Đề nghị không bỏ quy định nghiệm thu phòng cháy với các chung cư cao tầng

Sáng 4/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Đề xuất bãi bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy

Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an, cho biết dự thảo luật chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm thời gian và chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo việc quản lý Nhà nước đối với vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và quản lý về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.

Một trong những nội dung đáng chú ý được Thứ trưởng Bộ Công an đề cập là việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy và thực hiện hậu kiểm kết hợp với kiểm tra việc chấp hành quy định của pháp luật về nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình.

Từ phía cơ quan thẩm tra, Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại lưu ý cần quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở, chủ hộ gia đình… trong việc chấp hành đúng nội dung thẩm định, thiết kế về phòng cháy, chữa cháy và duy trì các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy đối với công trình, phương tiện đã được đưa vào sử dụng.

Thường trực Ủy ban cũng đề nghị bổ sung quy định rõ trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và tiêu chuẩn năng lực của các đơn vị độc lập để tránh rủi ro phát sinh mất an toàn.

Cơ quan thẩm tra đồng thời đề nghị quy định về cơ chế hậu kiểm, chia sẻ dữ liệu điện tử và quản lý theo mức độ rủi ro nhằm đảm bảo việc cắt giảm thủ tục hành chính không làm giảm hiệu lực quản lý Nhà nước, tạo cơ sở cho công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm sau khi công trình được đưa vào khai thác sử dụng.

Lo ngại phát sinh rủi ro và nguy cơ mất an toàn

Đề cập đến mối quan hệ giữa tiền kiểm và hậu kiểm trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy, được quy định theo hướng chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện tự tổ chức nghiệm thu, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị rà soát kỹ quy định này.

Bà nhấn mạnh “chuyển giao trách nhiệm sang chủ đầu tư không có nghĩa cơ quan quản lý Nhà nước không còn trách nhiệm”. Thay vào đó, chúng ta quản lý theo mức độ rủi ro, phân loại công trình theo nguy cơ cháy nổ và áp dụng dữ liệu để tập trung nguồn lực kiểm tra nơi có nguy cơ cao.

Đặc biệt, theo Phó Chủ tịch Quốc hội, cần quy định rõ trách nhiệm duy trì điều kiện phòng cháy, chữa cháy trong suốt quá trình khai thác, sử dụng công trình, bởi thực tế chứng minh không hiếm trường hợp công trình ban đầu đạt yêu cầu nhưng sau đó chủ sở hữu thay đổi công năng, cải tạo, cơi nới hoặc thay đổi hệ thống phòng cháy, chữa cháy khiến điều kiện an toàn ban đầu không còn nguyên vẹn như lúc báo cáo.

Chung góc nhìn, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát, bổ sung làm rõ cơ chế thẩm định, nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy theo hướng phân định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý chuyên ngành và trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình.

“Chúng ta không thể vì mục tiêu đơn giản hóa thủ tục hành chính mà làm nhẹ đi vai trò quản lý Nhà nước trong công tác phòng cháy, chữa cháy”, ông nói.

Dự thảo luật sửa đổi cho phép đưa công trình vào khai thác, sử dụng sau khi chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình tự tổ chức nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy. Trong khi đó, quy định hiện hành bắt buộc phải có sự chấp thuận kết quả nghiệm thu bằng văn bản của cơ quan quản lý chuyên ngành.

Cho rằng hướng sửa đổi này giúp cắt giảm thủ tục hành chính, song Phó Chủ tịch Quốc hội lo ngại điều này tiềm ẩn nguy cơ rất lớn về mất an toàn cháy nổ nếu năng lực tự nghiệm thu của chủ đầu tư không bảo đảm.

Ông đề nghị bổ sung quy định thật chặt chẽ về trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và tiêu chuẩn năng lực của các đơn vị tư vấn nghiệm thu độc lập để bảo đảm an toàn phòng, chống cháy nổ.

“Công tác phòng cháy, chữa cháy liên quan trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe và tài sản của nhân dân, nếu lỏng lẻo trong quản lý, khi xảy ra cháy nổ sẽ gây thiệt hại vô cùng nghiêm trọng”, ông Diên nói.

Với quy định chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm trong nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cũng băn khoăn nếu áp dụng đồng loạt cơ chế hậu kiểm cho tất cả loại hình công trình.

Điều này, theo ông, có thể phát sinh rủi ro lớn đối với một số nhóm công trình đặc thù, tập trung đông người như chung cư cao tầng.

“Đây là công trình đòi hỏi phải bảo đảm an toàn tự động tuyệt đối. Nếu công trình xây dựng hoàn thành rồi mới tiến hành hậu kiểm, trường hợp phát hiện sai phạm thì việc khắc phục, sửa chữa kết cấu sẽ cực kỳ khó khăn và thiệt hại tài chính phát sinh vô cùng lớn”, ông Vinh nêu quan điểm.

Ông nghiêng về phương án giữ lại biện pháp kiểm soát chặt chẽ đối với một số nhóm công trình đặc biệt quan trọng, có tác động lớn như chung cư cao tầng. Cùng với đó, cần kiểm soát cả hai khâu phê duyệt thiết kế và nghiệm thu thực tế.