Đề xuất Nhà nước đầu tư trước hạng mục thiết yếu tại trạm dừng nghỉ cao tốc

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Bộ Xây dựng đề xuất cơ chế cho phép cơ quan chủ quản, khi cần thiết, đầu tư trước một số hạng mục thiết yếu của trạm dừng nghỉ, nhằm bảo đảm các tuyến cao tốc do Nhà nước đầu tư được khai thác đồng bộ.

Trong dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số Nghị định trong lĩnh vực đường bộ vừa trình Chính phủ, Bộ Xây dựng cho biết, thực tế triển khai các trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía đông cho thấy một số dự án chưa đáp ứng tiến độ, ảnh hưởng đến việc khai thác đồng bộ tuyến đường.

Nguyên nhân chủ yếu là trạm dừng nghỉ được thực hiện như một dự án độc lập, phải qua nhiều thủ tục về giải phóng mặt bằng, môi trường, chuyển đổi mục đích sử dụng rừng, nguồn vật liệu...

Bên cạnh đó, việc lựa chọn nhà đầu tư xây dựng, kinh doanh toàn bộ trạm dừng nghỉ cũng cần nhiều thời gian và phụ thuộc khả năng thu hút đầu tư tại từng vị trí. Nếu không lựa chọn được nhà đầu tư, cơ quan có thẩm quyền phải thực hiện lại các thủ tục để chuyển sang đầu tư công.

Đáng chú ý, theo Bộ Xây dựng, việc hoàn thành các công trình dịch vụ công tại trạm dừng nghỉ là một trong những điều kiện để triển khai thu phí đối với các tuyến thuộc trường hợp quy định tại Nghị định số 130/2024. Do đó, nếu các hạng mục thiết yếu phụ thuộc hoàn toàn vào tiến độ của nhà đầu tư, việc chậm lựa chọn hoặc triển khai dự án có thể khiến cao tốc đã hoàn thành nhưng chưa đủ điều kiện thu phí.

Để xử lý vấn đề này, Bộ Xây dựng đề xuất trường hợp cần thiết, cơ quan chủ quản được xem xét, quyết định đầu tư, xây dựng trước một số hạng mục thiết yếu của trạm dừng nghỉ trong dự án đường cao tốc.

Các hạng mục dự kiến gồm đường ra, đường vào, bãi đỗ xe, khu vệ sinh và không gian nghỉ ngơi. Việc đầu tư trước nhằm bảo đảm điều kiện khai thác đồng bộ khi cao tốc đưa vào sử dụng, đồng thời đáp ứng điều kiện triển khai thu phí nộp ngân sách Nhà nước.

Các hạng mục còn lại, nhất là những công trình phục vụ kinh doanh thương mại, sẽ được thực hiện sau khi lựa chọn được nhà đầu tư xây dựng, khai thác trạm dừng nghỉ.

Bộ Xây dựng đánh giá phương án này vừa góp phần bảo đảm hạ tầng thiết yếu phục vụ người dân, phương tiện trên cao tốc, vừa tránh việc Nhà nước phải đầu tư toàn bộ các hạng mục có khả năng thu hồi vốn, qua đó tiếp tục huy động nguồn lực xã hội.

Bộ Xây dựng vừa trình Chính phủ dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số Nghị định trong lĩnh vực đường bộ, trong đó đề xuất cơ chế cho phép cơ quan chủ quản đầu tư trước các hạng mục thiết yếu tại trạm dừng nghỉ cao tốc. Thực tế triển khai trên tuyến Bắc - Nam phía đông cho thấy nhiều trạm dừng nghỉ chậm tiến độ do thủ tục giải phóng mặt bằng, môi trường và lựa chọn nhà đầu tư kéo dài. Đề xuất mới nhằm khắc phục tình trạng cao tốc đã đưa vào sử dụng nhưng hạ tầng phục vụ chưa đáp ứng yêu cầu khai thác đồng bộ. Theo quy định tại Nghị định 130/2024, hoàn thành công trình dịch vụ công tại trạm dừng nghỉ là một trong những điều kiện bắt buộc để triển khai thu phí. Việc phụ thuộc hoàn toàn vào tiến độ nhà đầu tư tư nhân có thể khiến nhiều tuyến đường dù thông xe vẫn không thể thu phí nộp ngân sách. Do đó, cho phép cơ quan có thẩm quyền quyết định xây dựng trước đường ra vào, bãi đỗ xe, khu vệ sinh và khu nghỉ ngơi là giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn hiện nay. Những công trình thương mại có khả năng thu hồi vốn sẽ được thực hiện sau khi lựa chọn xong nhà đầu tư khai thác trạm dừng nghỉ. Phương án phân kỳ này bảo đảm hạ tầng thiết yếu phục vụ xã hội, đồng thời giảm áp lực cho ngân sách Nhà nước. Giải pháp tiếp tục huy động hiệu quả nguồn lực xã hội hoá, bảo đảm sự hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người tham gia giao thông.