Chiều 17/10, Bộ trưởng Bộ Công an thừa ủy quyền của Thủ tướng trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và Tờ trình về dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự sửa đổi.
Cân nhắc kỹ bỏ hình phạt tử hình ở tội nào
Về dự án Bộ luật Hình sự sửa đổi, Bộ trưởng Công an cho biết đến nay, nhiều nội dung quan trọng đã được tiếp thu, sửa đổi, bổ sung vào dự thảo, như: các trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự; quy định về pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự; bổ sung các tội danh mới, hành vi phạm tội mới; lược bỏ một số tội danh…
Bên cạnh những vấn đề được thống nhất cao, theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, vẫn còn ý kiến về một số vấn đề khác.
Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an (Ảnh: Minh Nam).
Sau khi nghiên cứu, đánh giá, cơ quan soạn thảo đã chỉnh lý các nội dung liên quan đến hình phạt của pháp nhân thương mại và cá nhân thực hiện hành vi phạm tội với danh nghĩa pháp nhân thương mại theo hướng bỏ hình phạt đình chỉ hoạt động có thời hạn, giảm mức phạt tiền đối với pháp nhân thương mại ở một số tội danh.
Quy định này nhằm tránh xử lý quá nặng và làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và người lao động.
Thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết Thường trực Ủy ban tán thành việc tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình. Tuy nhiên, việc xem xét bỏ hình phạt tử hình ở tội nào cần được cân nhắc kỹ.
Ông cũng cho biết một số ý kiến đề nghị cân nhắc việc bỏ hình phạt tử hình ở một số tội, gồm tội Mua bán trái phép chất ma túy; tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi, nhằm tránh gây tác động bất lợi tới hiệu quả răn đe, phòng ngừa, xử lý tội phạm.
Các đại biểu dự kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI (Ảnh: Minh Nam).
Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi bổ sung 11 tội danh mới; bổ sung quy định tăng nặng các mức hình phạt cả ở hình phạt tiền và hình phạt tù… Theo cơ quan thẩm tra, việc điều chỉnh chính sách hình sự theo hướng hình sự hóa rộng hơn và tăng nặng hơn ở một số hình phạt là vấn đề lớn, có tác động nhiều mặt đến hệ thống pháp luật cũng như về kinh tế - xã hội.
Do đó, cơ quan chủ trì soạn thảo cần nghiên cứu, cân nhắc việc bổ sung các tội danh mới và hình sự hóa một số hành vi phạm tội mới.
Đề xuất bỏ Cơ quan điều tra VKSND Tối cao, chuyển thẩm quyền sang Bộ Công an
Liên quan dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), Đại tướng Lương Tam cho biết bố cục dự thảo gồm 8 chương, 52 điều (giảm 21 điều so với luật hiện hành).
Trong đó, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết dự thảo luật quy định về tổ chức cơ quan điều tra và giao Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định tổ chức bộ máy các cơ quan điều tra của Công an nhân dân và trong Quân đội nhân dân.
Khi không tổ chức Cơ quan điều tra của VKSND Tối cao, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết dự thảo luật bổ sung quy định theo hướng chuyển thẩm quyền của Cơ quan điều tra VKSND Tối cao sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an; chuyển thẩm quyền của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Quốc phòng.
Một nội dung quan trọng khác được Đại tướng Lương Tam Quang đề cập là việc sửa đổi, bổ sung các qu định về cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu (Ảnh: Minh Nam).
Trong đó, dự thảo luật hoàn thiện quy định về cơ chế ủy quyền, phân công của Thủ trưởng Cơ quan điều tra cho phó thủ trưởng cơ quan điều tra và điều tra viên trung cấp, cao cấp là trưởng hoặc phó trưởng Công an cấp xã.
Dự thảo đồng thời bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của điều tra viên trung cấp, điều tra viên cao cấp là trưởng hoặc phó trưởng Công an cấp xã khi được thủ trưởng, phó thủ trưởng Cơ quan điều tra phân công giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra.
Về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị quy định cụ thể tổ chức bộ máy cơ quan điều tra của Công an nhân dân và tổ chức bộ máy Cơ quan điều tra của Quân đội nhân dân ngay tại luật này.
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng đề nghị quy định giới hạn đối với thẩm quyền điều tra của điều tra viên trung cấp, cao cấp là trưởng công an cấp xã, phó trưởng công an cấp xã theo loại tội và theo lãnh thổ.
Đồng thời, cơ quan thẩm tra đề nghị loại trừ thẩm quyền “quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt” của điều tra viên cao cấp, trung cấp là trưởng hoặc phó trưởng công an cấp xã, để bảo đảm phù hợp với vị trí, vai trò của chức danh này và phù hợp với quy định của dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự.