Sáng 29/9, đại biểu hoạt động chuyên trách của Quốc hội thảo luận về nhóm dự án thuộc lĩnh vực hành chính, tư pháp gồm các dự án luật: Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi); Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).
Phát biểu góp ý, đại biểu Mai Thị Phương Hoa, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, cho biết dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) quy định mức phạt tiền tối đa là 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, 3 tỷ đồng đối với tổ chức. Theo bà Hoa, mức phạt tối đa này tăng 1,5 lần so với luật hiện hành.
Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi quy định mức phạt tiền tối đa đến 12 tỷ đồng đối với cá nhân (tăng 1,2 lần) và 40 tỷ đồng đối với pháp nhân thương mại (giữ nguyên như luật hiện hành).
Bà Hoa cho rằng mức phạt tối đa của dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) tăng cao hơn so với dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Việc tăng mức tiền xử phạt là khá cao so với khả năng tài chính và khả năng chi trả của nhiều cá nhân, doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay.
Trong khi đó, theo bà Hoa, dự thảo luật còn quy định một loạt các biện pháp cưỡng chế như ngừng cung cấp điện, nước, internet, tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, tổ chức chây ì không chấp hành quyết định xử phạt; các biện pháp khắc phục hậu quả như khôi phục tình trạng ban đầu, buộc phá dỡ công trình…
Đại biểu Mai Thị Phương Hoa, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội (Ảnh: Media Quốc hội).
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho rằng cần cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng nhiều mặt để vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa không ảnh hưởng quá nhiều đến đời sống, sản xuất kinh doanh của người dân, doanh nghiệp.
Theo bà Hoa, trước mắt chỉ tập trung tăng mức phạt đối với vi phạm về sức khoẻ cộng đồng, an toàn thực phẩm và môi trường theo đúng tinh thần chỉ đạo của Đảng trong thời gian gần đây.
Liên quan đến vấn đề này, đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) đề nghị chưa tăng đồng loạt mức phạt nếu chưa có đánh giá tác động theo lĩnh vực và nhóm chịu tác động. Ông Bình cho rằng mức phạt cần gắn với tính chất, mức độ vi phạm, hậu quả, lợi ích bất hợp pháp thu được và khả năng khắc phục.
Vị đại biểu đề nghị giữ trong luật mức phạt tối đa theo lĩnh vực đã được xác định. Trường hợp phát sinh lĩnh vực mới có thể giao Chính phủ đề xuất mức phạt sau khi được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý, kèm tiêu chí xác định lĩnh vực mới và trách nhiệm báo cáo.
Theo ông Bình, mức trần chế tài tác động trực tiếp đến quyền tài sản và nghĩa vụ của người dân, doanh nghiệp cần giới hạn rõ trong luật.
Bày tỏ quan tâm đến đề xuất áp dụng các biện pháp cưỡng chế mới, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (TP Hải Phòng) bày tỏ băn khoăn khi dự thảo bổ sung những biện pháp có phạm vi tác động rất rộng, như ngừng cung cấp điện, nước, dịch vụ Internet, viễn thông; niêm phong địa điểm; tạm hoãn xuất cảnh.
“Tôi cho rằng đây là các biện pháp cần được thiết kế thận trọng bởi nếu không rất có thể hậu quả của chúng có thể vượt ra ngoài cá nhân, tổ chức phải chấp hành quyết định”, bà Nga nói.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga phát biểu (Ảnh: Media Quốc hội).
Bà Nga lấy ví dụ như việc ngừng cung cấp điện, nước tại một địa điểm có thể ảnh hưởng đến người thuê cùng tòa nhà hoặc những người cùng sử dụng hạ tầng mà không liên quan đến vi phạm, hay việc ngừng dịch vụ viễn thông, internet có thể làm gián đoạn giao dịch, học tập và hoạt động kinh doanh của nhiều chủ thể khác.
Bà Nga cho rằng cần xác định rõ loại nghĩa vụ nào có thể dùng từng biện pháp cưỡng chế...
Cùng với đó, đại biểu cũng đề nghị cần có quy định bảo vệ người thứ ba không vi phạm bởi chính các giới hạn ấy quyết định mức độ tác động của quyền cưỡng chế Nhà nước đối với người dân và doanh nghiệp.