Đó là chia sẻ của Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, GS-TS Lê Quân tại buổi tọa đàm Định hướng phát triển giáo dục đào tạo trong kỷ nguyên mới theo chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước do Tập đoàn Nguyễn Hoàng tổ chức chiều 1.10.
Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Lê Quân tập trung vào bài toán tuyển sinh và đào tạo chất lượng đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh mới.
Thứ trưởng Lê Quân (trái) tại buổi làm việc
ẢNH: T.H
"Lấy được 15 điểm của năm sau sẽ phải khó hơn, có khả năng tương đương với 17 điểm của năm nay"
Theo Thứ trưởng Lê Quân, năm 2026 là năm đầu tiên áp dụng nguồn tuyển trình độ ĐH, thí sinh phải đạt điểm 3 môn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT tối thiểu 15.
"Năm tới dự kiến vẫn là 15 nhưng đề thi dự kiến sẽ nâng lên. Như vậy lấy được 15 điểm của năm sau sẽ phải khó hơn, có khả năng tương đương với 17 điểm của năm nay", Thứ trưởng Lê Quân cho biết.
Theo GS-TS Lê Quân, nhiều trường ĐH truyền thông, quảng cáo rất mạnh để tuyển sinh, trường nào nào cũng bảo là trọng điểm, nhưng trọng điểm sắp tới là phải làm gì?
"Trọng điểm thì phải đào tạo chất lượng. Mà muốn đào tạo chất lượng, ví dụ đào tạo tinh hoa, đào tạo ngành trọng điểm thì phải vào top 5, top 10 tuyển sinh. Chứ đầu vào mà chỉ 18-19 điểm hay tuyển hết thì không thể gọi là tinh hoa. Ít nhất phải đạt điểm sàn như ngành ngành y, sư phạm, luật", Thứ trưởng Bộ GD-ĐT đánh giá.
Thứ trưởng cho hay có khả năng sẽ nâng tiếp ngưỡng đầu vào ngành y. Đối với ngành luật, đây cũng là năm đầu tiên áp dụng điểm sàn 20, khiến tổng số thí sinh trúng tuyển giảm 23-25%.
"Điểm sàn là một nguyên nhân khiến ngành luật nói chung sụt giảm. Nhưng các trường top trên không trường nào tuyển thiếu. Nguyên nhân thứ 2 là do chuyển dịch cơ cấu ngành nghề và do nhu cầu xã hội, thí sinh năm nay bị thu hút bởi các ngành AI, khoa học máy tính, STEM...", GS-TS Lê Quân thông tin.
Theo ông Quân, Nhà nước sẽ quản lý chặt hơn bằng những yếu tố đầu vào và đầu ra khác để đảm bảo rằng trường nào làm tốt, làm thực chất thì sẽ không có giới hạn.
"Sợ nhất là đào tạo không đáp ứng được cái doanh nghiệp cần"
Thứ trưởng Lê Quân nêu trong bối cảnh mới, công nghệ thay đổi nhưng mấu chốt không phải là việc làm bị ít đi vì nhu cầu không chỉ trong nước mà thị trường lao động quốc tế rất lớn; rất nhiều quốc gia có nhiều ngành nghề, các lĩnh vực thiếu nhân lực.
"Chúng ta không sợ đào tạo ra mà không có việc làm. Nỗi sợ lớn nhất hiện nay là đào tạo ra nhưng không đáp ứng được cái doanh nghiệp cần", ông Lê Quân nhận định.
Thứ trưởng Bộ GD-ĐT cho rằng để các trường ĐH đổi mới sáng tạo, có các nguồn thu khác hiện nay là vô cùng khó khăn với các quy định hiện hành nên tăng quy mô để tạo nguồn thu từ học phí. Đến nay quy mô của giáo dục ĐH Việt Nam đã gần đạt chuẩn yêu cầu của một quốc gia phát triển thế giới, đã gần đạt đến con số khoảng 250 sinh viên/vạn dân.
"Ngày xưa chúng ta đưa sinh viên vào là bắt đầu dạy kiến thức nền tảng, dạy những kỹ thuật rất cơ bản rồi dần dần mới nâng cao, mới đi vào nghề nghiệp, rồi đi thực hành tốt nghiệp. Nhưng mô hình đó bây giờ AI phá bỏ. Các trường công nghệ, trường tốt ở Singapore và Nhật bây giờ đều thiết kế chương trình năm nhất sinh viên phải học về tư duy thiết kế. Tức là tư duy tổng thể trong lĩnh vực của người học, từ đó mới được giao đề bài, dự án làm việc với các thầy, sau đó là học", ông Quân cho biết.
Theo Thứ trưởng Lê Quân, chất lượng đào tạo nên được hiểu là mức độ tương thích với yêu cầu của thị trường lao động và phải liên tục được điều chỉnh.