Bỏ qua điều hướng

Sau tuổi 40, những chỉ số sức khỏe nào cần quan tâm?

Sau tuổi 40, những chỉ số sức khỏe nào cần quan tâm?
Nguồn ảnh: VietnamNet

Sau tuổi 40, không ít người tìm đến các gói khám sức khỏe tổng quát với hàng chục xét nghiệm, chi phí cao nhưng chưa chắc cần thiết. Bác sĩ cho rằng điều quan trọng là kiểm tra có chọn lọc, dựa trên tuổi, giới tính, bệnh nền và các yếu tố nguy cơ.

Tôi đang quan tâm tới kiểm tra sức khỏe và thấy nhiều nơi quảng cáo gói khám sức khỏe cho người sau 40 tuổi nhưng chi phí khá cao. Xin bác sĩ tư vấn, vợ chồng tôi sau 40 tuổi nên làm các xét nghiệm gì để kiểm tra bộ phận cơ thể đang yếu đi? (Vũ Hòa Bình - 42 tuổi, TPHCM)

Bác sĩ Lê Nhất Duy - Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - Cơ sở 3

Điều đáng quan tâm sau tuổi 40 vì vậy không nằm ở việc tìm xem bộ phận nào đang “yếu” đi trước. Đây là giai đoạn chúng ta nên hiểu cơ thể mình rõ hơn, duy trì vận động, giữ khối cơ, ăn uống hợp lý, hạn chế thuốc lá và rượu bia, đồng thời theo dõi những chỉ số sức khỏe cần thiết.

Lão hóa là điều không thể tránh khỏi, nhưng cách chúng ta bước qua tuổi trung niên vẫn có rất nhiều điều có thể chủ động.

Khi bước sang tuổi 40, bạn không cần phải thực hiện một danh sách dài các xét nghiệm. Việc kiểm tra nên được lựa chọn dựa trên tuổi, giới tính, bệnh nền, tiền sử gia đình và yếu tố nguy cơ của mỗi người.

bac si kiem tra.png
Qua tuổi 40 cần kiểm tra sức khỏe định kỳ. Ảnh: Nguyên Hà.

Một số vấn đề cơ bản nên được quan tâm gồm:

Huyết áp: Bạn nên kiểm tra định kỳ, đặc biệt ở người thừa cân, ăn mặn, ít vận động hoặc có tiền sử gia đình tăng huyết áp.

Đường huyết và HbA1c: Giúp phát hiện sớm tiền đái tháo đường và đái tháo đường, nhất là ở người có nguy cơ.

Mỡ máu: Bạn kiểm tra để sàng lọc các bệnh chuyển hóa và cung cấp thêm thông tin để bác sĩ đánh giá nguy cơ tim mạch.

Chức năng gan và thận: Chỉ số này được đánh giá thông qua các xét nghiệm phù hợp. Ở người có tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc nguy cơ bệnh thận, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm albumin trong nước tiểu.

Viêm gan B và C: Người chưa từng kiểm tra có thể trao đổi với bác sĩ về nhu cầu xét nghiệm. Viêm gan B hiện có vắc xin phòng bệnh; viêm gan C chưa có vắc xin nhưng đã có phương pháp điều trị hiệu quả.

Sức khỏe mắt: Bạn nên khám khi có thay đổi thị lực hoặc có các yếu tố nguy cơ như đái tháo đường, tăng huyết áp hay tiền sử gia đình mắc bệnh mắt.

Tầm soát ung thư: Lịch tầm soát cần dựa trên tuổi và nguy cơ. Với người có nguy cơ trung bình, nhiều hướng dẫn hiện bắt đầu tầm soát ung thư đại trực tràng từ tuổi 45. Phụ nữ cần lưu ý tầm soát ung thư vú và ung thư cổ tử cung theo độ tuổi và hướng dẫn chuyên môn.

Đối với loãng xương: Phụ nữ từ 65 tuổi trở lên thường được khuyến nghị tầm soát. Phụ nữ sau mãn kinh dưới 65 tuổi có thể được đánh giá sớm hơn nếu có nguy cơ gãy xương cao.

Từ các chỉ số này, bạn có thể tham khảo và lựa chọn gói khám sức khỏe phù hợp, không cần các gói khám quá chuyên sâu, tốn kém.

Sau ngưỡng tuổi 40, việc tìm kiếm các gói khám sức khỏe tổng quát đắt đỏ với hàng chục xét nghiệm chuyên sâu thường gây lãng phí không cần thiết cho người tiêu dùng. Bác sĩ Lê Nhất Duy từ Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM (Cơ sở 3) nhấn mạnh rằng giải pháp tối ưu là thực hiện kiểm tra có chọn lọc dựa trên độ tuổi, giới tính, tiền sử gia đình và các yếu tố nguy cơ cá nhân. Thay vì lo lắng tìm kiếm bộ phận suy yếu, việc chủ động kiểm soát lối sống kết hợp theo dõi chỉ số y tế cơ bản sẽ giúp duy trì thể trạng ổn định. Quá trình tầm soát sức khỏe giai đoạn trung niên tập trung vào nhóm chỉ số chuyển hóa như huyết áp, đường huyết HbA1c, mỡ máu cùng chức năng gan thận. Bên cạnh đó, bác sĩ khuyến cáo kiểm tra thêm albumin nước tiểu cho người mắc bệnh nền, sàng lọc viêm gan B, C và đánh giá thị lực khi xuất hiện biến đổi. Việc tầm soát ung thư đại trực tràng được khuyên bắt đầu từ 45 tuổi, trong khi phụ nữ cần chú trọng kiểm tra ung thư vú, ung thư cổ tử cung cùng nguy cơ loãng xương theo chỉ định y khoa. Chiến lược chăm sóc sức khỏe chủ động không nằm ở danh sách xét nghiệm kéo dài mà ở khả năng thấu hiểu cơ thể để đưa ra can thiệp phù hợp. Sự kết hợp giữa chế độ dinh dưỡng hợp lý, duy trì khối cơ, hạn chế rượu bia, thuốc lá và lựa chọn danh mục khám hợp lý là chìa khóa bảo vệ sức khỏe lâu dài. Phương pháp tiếp cận này giúp tối ưu hóa chi phí y tế đồng thời đem lại hiệu quả phòng ngừa bệnh tật cao nhất cho người lao động trung niên.