Hơn cả ăn uống hay tập luyện: Đây mới là điều đặc biệt quan trọng với tuổi thọ

Một nghiên cứu mới gợi mở lời nhắc đáng chú ý: bên cạnh ăn uống lành mạnh và tập luyện, giấc ngủ có thể giữ vai trò quan trọng với tuổi thọ. Công trình được công bố trên tạp chí SLEEP Advances vào tháng 12.2025, do các nhà khoa học tại Đại học Y tế và Khoa học Oregon, Mỹ, thực hiện. Nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu từ hệ thống Khảo sát Hành vi Nguy cơ ở người trưởng thành của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ, thu thập trong giai đoạn 2019 - 2025. Trong nghiên cứu, ngủ không đủ được định nghĩa là ngủ dưới 7 giờ mỗi đêm, phù hợp với khuyến nghị phổ biến dành cho người trưởng thành. Khi đối chiếu dữ liệu giữa các bang, các nhà khoa học nhận thấy nơi có tỷ lệ người ngủ thiếu càng cao thường có tuổi thọ trung bình thấp hơn. Mối liên hệ này xuất hiện tại phần lớn các bang của Mỹ và được ghi nhận xuyên suốt giai đoạn dữ liệu kéo dài từ năm 2019 đến năm 2025. Đáng chú ý, kết quả vẫn được duy trì sau khi nhóm nghiên cứu đưa vào phân tích những yếu tố thường liên quan đến nguy cơ tử vong. Các yếu tố được xem xét gồm hút thuốc, chế độ ăn uống và tình trạng ít vận động, vốn lâu nay được biết đến là những thói quen ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe. Điều đó cho thấy thiếu ngủ có mối liên hệ riêng với tuổi thọ thấp hơn, dù không thể tách rời hoàn toàn khỏi bức tranh sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, nghiên cứu không khẳng định giấc ngủ quan trọng hơn mọi yếu tố khác, cũng không nói rằng chỉ cần ngủ đủ là chắc chắn sống lâu hơn. Trong mô hình phân tích các hành vi, hút thuốc có mối liên hệ mạnh hơn thiếu ngủ, còn thiếu ngủ liên quan mạnh hơn một số yếu tố khác như ít vận động. Khi bổ sung béo phì và tiểu đường vào mô hình, hút thuốc và béo phì vẫn cho thấy mối liên hệ với tuổi thọ mạnh hơn thiếu ngủ. Tiến sĩ Andrew W. McHill, phó giáo sư tại Trường Điều dưỡng và Trường Y thuộc Đại học Y tế và Khoa học Oregon, cho biết ông bất ngờ trước mức độ rõ rệt của mối liên hệ này. Theo ông, giấc ngủ tác động đến nhiều hệ thống trong cơ thể, từ sức khỏe tim mạch đến hoạt động của hệ miễn dịch và chức năng não. Những ảnh hưởng rộng như vậy giúp lý giải vì sao giấc ngủ thường xuyên bị rút ngắn có thể đi cùng nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau. Nghiên cứu cũng lưu ý thiếu ngủ có liên quan đến một số rối loạn chuyển hóa và bệnh lý tim mạch, những nhóm vấn đề có thể ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng sống. Dù vậy, công trình lần này không trực tiếp kiểm tra cơ chế sinh học khiến thiếu ngủ liên quan đến tuổi thọ thấp hơn. Các tác giả cho rằng cần thêm nghiên cứu để xác định rõ những con đường và nguyên nhân đứng phía sau mối liên hệ được quan sát. Từ các kết quả này, thông điệp thực tế dành cho mỗi người khá rõ ràng: đừng thường xuyên cắt giảm thời gian ngủ để hoàn thành công việc, tập luyện hoặc kéo dài giờ giải trí. CDC Mỹ cùng các tổ chức chuyên môn về giấc ngủ thường khuyến nghị người trưởng thành ngủ ít nhất 7 giờ mỗi đêm, cũng là mốc được nghiên cứu sử dụng để phân biệt ngủ đủ và thiếu ngủ. Duy trì giờ ngủ tương đối ổn định, đồng thời dành đủ thời gian nghỉ ngơi, có thể trở thành một phần thiết thực trong lối sống lành mạnh. Dẫu vậy, giấc ngủ không thể thay thế cho chế độ ăn cân bằng, hoạt động thể chất, việc không hút thuốc hay duy trì cân nặng khỏe mạnh. Cách tiếp cận phù hợp là thực hiện các thói quen này song song, thay vì đánh đổi một yếu tố quan trọng để ưu tiên yếu tố khác. Theo thông tin Thanh Niên dẫn từ nghiên cứu, một đêm ngủ đủ không phải bảo chứng cho tuổi thọ, nhưng thói quen ngủ đều đặn xứng đáng được xem nghiêm túc như ăn uống và vận động.