Dân Trí • 23/09/2026 17:34

Đề nghị hạn chế tăng mức phạt tiền quá cao với vi phạm hành chính

(Dân trí) - Cùng với đề xuất bổ sung nhiều biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt hành chính mới, Chính phủ đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng với cá nhân.

Nội dung này đề cập trong tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trong phiên họp chiều 23/9.

Bổ sung nhiều biện pháp cưỡng chế mới

Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an, cho biết một trong những nội dung đáng chú ý là Chính phủ đề xuất bổ sung nhiều biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt mới.

Một là tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, người đại diện theo pháp luật của tổ chức chưa chấp hành xong quyết định xử phạt vi phạm hành chính và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn.

Đề nghị hạn chế tăng mức phạt tiền quá cao với vi phạm hành chính - 1 — Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an (Ảnh: Quốc hội).

Hai là niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ được áp dụng để cưỡng chế thi hành hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, tạm đình chỉ hoạt động có thời hạn và thi hành biện pháp khắc phục hậu quả.

Ba là yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ được áp dụng để cưỡng chế thi hành hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, tạm đình chỉ hoạt động có thời hạn và thi hành biện pháp khắc phục hậu quả.

Bốn là tạm dừng đăng kiểm phương tiện, đăng ký phương tiện, cấp giấy phép điều khiển phương tiện… để cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, giao thông đường sắt, giao thông đường thủy nội địa, giao thông hàng hải, hoạt động hàng không dân dụng.

Năm là yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập với tổ chức, cá nhân không chấp hành hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, đình chỉ hoạt động có thời hạn, biện pháp khắc phục hậu quả trên môi trường điện tử.

Đề nghị hạn chế tăng mức phạt tiền quá cao với vi phạm hành chính - 2 — Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu (Ảnh: Quốc hội).

Với việc bổ sung một số biện pháp cưỡng chế, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho rằng yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập đối với tổ chức, cá nhân… là các biện pháp có mục đích nhằm đình chỉ, chấm dứt hành vi vi phạm, không thật sự phù hợp với tính chất cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt.

Còn biện pháp tạm dừng đăng kiểm phương tiện, tạm dừng đăng ký phương tiện, tạm dừng cấp giấy phép điều khiển phương tiện, chỉ nhằm vào phương tiện, tài sản thay vì cá thể hóa và xác định đúng người thực hiện hành vi vi phạm. Do đó, cơ quan thẩm tra cho rằng giải pháp này chưa thật sự có tính căn cơ, toàn diện.

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý các quy định này của dự luật để bảo đảm tính phù hợp, khả thi.

Hạn chế tăng mức phạt tiền quá cao

Một nội dung đáng chú ý khác là Chính phủ đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức.

Dự thảo luật đồng thời bổ sung một số lĩnh vực có thể áp dụng mức phạt tiền cao hơn tối đa không quá 2 lần mức phạt chung áp dụng đối với cùng hành vi vi phạm đối với địa bàn thuộc các thành phố, khu kinh tế đặc biệt.

Đề nghị hạn chế tăng mức phạt tiền quá cao với vi phạm hành chính - 3 — Toàn cảnh phiên họp chiều 23/9 (Ảnh: Quốc hội).

Thẩm tra, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng nếu quy định mức phạt tiền quá cao, không phù hợp với khả năng tài chính thực tế của đa số cá nhân và doanh nghiệp sẽ không phát huy được hiệu quả.

Theo cơ quan thẩm tra, bên cạnh phương án tăng mức phạt tiền cần xem xét các giải pháp căn cơ hơn như áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, áp dụng các hình thức phạt bổ sung (tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động…).

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đồng thời đề nghị nghiên cứu, tham khảo thêm kinh nghiệm nước ngoài để vừa tăng cường tính răn đe, phòng ngừa, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, hạn chế việc tăng mức phạt tiền quá cao.

Chủ nhiệm Lê Thị Nga cũng đề nghị quy định cụ thể mức phạt tiền tối đa như luật hiện hành để đảm bảo minh bạch còn mức cụ thể do Chính phủ quy định.

Trong phiên họp chiều 23/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về tờ trình của Chính phủ đối với dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi. Một nội dung nhận được sự quan tâm là đề xuất bổ sung nhiều biện pháp cưỡng chế mới, đồng thời điều chỉnh mức phạt tiền tối đa trong một số trường hợp. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị cân nhắc kỹ, tránh lựa chọn những giải pháp quá nặng nhưng thiếu khả năng thực hiện trong thực tế. Theo Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an, dự thảo luật đề xuất tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân hoặc người đại diện theo pháp luật của tổ chức chưa chấp hành xong quyết định xử phạt. Biện pháp này chỉ được đặt ra khi cơ quan có thẩm quyền xét thấy cần ngăn chặn ngay nguy cơ người vi phạm trốn tránh nghĩa vụ chấp hành. Đây là một trong nhóm công cụ mới được Chính phủ đưa vào dự thảo nhằm tăng khả năng bảo đảm các quyết định xử phạt hành chính được thực hiện đầy đủ. Một biện pháp khác là niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trong một số trường hợp nhất định. Việc niêm phong được dự kiến áp dụng để cưỡng chế hình thức tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, tạm đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc thi hành biện pháp khắc phục hậu quả. Dự thảo cũng tính đến yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ liên quan đến quyết định cưỡng chế. Trong lĩnh vực giao thông, Chính phủ đề xuất tạm dừng đăng kiểm, đăng ký phương tiện hoặc cấp giấy phép điều khiển phương tiện để bảo đảm thi hành quyết định xử phạt. Phạm vi dự kiến bao gồm giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, hàng hải và hoạt động hàng không dân dụng. Ngoài ra, tổ chức, cá nhân không chấp hành một số hình thức xử phạt trên môi trường điện tử có thể bị yêu cầu ngừng cung cấp Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc bị áp dụng biện pháp chặn truy cập. Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho rằng một số biện pháp cưỡng chế được đề xuất chưa thật sự phù hợp với bản chất của việc thi hành quyết định xử phạt. Theo ông, yêu cầu ngừng điện, nước, Internet, viễn thông hoặc chặn truy cập chủ yếu nhằm đình chỉ, chấm dứt hành vi vi phạm, thay vì trực tiếp bảo đảm người vi phạm thực hiện quyết định đã ban hành. Vì vậy, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý để các quy định có căn cứ rõ ràng, phù hợp và khả thi hơn. Cơ quan thẩm tra cũng đặt vấn đề với phương án tạm dừng đăng kiểm, đăng ký phương tiện hoặc cấp giấy phép điều khiển phương tiện. Những biện pháp này chủ yếu tác động đến phương tiện, tài sản hoặc giấy phép, trong khi việc xử phạt cần xác định đúng cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm. Do đó, giải pháp nêu trên được đánh giá chưa thật sự căn cơ, toàn diện, nhất là trong những trường hợp phương tiện hoặc tài sản không trực tiếp thuộc người vi phạm. Một đề xuất đáng chú ý khác là nâng mức phạt tiền tối đa từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, đồng thời tăng từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức. Dự thảo còn bổ sung một số lĩnh vực có thể áp dụng mức phạt cao hơn, tối đa không quá hai lần mức phạt chung đối với cùng hành vi tại địa bàn thuộc các thành phố, khu kinh tế đặc biệt. Những thay đổi này được đặt trong bối cảnh yêu cầu tăng sức răn đe đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng. Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cảnh báo mức phạt quá cao, vượt xa khả năng tài chính thực tế của phần lớn cá nhân và doanh nghiệp, có thể làm giảm hiệu quả chính sách. Cơ quan thẩm tra đề nghị bên cạnh việc xem xét tăng tiền phạt, cần chú trọng các biện pháp khắc phục hậu quả và những hình thức phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề hoặc đình chỉ hoạt động. Theo nội dung được Dân Trí thông tin, việc nghiên cứu kinh nghiệm nước ngoài cũng cần được tăng cường để vừa nâng tính răn đe, phòng ngừa, vừa cải thiện ý thức tuân thủ pháp luật.

Xem thêm tại Dân Trí