Trả lời:
Tinh hoàn sản xuất tinh trùng liên tục mỗi ngày dưới sự điều hòa của nội tiết tố. Khi không được xuất ra ngoài, tinh trùng già không tích tụ vĩnh viễn trong cơ thể mà dần mất khả năng hoạt động và được cơ thể phân hủy, trong khi tinh hoàn tiếp tục tạo ra các tinh binh mới để thay thế.
Việc không xuất tinh trong thời gian dài có thể làm tăng thể tích tinh dịch và tổng lượng tinh trùng, nhưng lại làm giảm khả năng di động và tăng tỷ lệ tinh binh bị tổn thương ADN. Nguyên nhân do tinh trùng lưu lại lâu trong đường sinh dục chịu tác động của các gốc oxy hóa tự do.
Ở nam giới khỏe mạnh, những thay đổi này thường không đủ để gây vô sinh. Tuy nhiên, với người vốn có chất lượng tinh trùng kém hoặc đang điều trị hiếm muộn, kiêng quan hệ quá lâu lại là một bất lợi. Các nghiên cứu ghi nhận thời gian kiêng ngắn, khoảng 2-4 ngày, giúp duy trì khả năng di động và hạn chế tổn thương ADN tốt hơn hẳn so với kiêng kéo dài.
Bác sĩ Nguyễn Công Danh tư vấn sức khỏe sinh sản cho nam giới. Ảnh minh họa: IVF Tâm Anh
Nếu vợ chồng bạn muốn có con nhưng phải sống xa nhau thì nên chủ động sắp xếp thời gian gặp nhau vào thời điểm rụng trứng của vợ. Cửa sổ thụ thai của phụ nữ thường kéo dài khoảng 6 ngày trước ngày rụng trứng. Việc duy trì quan hệ đều đặn khoảng 2-3 lần một tuần, đặc biệt trong giai đoạn dễ thụ thai, giúp tối ưu cơ hội gặp nhau giữa trứng và tinh trùng.
Sau những đợt đi xa trở về, bạn vẫn quan hệ và xuất tinh bình thường thì không cần quá lo lắng. Nếu đột ngột không thể xuất tinh, tình trạng kéo dài, lượng tinh dịch rất ít hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường như nước tiểu đục sau quan hệ, rối loạn cương dương, giảm cảm giác, đau khi quan hệ, rối loạn tiểu tiện... bạn cần đi khám ngay để kiểm tra nguyên nhân.
Chất lượng tinh trùng còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như tuổi tác, bệnh lý, rối loạn nội tiết, nhiễm trùng đường sinh dục, hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, béo phì hay tiếp xúc với nhiệt độ cao, hóa chất. Khi vợ chồng quan hệ đều đặn không dùng biện pháp tránh thai sau 12 tháng chưa có con (hoặc 6 tháng nếu vợ từ 35 tuổi trở lên), cả hai nên đi khám sức khỏe sinh sản toàn diện.
Vợ chồng khi khám sức khỏe sinh sản nên được đánh giá toàn diện nhằm tìm kiếm các yếu tố có thể ảnh hưởng đến khả năng có con. Nam giới được kiểm tra sức khỏe sinh lý, cơ quan sinh dục và chất lượng tinh trùng. Phụ nữ được đánh giá dự trữ buồng trứng, tình trạng tử cung, vòi trứng và các yếu tố liên quan. Dựa trên kết quả khám, bác sĩ tư vấn điều chỉnh lối sống, điều trị bệnh lý nếu cần hoặc lựa chọn phương pháp hỗ trợ sinh sản phù hợp với từng trường hợp.
Bác sĩ Nguyễn Công Danh
Trung tâm Hỗ trợ sinh sản
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM