Dầu thô vượt mốc 100 USD/thùng, đe dọa lạm phát toàn cầu

Giá dầu Brent tăng 2,1% trong phiên giao dịch ngày thứ tư, vượt mốc 100 USD mỗi thùng, phát tín hiệu cảnh báo mới cho kinh tế toàn cầu. Theo Financial Times, đây là lần đầu tiên giá dầu tham chiếu quốc tế trở lại vùng ba chữ số kể từ ngày 24/7, sau nhiều tuần biến động mạnh. Giá dầu WTI của Mỹ cũng tăng lên 95 USD mỗi thùng, cao hơn 41% kể từ khi căng thẳng tại Trung Đông bùng phát và kéo dài sang tháng thứ bảy. Đà tăng của dầu thô nhanh chóng lan sang thị trường nhiên liệu thành phẩm, nơi người tiêu dùng, doanh nghiệp vận tải và các nhà sản xuất đều phải đối mặt áp lực chi phí lớn hơn. Dữ liệu Hiệp hội Ô tô Mỹ, được The New York Times dẫn lại, cho thấy giá xăng bình quân tại Mỹ đã vượt ngưỡng 4 USD mỗi gallon. Giá diesel thậm chí lập kỷ lục mới, vượt đỉnh của bốn năm trước, tiến gần 6 USD mỗi gallon và tăng hơn 55% trong thời gian vừa qua. Nhiên liệu tinh chế đắt đỏ đang trực tiếp làm tăng chi phí vận chuyển hàng hóa, vận hành nhà máy và duy trì chuỗi cung ứng, khiến năng lượng trở thành biến số đáng lo nhất. Diễn biến này xuất hiện đúng lúc báo cáo lạm phát mới dự kiến được công bố vào cuối tuần, có thể cho thấy rõ hơn tác động của giá nhiên liệu lên đời sống. Dầu thô đã tăng hơn 40% kể từ khi xung đột tại Iran nổ ra, theo thông tin được nêu trong bài viết của Dân Trí. Các chuyên gia phân tích tại Bank of America nhận định tác động lớn nhất của xung đột hiện nằm ở các sản phẩm dầu mỏ, thay vì chính dầu thô. Nhận xét này phản ánh tình trạng nguồn cung xăng dầu tinh chế chịu sức ép mạnh, khi việc vận chuyển nguyên liệu dầu thô trên nhiều tuyến quốc tế gặp trở ngại. Thị trường vì thế không chỉ lo thiếu dầu, mà còn lo thiếu những sản phẩm thiết yếu như xăng, diesel, nhiên liệu phục vụ vận tải và sản xuất. Tâm điểm của biến động hiện nay là các tuyến hàng hải năng lượng trọng yếu, đặc biệt Eo biển Hormuz, nơi đảm nhận khoảng một phần năm sản lượng dầu mỏ thế giới. Căng thẳng Mỹ và Iran khiến hoạt động vận chuyển qua khu vực đình trệ, dù lực lượng hải quân đã triển khai hộ tống các đoàn tàu thương mại. Nhiều hoạt động đáp trả quân sự nhằm vào tàu chở dầu thô làm dòng năng lượng từ Vịnh Ba Tư bị gián đoạn, gia tăng nỗi lo thiếu hụt trên toàn cầu. Tuyến hàng hải phía nam Biển Đỏ, vốn là phương án thay thế quan trọng để Saudi Arabia né Eo biển Hormuz, cũng đang bị lực lượng Houthi siết chặt. Các cơ sở năng lượng của Saudi Arabia còn phải tạm thời gián đoạn hoạt động sau những cuộc tập kích mới nhất, làm tình hình vận chuyển thêm căng thẳng. Khi cả hai cửa ngõ quan trọng cùng gặp vấn đề, giới giao dịch cảnh báo thị trường có thể đối diện một đợt thiếu hụt nguồn cung quy mô lớn. Trước sức ép ấy, nhiều quốc gia đã bắt đầu đưa dầu từ kho dự trữ chiến lược ra sử dụng, nhằm bù đắp phần nguồn cung bị gián đoạn và hạn chế cú sốc giá. Giá dầu từng đạt 126 USD mỗi thùng vào cuối tháng 4, khi giao tranh lên cao trào, rồi giảm nhanh về khoảng 70 USD sau thỏa thuận ngừng bắn đầu tháng 7. Tuy nhiên, kỳ vọng căng thẳng sớm hạ nhiệt ngày càng suy yếu, khi giá dầu đã tăng liên tục trong sáu tuần vì rủi ro vận tải kéo dài. Bank of America dự báo nguồn cung thấp hơn dự kiến, lượng dầu tồn kho suy giảm và bất ổn địa chính trị sẽ tiếp tục đẩy rủi ro giá lên cao. Một thỏa thuận giúp tình hình dịu xuống vẫn có thể khiến giá dầu đảo chiều nhanh, nếu các tuyến vận chuyển được khơi thông trở lại. Ngược lại, nếu căng thẳng lan rộng và gây hư hại nghiêm trọng cho hạ tầng năng lượng, giá dầu thô thế giới có khả năng bị đẩy lên 150 USD mỗi thùng.