Đề xuất chuyển đoạn từ ga Hà Nội đến Ngọc Hồi thành đường sắt đô thị

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Cục Đường sắt Việt Nam đề xuất tổ chức lại mạng lưới đường sắt qua Hà Nội, đưa đầu mối hành khách quốc gia về Ngọc Hồi, Gia Lâm; chuyển chuyển nhiều đoạn thành đường sắt đô thị.

Cục Đường sắt Việt Nam vừa có Tờ trình số 2411 đề nghị Bộ Xây dựng phê duyệt Quy hoạch các tuyến, ga đường sắt khu vực đầu mối TP Hà Nội.

Theo phương án được đề xuất, mạng lưới đường sắt qua Hà Nội sẽ có nhiều thay đổi lớn, trong đó đáng chú ý là việc tổ chức lại các hành lang đường sắt, gắn phát triển đường sắt đô thị với duy trì kết nối với mạng lưới đường sắt quốc gia.

Đối với tuyến đường sắt Hà Nội - TPHCM (Bắc - Nam), Cục Đường sắt Việt Nam đề xuất đoạn từ ga Hà Nội đến tổ hợp Ngọc Hồi sẽ chuyển thành đường sắt đô thị sau khi tuyến đường sắt vành đai phía Đông đi vào khai thác (Tuyến đường sắt vành đai phía Đông là tuyến đường sắt quốc gia kết nối Hà Nội với Hưng Yên, đoạn chính từ Ngọc Hồi đến Kim Sơn).

Đoạn Ngọc Hồi - Phú Xuyên được dịch chuyển đi cùng hành lang tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Đáng chú ý, đoạn Ngọc Hồi - Yên Viên và Gia Lâm - Lạc Đạo cũng được đề xuất chuyển đổi, tổ chức lại để phục vụ đường sắt đô thị.

Phương án xây dựng phải bảo đảm việc đón, trả khách giữa tổ hợp Ngọc Hồi, ga Gia Lâm, ga Yên Viên với khu vực trung tâm Hà Nội thuận lợi, hiệu quả.

Đề xuất chuyển đoạn từ ga Hà Nội đến Ngọc Hồi thành đường sắt đô thị - 1 — Đoàn tàu Bắc - Nam qua Hà Nội (Ảnh: Nguyễn Hải).

Lộ trình đầu tư được tính toán phù hợp với tiến độ triển khai tuyến đường sắt đô thị số 1 Hà Nội, tuyến đường sắt vành đai phía Đông Kim Sơn - Ngọc Hồi và tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Một điểm đáng chú ý trong đề xuất của Cục Đường sắt Việt Nam là các ga Hà Nội, Giáp Bát và Long Biên không nằm trong danh mục ga trung tâm, ga chính của mạng lưới đường sắt quốc gia được quy hoạch.

Thay vào đó, chức năng đầu mối hành khách quốc gia dự kiến được bố trí tại Ngọc Hồi và Gia Lâm. Hai đầu mối hàng hóa phía Bắc và phía Nam sông Hồng lần lượt được đặt tại Yên Thường và Thường Tín.

Theo phương án tổ chức vận tải, hành khách đến Hà Nội sẽ được đón, trả tại hai ga Gia Lâm và Ngọc Hồi. Khách đi giữa các tỉnh phía Bắc và phía Nam sẽ chuyển tiếp qua tuyến vành đai phía Đông và hai đầu mối này.

Đối với vận tải hàng hóa, hàng đến Hà Nội được xếp dỡ tại Thường Tín và Yên Thường.

Luồng hàng giữa hai khu vực phía Bắc và phía Nam cũng được tổ chức chuyển tiếp qua tuyến vành đai phía Đông.

Việc tổ chức lại mạng lưới được kỳ vọng tạo điều kiện tái cấu trúc không gian giao thông của thủ đô, đồng thời dành hành lang đường sắt hiện hữu cho phát triển hệ thống đường sắt đô thị.

