Ngày 30.9, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam gửi văn bản đến Bộ Công thương đề nghị bãi bỏ những quy định bất cập nêu trong dự thảo, trong đó có quy định nguyên tắc điều chỉnh giá xăng dầu.
Sắp tới sẽ không còn giá xăng dầu quy định chung cho toàn thị trường
ẢNH: PHAN HẬU
Nguyên tắc điều chỉnh giá bán xăng dầu được quy định tại khoản 3 điều 27 trong dự thảo, quy định tại các địa bàn xa cảng, xa kho, giá bán lẻ do thương nhân phân phối quyết định không được vượt quá giá bán lẻ cao nhất của thương nhân đầu mối công bố.
Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam đề nghị bãi bỏ quy định này. Theo phân tích của Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, quy định này đồng nghĩa việc khống chế giá chặn trên đối với thương nhân phân phối, đi ngược với tinh thần trao quyền tự quyết giá xăng dầu cho các doanh nghiệp của dự thảo.
Ngoài ra, mỗi thương nhân có chi phí tạo nguồn, cự ly vận chuyển, giá mua, năng lực tài chính hoàn toàn khác nhau nên quy định thương nhân phân phối công bố giá "không được vượt quá giá bán lẻ xăng dầu (riêng dầu mazut là giá bán buôn) cao nhất do thương nhân đầu mối tại cùng địa bàn, cùng thời điểm công bố" là không phù hợp.
Chia sẻ với Thanh Niên, đại diện các doanh nghiệp phân phối xăng dầu cho rằng, nếu quy định áp "trần" giá chung sẽ đẩy các cây xăng ở vùng sâu, vùng xa vào thế khó, đe dọa nguồn cung xăng dầu ở các địa phương.
Bên cạnh đó, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cũng kiến nghị Bộ Công thương làm rõ quy định về dự trữ lưu thông 20 ngày; đề nghị làm rõ nguồn hàng của doanh nghiệp đã mua nhưng đang trên đường vận chuyển về nước có được tính là hàng dự trữ lưu thông không?
Bởi theo Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, hiện nay có tình trạng cơ quan kiểm tra xử phạt theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP nếu hàng trong kho vượt quá 150% so với lượng hàng hóa tồn kho trung bình của 3 tháng liền kề và coi đó là hành vi đầu cơ, găm hàng.
Trước đó, tại hội nghị góp ý trực tiếp dự thảo nghị định do Bộ Công thương tổ chức ngày 29.9, ông Trịnh Quang Khanh, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, cũng đề nghị Bộ Công thương làm rõ quy định về dự trữ xăng dầu để doanh nghiệp yên tâm trong việc tạo nguồn khi thị trường thuận lợi và không bị đánh đồng hoạt động kinh doanh (tranh thủ nhập nhiều hàng lúc giá thấp) với hoạt động đầu cơ.
Sẽ không còn giá xăng dầu chung cho toàn thị trường
Theo các chuyên gia, doanh nghiệp, sau hơn 2 năm với 14 lần tổ chức lấy ý kiến góp ý, dự thảo nghị định kinh doanh xăng dầu lần này có điểm mới quan trọng là trao quyền tự quyết giá xăng dầu cho các doanh nghiệp và thị trường, đây cũng là điểm nghẽn lớn tồn tại trong nhiều năm nay.
Theo cơ chế này, Nhà nước chỉ quy định công thức tính giá xăng dầu, bao gồm: giá mua, cước phí tạo nguồn, chi phí kinh doanh, lợi nhuận và các loại thuế, phí; các yếu tố còn lại được xác định theo thực tế hoạt động của doanh nghiệp và diễn biến thị trường.
Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, cho biết khi nghị định mới ban hành sẽ không còn cơ chế Nhà nước quy định một mức giá bán lẻ thống nhất cho toàn thị trường.
Các doanh nghiệp có thể có mức giá khác nhau tùy thuộc vào giá mua, chi phí, lợi nhuận và chính sách kinh doanh. Điều này cũng có nghĩa, người tiêu dùng có thể gặp tình trạng mỗi cửa hàng xăng dầu sẽ có một mức giá khác nhau.
Doanh nghiệp sẽ phải thực hiện nghĩa vụ kê khai, niêm yết công khai giá xăng dầu. Khi giá xăng dầu thay đổi, doanh nghiệp có thể chủ động điều chỉnh theo diễn biến thị trường nhưng phải bảo đảm minh bạch và lưu trữ lại hồ sơ, báo cáo để chịu sự hậu kiểm của cơ quan quản lý.
Cũng theo ông Trần Hữu Linh, khi nghị định mới có hiệu lực, dữ liệu về nhập, xuất, tồn, lưu thông xăng dầu trên thị trường và hóa đơn sẽ từng bước được kết nối trực tuyến với hệ thống quản lý. Bộ Công thương đang xây dựng ứng dụng để người tiêu dùng có thể biết thông tin về các cửa hàng, vị trí, chủng loại, giá xăng dầu.
"Bộ Công thương đang nâng cấp hệ thống quản trị xăng dầu quốc gia, chuyển quản lý từ phương thức chủ yếu dựa trên báo cáo sang quản trị bằng dữ liệu, kết nối và giám sát theo thời gian thực để phục vụ kiểm tra, hậu kiểm nguồn cung, các chi phí liên quan đến giá xăng dầu", ông Linh nói.
Trong tuần đầu tháng 10, Bộ Công thương sẽ trình dự thảo nghị định lên Thủ tướng Chính phủ để xem xét, ban hành.