Bỏ qua điều hướng
•

Đề xuất Nhà nước trao quyền tự quyết định giá xăng dầu cho doanh nghiệp

Đề xuất Nhà nước trao quyền tự quyết định giá xăng dầu cho doanh nghiệp
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Nghị định kinh doanh xăng dầu mới sẽ trao quyền quyết định giá xăng dầu cho các doanh nghiệp, Bộ Công thương không công bố giá cơ sở định kỳ, chỉ xây dựng công thức tính giá bán lẻ xăng dầu để doanh nghiệp áp dụng.

Đó là thông tin ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường, chia sẻ tại hội nghị lấy ý kiến rộng rãi dự thảo nghị định thay thế các nghị định của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu, do Bộ Công thương tổ chức tại Hà Nội, ngày 30.9.

Giá xăng dầu cho doanh nghiệp tự quyết, khi nào sẽ can thiệp bình ổn? - Ảnh 1.

Dự thảo nghị định mới do Bộ Công thương xây dựng sẽ trao cho các doanh nghiệp quyền tự quyết giá xăng dầu bán lẻ

ẢNH: PHAN HẬU

Theo ông Trần Hữu Linh, dự thảo nghị định kinh doanh xăng dầu đã qua 4 lần xin ý kiến các thành viên Chính phủ và tiếp tục được hoàn thiện trên cơ sở bám sát chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 488/TB-VPCP ngày 17.9 của Văn phòng Chính phủ.

Nếu được thông qua tới đây, Bộ Công thương và Bộ Tài chính sẽ không quy định giá trần bán lẻ xăng dầu. Theo đó, doanh nghiệp quyết định giá, Nhà nước chỉ kiểm tra, giám sát. Nhà nước không công bố giá cơ sở định kỳ.

Cụ thể, thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối ngoài hệ thống tự quyết định giá và kê khai giá; thương nhân phân phối trong hệ thống bán không cao hơn giá do thương nhân đầu mối cung cấp công bố. Thương nhân công bố giá trước thời điểm điều chỉnh, kê khai trong 1 ngày làm việc và kết nối dữ liệu kê khai giá với cơ quan quản lý.

Công thức bán lẻ xăng dầu được áp dụng như sau: giá bán = giá mua + chi phí tạo nguồn + chi phí kinh doanh định mức + lợi nhuận + thuế. Giá mua và chi phí tạo nguồn do thương nhân tự xác định theo thực tế kinh doanh.

Đối với địa bàn xa cảng, kho, thương nhân đầu mối được quyết định giá bán thực tế cao hơn nhưng không vượt quá 2% so với giá công bố cùng thời điểm để bù đắp chi phí phát sinh hợp lý.

Đối với chi phí kinh doanh định mức, các doanh nghiệp sẽ áp dụng mức khởi điểm do Bộ Công thương công bố. Hàng năm, thương nhân tự điều chỉnh chi phí này theo biến động chỉ số giá tiêu dùng (CPI) do Bộ Công thương thông báo. Định kỳ 3 năm/lần, Bộ Công thương rà soát và công bố lại trên cơ sở báo cáo kiểm toán độc lập của doanh nghiệp.

Khi nào sẽ can thiệp bình ổn giá xăng dầu?

Ông Trịnh Quang Khanh, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, chỉ ra sau 14 lần góp ý, dự thảo nghị định lần này đã cắt giảm rất nhiều điều kiện kinh doanh xăng dầu. Đặc biệt, nghị định mới đã gỡ được nút thắt lớn nhất là cơ chế giá, khi trao quyền cho doanh nghiệp tự quyết giá xăng dầu.

Tuy nhiên, ông Khanh kiến nghị, cơ quan soạn thảo cần xem lại quy định giá bán bán đối với địa bàn xa cảng, kho không vượt quá 2%, khi mỗi doanh nghiệp có chi phí kinh doanh khác nhau, nếu trao quyền tự quyết giá cho doanh nghiệp thì không nên quy định mức trần.

