Ngày 8/10, Công an TPHCM phối hợp Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố tổ chức hội thảo góp ý 7 dự án luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo, dự kiến trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Thiếu tướng Tạ Văn Đẹp, Phó Giám đốc Công an TPHCM và ông Võ Hoàng Ngân, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM, đồng chủ trì hội thảo với sự tham dự của khoảng 60 đại biểu.
Làm rõ dấu hiệu cố tình không trả nợ
Góp ý dự thảo Bộ luật Hình sự, Trung tá Võ Tấn Lập, Phó trưởng Phòng Cảnh sát hình sự (PC02) cho rằng, đề xuất nâng mức tiền làm căn cứ xác định tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản từ 4 triệu đồng lên 10 triệu đồng là phù hợp.
Theo ông Lập, thực tiễn còn vướng mắc trong xác định ranh giới giữa quan hệ dân sự và trách nhiệm hình sự, trong khi giao dịch vay, mượn tiền diễn ra phổ biến. Việc sửa đổi cần làm rõ trường hợp nào đủ căn cứ khởi tố, xử lý về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.
Đại diện PC02 đề nghị cụ thể hóa yếu tố “có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả”. Trong đó, cần xác định tại thời điểm đến hạn trả nợ, người có nghĩa vụ có tiền, bất động sản hoặc tài sản khác nhưng cố tình không thực hiện nghĩa vụ.
Theo ông Lập, dấu hiệu cố tình không trả có thể được xem xét qua hành vi chuyển tài sản cho người thân, bạn bè hoặc người khác đứng tên; cất giấu tài sản; sử dụng tài sản vào mục đích xa hoa, không thiết yếu trong khi từ chối trả nợ.
Đại diện PC02 nhấn mạnh, quy định rõ nội dung này sẽ giúp áp dụng pháp luật thống nhất, bảo vệ môi trường kinh doanh và tránh hình sự hóa các quan hệ dân sự.
Đối với hành vi chiếm đoạt tài sản bằng công nghệ, PC02 đề nghị phân định rõ tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản tại điều 174 với tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử chiếm đoạt tài sản tại điều 290.
Theo hướng góp ý, việc dùng Deepfake, giả giọng nói để mạo danh, khiến nạn nhân tin tưởng giao tài sản cần được phân biệt với hành vi can thiệp hệ thống điện tử để dịch chuyển tài sản trái ý muốn của chủ sở hữu.
Kiến nghị cơ chế trách nhiệm khi dữ liệu bị tấn công
Về quy định đối với tội xâm phạm dữ liệu cá nhân, đại diện PC02 đề nghị làm rõ trách nhiệm của tổ chức, doanh nghiệp quản lý dữ liệu. Nếu doanh nghiệp chứng minh đã tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn bảo mật nhưng vẫn bị tấn công mạng, cần có cơ chế xem xét miễn trừ trách nhiệm hình sự.
Đại biểu cũng kiến nghị đa dạng hóa chế tài, bổ sung biện pháp khắc phục hậu quả và kiểm toán bảo mật độc lập định kỳ dưới sự giám sát của cơ quan nhà nước.
Tại hội thảo, Trung tá Nguyễn Anh Tài, Phó trưởng Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (PC03), đề nghị bổ sung quy định cụ thể về thương mại điện tử xuyên biên giới.
Theo đại diện PC03, hoạt động buôn bán, vận chuyển dữ liệu, phần mềm, khóa mã hóa và tài sản số qua biên giới đang gia tăng nhưng chưa có khung pháp lý rõ ràng để xử lý. Việc bổ sung quy định là cần thiết để đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm kinh tế.