ghi nhận chân phải sưng nề, da thâm đen trên diện rộng, nhiều bọng nước chứa dịch sẫm màu. Người bệnh được chẩn đoán hoại tử và nhiễm trùng phần mềm cẳng bàn chân phải.
Khai thác bệnh sử cho thấy bà mắc viêm khớp dạng thấp nhiều năm, thường xuyên sử dụng thuốc giảm đau. Các khớp bàn, ngón tay và chân hai bên biến dạng, hai cẳng chân có những mảng xuất huyết.
Chân phải bị tổn thương của người bệnh. (Ảnh: Nguyên Hà)
BSNT Nguyễn Quang Minh, Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, nhận định đây là tình trạng cấp cứu đặc biệt nguy hiểm. Tổn thương hoại tử có xu hướng lan rộng, có thể gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn, thậm chí tử vong nếu không được xử trí kịp thời.
Theo bác sĩ, trung tâm từng tiếp nhận những trường hợp đến viện muộn, bệnh diễn tiến quá nhanh. Dù được hồi sức tích cực và phẫu thuật khẩn cấp, một số người bệnh vẫn không qua khỏi. Có trường hợp hoại tử lan đến ngực, bụng, đầu, mặt, cổ, khiến các bác sĩ không thể loại bỏ hết phần mô tổn thương để cứu sống người bệnh.
Ngay cả khi được đưa đến viện sớm, người bệnh vẫn có thể phải cắt cụt một phần cơ thể nếu tổn thương quá nặng. Vì vậy, với những trường hợp nghi nhiễm trùng mô mềm hoại tử, các bác sĩ phải khẩn trương hồi sức, kiểm soát nhiễm trùng và phối hợp nhiều chuyên khoa để giành cơ hội sống cho người bệnh.
TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, cho biết nhiều người vẫn tin lá cây có nguồn gốc tự nhiên nên lành tính, dễ kiếm và ít tốn kém. Tuy nhiên, việc giã lá rồi đắp trực tiếp lên vùng da tổn thương có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
Lá cây thu hái ngoài môi trường có thể mang theo bụi bẩn, vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh. Một số loại còn chứa chất gây kích ứng, viêm da tiếp xúc hoặc làm tổn thương mô mềm. Khi đắp lên vùng da trầy xước, phồng rộp hay vết thương hở, những tác nhân này có thể khiến tình trạng tại chỗ nghiêm trọng hơn.
Đáng lo ngại, việc tin vào các bài thuốc truyền miệng còn khiến người bệnh trì hoãn điều trị. Một vết thương ban đầu có thể chưa nghiêm trọng, nhưng nếu nhiễm trùng tiến triển nhanh mà không được phát hiện, xử trí kịp thời, người bệnh có nguy cơ hoại tử, phải phẫu thuật nhiều lần hoặc cắt cụt chi.
Theo bác sĩ Nguyên, người dân không nên tự ý đắp lá cây, thuốc nam, cao dán hay hỗn hợp không rõ thành phần lên vùng tổn thương. Việc chích, rạch, bóp nặn vết thương cũng có thể làm tình trạng nặng thêm nếu thực hiện không đúng cách.
Với vết thương nhỏ, người dân có thể rửa nhẹ bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý, sau đó che phủ bằng gạc sạch. Nếu vết thương sưng đau tăng nhanh, vùng đỏ lan rộng, xuất hiện bọng nước, da tái nhợt, tím đen hoặc người bệnh sốt, cần đến cơ sở y tế ngay. Những vết thương ở vị trí nhạy cảm như đầu, mặt, cổ, nách, bẹn cũng cần được thăm khám sớm.