Ông Trần Hữu Linh cho biết, dù doanh nghiệp tự quyết giá nhưng dự thảo nghị định nêu rất rõ các điều kiện để Nhà nước can thiệp, điều hành giá xăng dầu. Khi chi phí biến động bất thường, tác động tiêu cực đến nguồn cung, có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh năng lượng, Bộ Công thương phối hợp Bộ Tài chính xem xét điều chỉnh trước thời hạn khi được Thủ tướng Chính phủ cho phép.

Cụ thể, Bộ Công thương phối hợp Bộ Tài chính sẽ thực hiện điều hành khi giá biến động bất thường (tăng hoặc giảm liên tục 1 - 4 tuần hoặc biến động cộng dồn 15 - 20% trở lên trong thời gian ngắn) gây tác động lớn đến kinh tế - xã hội.

Bộ Công thương chủ trì phối hợp Bộ Tài chính đề xuất Chính phủ quyết định chủ trương biện pháp và thời hạn bình ổn giá. Nghị định đang xây dựng có điểm mới là trong trường hợp cần thiết, cho phép điều hành giá xăng dầu trong một khoảng thời gian nhất định.

Ngay sau hội nghị này, Bộ Công thương tiếp tục hoàn thiện dự thảo, dự kiến trong tuần tới sẽ trình Thủ tướng Chính phủ để xem xét, ban hành. 

Nghị định mới khi được ban hành sẽ thay thế các nghị định hiện nay, gồm: Nghị định 83/2014/NĐ-CP, Nghị định 95/2021/NĐ-CP, Nghị định 80/2023/NĐ-CP và Nghị quyết 29/2026/NQ-CP.

Giá xăng dầu hôm nay 30.9 đang áp dụng từ theo quyết định điều hành giá do Bộ Công thương công bố từ ngày 24.9. Cụ thể, giá xăng E5RON 92 không cao hơn 26.397 đồng/lít. Giá xăng E10RON 95 không cao hơn 27.087 đồng/lít. Giá dầu diesel không cao hơn 30.497 đồng/lít. Giá dầu mazut không cao hơn 19.472 đồng/kg.

Dự báo giá xăng dầu ngày mai 1.10 có thay đổi khi Bộ Công thương công bố thông tin điều hành giá căn cứ diễn biến trên thị trường xăng dầu quốc tế và các yếu tố biến động liên quan.

Dự thảo nghị định thay thế các nghị định về kinh doanh xăng dầu mới đây đã gỡ bỏ nút thắt lớn nhất bằng việc giao quyền tự quyết giá bán lẻ cho các doanh nghiệp. Theo thông tin từ ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường tại hội nghị do Bộ Công thương tổ chức ngày 30/9 ở Hà Nội, liên Bộ Công thương và Tài chính sẽ không còn quy định giá trần hay công bố giá cơ sở định kỳ. Nhà nước sẽ chuyển từ vai trò điều hành trực tiếp sang kiểm tra, giám sát dựa trên công thức tính giá bán lẻ chuẩn hóa mà doanh nghiệp áp dụng. Theo cơ chế mới, giá bán lẻ được cấu thành từ giá mua, chi phí tạo nguồn, chi phí kinh doanh định mức, lợi nhuận và thuế. Trong đó, thương nhân đầu mối tự xác định giá mua cùng chi phí tạo nguồn theo thực tế kinh doanh, đồng thời tự điều chỉnh chi phí kinh doanh định mức hàng năm dựa trên chỉ số giá tiêu dùng CPI. Thương nhân đầu mối cũng được quyền quyết định giá bán thực tế tại các địa bàn xa kho, cảng cao hơn tối đa 2% so với giá công bố cùng thời điểm để bù đắp chi phí phát sinh hợp lý. Đánh giá về dự thảo sau 14 lần xin ý kiến, ông Trịnh Quang Khanh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho rằng quy định mới đã cắt giảm đáng kể điều kiện kinh doanh và tạo sự chủ động cho thị trường. Dù vậy, ông Khanh kiến nghị cơ quan soạn thảo nên bãi bỏ quy định trần 2% đối với vùng xa nhằm đảm bảo quyền tự quyết bình đẳng theo chi phí thực tế của từng doanh nghiệp.