Liên quan việc đầu tư hạ tầng thay thế, UBND TP Hà Nội vừa đề nghị Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính xem xét bố trí khoảng 9.450 tỷ đồng để chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng và triển khai các hạng mục ban đầu của 2 dự án đường sắt quốc gia do Hà Nội làm cơ quan chủ quản.

Hai dự án có sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 40.170 tỷ đồng, được thành phố đề nghị bố trí vốn từ ngân sách Trung ương, gồm:

- Dự án cải dịch tuyến đường sắt Hà Nội - TPHCM hiện hữu đoạn Phú Xuyên - Ngọc Hồi dài khoảng 26,5km, cùng khoảng 3km kết nối từ Ngọc Hồi đến tuyến vành đai Bắc Hồng - Văn Điển.

Tuyến được đầu tư đường đơn, khổ 1.000mm, gồm 3 ga mới là Ngọc Hồi, Thường Tín và Phú Xuyên. Dự kiến hoàn thành ngày 31/3/2027.

- Dự án tuyến đường sắt quốc gia vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn, đi qua Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh. Tuyến chính từ Thường Tín đến Kim Sơn dài khoảng 31,3km.

Tuyến được đầu tư đường đôi, khổ 1.435mm. Dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2028.

Đề xuất chuyển đoạn đường sắt từ ga Hà Nội đến tổ hợp Ngọc Hồi thành đường sắt đô thị đánh dấu bước điều chỉnh lớn trong tổ chức mạng lưới đường sắt qua Thủ đô. Theo Tờ trình số 2411 của Cục Đường sắt Việt Nam, việc chuyển đổi được thực hiện sau khi tuyến vành đai phía Đông, kết nối Hà Nội với Hưng Yên và có đoạn chính Ngọc Hồi đến Kim Sơn, đi vào khai thác. Phương án này vừa duy trì liên thông với mạng lưới quốc gia, vừa dành hành lang hiện hữu cho hệ thống đường sắt đô thị. Cùng với đoạn ga Hà Nội đến Ngọc Hồi, các đoạn Ngọc Hồi - Yên Viên và Gia Lâm - Lạc Đạo cũng được đề xuất tổ chức lại để phục vụ vận tải đô thị. Đoạn Ngọc Hồi - Phú Xuyên sẽ được dịch chuyển, đi chung hành lang với tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Lộ trình đầu tư phải đồng bộ với tuyến đường sắt đô thị số 1 Hà Nội, tuyến vành đai phía Đông Kim Sơn - Ngọc Hồi và tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, qua đó hạn chế nguy cơ đứt gãy kết nối trong giai đoạn chuyển tiếp. Điểm thay đổi đáng chú ý là các ga Hà Nội, Giáp Bát và Long Biên không còn nằm trong danh mục ga trung tâm, ga chính của mạng lưới đường sắt quốc gia được quy hoạch. Chức năng đầu mối hành khách quốc gia dự kiến chuyển về Ngọc Hồi và Gia Lâm, trong khi Yên Thường và Thường Tín lần lượt đảm nhiệm vai trò đầu mối hàng hóa phía Bắc và phía Nam sông Hồng. Cách tổ chức mới sẽ đưa hành khách đến Hà Nội qua hai ga Gia Lâm, Ngọc Hồi; khách đi giữa các tỉnh phía Bắc và phía Nam chuyển tiếp qua tuyến vành đai phía Đông. Để tạo hạ tầng thay thế, Hà Nội đề nghị bố trí khoảng 9.450 tỷ đồng cho công tác chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng và các hạng mục ban đầu của hai dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 40.170 tỷ đồng, trong đó dự án cải dịch tuyến Hà Nội - TPHCM đoạn Phú Xuyên - Ngọc Hồi dài khoảng 26,5 km, kèm 3 km kết nối và ba ga mới Ngọc Hồi, Thường Tín, Phú Xuyên.