Đề nghị có phụ cấp phù hợp cho viên chức làm việc tại cấp xã

Thảo luận tại Quốc hội, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Vĩnh Long) đề nghị Chính phủ quan tâm xây dựng chế độ, chính sách đối với đội ngũ viên chức làm việc tại các đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã. Theo bà, đây là lực lượng trực tiếp cung ứng nhiều dịch vụ thiết yếu, ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ và mức độ hài lòng của người dân.

Công việc lớn, thiếu nguồn cải thiện thu nhập

Bà Nhi cho biết, sau hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cấp xã không chỉ làm nhiệm vụ quản lý hành chính mà còn trực tiếp tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh và cung ứng dịch vụ công.

Trong đó, viên chức tại các đơn vị sự nghiệp công lập đảm nhiệm những lĩnh vực như văn hóa, thể thao, thông tin, truyền thông, nông nghiệp, môi trường; quản lý, duy tu công trình và dịch vụ công cộng.

Nhiều viên chức đang đảm nhận khối lượng công việc lớn, yêu cầu chuyên môn ngày càng cao, trong khi điều kiện làm việc còn khó khăn. Họ đồng thời phải thích ứng với những thay đổi sau sắp xếp tổ chức bộ máy.

Đáng chú ý, theo đại biểu, các đơn vị sự nghiệp công lập này, nhất là ở các xã, hầu như chỉ thực hiện nhiệm vụ chính trị, không có nguồn thu để cải thiện thu nhập cho viên chức.

Bà đề nghị xem xét tương quan chính sách giữa lực lượng này với cán bộ, công chức cấp xã. Trong khi phụ cấp công vụ đối với cán bộ, công chức cấp xã được điều chỉnh từ 25% lên 55%, viên chức tại các đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã chưa thuộc đối tượng hưởng chế độ này.

Theo bà Nhi, một số vị trí viên chức đòi hỏi trình độ chuyên môn, trách nhiệm nghề nghiệp và khối lượng công việc không kém cán bộ, công chức. Họ cũng trực tiếp phục vụ người dân, chịu áp lực lớn về tiến độ và chất lượng công việc.

"Khác nhau về vị trí pháp lý và chế độ quản lý không có nghĩa là có thể bỏ qua yêu cầu về công bằng, hợp lý trong chính sách đãi ngộ", bà nói.

Đại biểu cho rằng, nếu chưa xem xét đầy đủ chính sách đối với các nhóm có trách nhiệm và điều kiện làm việc tương đồng, sẽ dễ phát sinh tâm tư, ảnh hưởng đến động lực làm việc, khả năng giữ chân người có chuyên môn và việc bố trí nhân sự của lãnh đạo cấp xã.

Viên chức trung tâm dịch vụ còn tâm tư về chế độ

Cùng quan tâm vấn đề này, tại thảo luận tổ trước đó, đại biểu Hoàng Quốc Khánh (Lai Châu) cho biết qua tiếp xúc cử tri, cán bộ, công chức cơ sở rất phấn khởi khi được nâng phụ cấp công vụ. Tuy nhiên, đội ngũ làm việc tại các trung tâm dịch vụ tổng hợp cấp xã còn tâm tư, cảm thấy thiệt thòi về chế độ.

Theo ông Khánh, các trung tâm là đơn vị sự nghiệp, phải thực hiện nhiệm vụ, tạo nguồn thu để cân đối, bảo đảm chi trả. Nhưng tại địa bàn miền núi, các đơn vị gần như không có nguồn thu.

Công việc chủ yếu của đội ngũ này là thực hiện nhiệm vụ tại cơ sở, hỗ trợ công chức. Có trung tâm chỉ có 8-10 người, song viên chức không được hưởng phụ cấp công vụ. Chênh lệch về chế độ cũng khiến việc điều động công chức về làm việc tại trung tâm gặp khó khăn.

"Tôi mong Bộ Nội vụ quan tâm, chỉ đạo khảo sát, đánh giá lại thực trạng này, xem xét hướng hỗ trợ phù hợp cho anh em", ông Khánh đề nghị.

Đại biểu đồng thời phản ánh khó khăn tại các xã có địa bàn rộng sau sắp xếp. Ở Lai Châu, có xã quản lý diện tích hơn 200km2, dân số hàng chục nghìn người; có nơi hình thành từ bốn xã, gồm 38 bản, khoảng cách giữa các bản xa nhất khoảng 80km.

Với đặc điểm này, việc đi lại, thực hiện nhiệm vụ quản lý và phục vụ người dân gặp nhiều khó khăn. Ông đề nghị quan tâm cả điều kiện làm việc và chế độ đối với đội ngũ tại các trung tâm dịch vụ tổng hợp cấp xã.

Bên cạnh đó, ông Khánh kiến nghị Chính phủ chỉ đạo rà soát phụ cấp chức vụ đối với trưởng, phó phòng cấp xã. Theo đại biểu, cán bộ cơ sở ghi nhận sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, đồng thời mong mức phụ cấp được xem xét điều chỉnh phù hợp hơn để động viên đội ngũ thực hiện nhiệm vụ.

Đãi ngộ theo giá trị công việc, trách nhiệm

Từ thực tế trên, bà Yến Nhi kiến nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế phụ cấp, hỗ trợ phù hợp với viên chức làm việc tại cấp xã. Trước mắt, cần đánh giá khả năng áp dụng phụ cấp đặc thù hoặc khoản hỗ trợ cho vị trí có khối lượng công việc lớn, yêu cầu chuyên môn cao, trực tiếp phục vụ người dân.

Chính sách phải căn cứ vào tính chất công việc, mức độ trách nhiệm, thu nhập hiện có và khả năng cân đối ngân sách; xác định rõ đối tượng, điều kiện, mức hưởng.

Khi xây dựng, triển khai đề án cải cách chính sách tiền lương, bà đề nghị đánh giá đồng thời chính sách đối với cán bộ, công chức và viên chức cấp xã, đối chiếu vị trí việc làm, trách nhiệm, điều kiện thực hiện nhiệm vụ. Những vị trí có tính chất công việc tương đương cần được nghiên cứu phương án bảo đảm tương quan thu nhập hợp lý.

Tiền lương, phụ cấp cũng cần đi đôi với hoàn thiện vị trí việc làm, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nghề nghiệp. Địa bàn khó khăn, dân số đông hoặc có nhu cầu dịch vụ công lớn cần được hỗ trợ phù hợp thực tế.

"Điều cần hướng tới không phải là áp dụng một mức phụ cấp giống nhau cho mọi đối tượng, mà là xây dựng cơ chế đãi ngộ công bằng, có căn cứ, phản ánh đúng giá trị công việc, trách nhiệm và đóng góp của từng nhóm", bà Nhi nhấn mạnh.