Công tác dân vận là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, điều kiện quan trọng bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng và củng cố, tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân. Phát huy truyền thống 96 năm qua, bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu gắn công tác dân vận với việc thực hiện có hiệu quả các chính sách phát triển kinh tế-xã hội đang được thực thi quyết liệt, hiệu quả, từ cơ sở.
Tại tỉnh Tuyên Quang, bằng những cách làm thiết thực, hướng mạnh về cơ sở, công tác dân vận đang góp phần đưa chủ trương, nghị quyết của Đảng đi vào cuộc sống, làm cho dân hiểu, dân tin, dân đồng thuận, từ đó giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa, củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc; khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo, ý chí tự lực, tự cường, khát vọng vươn lên của cán bộ, đảng viên và Nhân dân.
Chọn vấn đề thực tiễn để giải quyết
Tuyên Quang có 25 dân tộc cùng sinh sống, gần 1,3 triệu đồng bào dân tộc thiểu số, chiếm hơn 70% số dân toàn tỉnh. Nghị quyết số 55-NQ/TU, ngày 20/1/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về lãnh đạo đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác dân vận trong tình hình mới, tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân và Kế hoạch số 103-KH/TU được cụ thể hóa bằng chương trình sát thực tiễn, hướng mạnh về cơ sở, gắn với đẩy mạnh phong trào thi đua “Dân vận khéo”.
Từ chủ trương của Tỉnh ủy, các cấp ủy cơ sở lựa chọn những vấn đề thực tiễn để tập trung giải quyết. Ở thôn Thượng Minh, xã Minh Quang, nơi có phần lớn đồng bào Pà Thẻn sinh sống, còn giữ gìn nguyên vẹn lễ hội nhảy lửa, nghi lễ mang ý nghĩa tâm linh, thể hiện đời sống tín ngưỡng, tinh thần đoàn kết cộng đồng và khát vọng về cuộc sống bình yên, mùa màng bội thu. Tuy nhiên, trước tác động của đời sống hiện đại, việc bảo tồn lễ hội đặt ra nhiều thách thức, một bộ phận giới trẻ ít có điều kiện thực hành giá trị truyền thống, trong khi công tác tổ chức đòi hỏi phải bảo đảm an ninh, trật tự, phòng cháy, chữa cháy và vệ sinh môi trường.
Xác định bảo tồn và phát huy lễ hội phải làm tốt công tác dân vận, Đảng ủy xã ban hành kế hoạch, triển khai mô hình “Bảo tồn và phát huy nét đẹp văn hóa truyền thống dân tộc Pà Thẻn qua lễ hội Nhảy lửa tại thôn Thượng Minh” với nhiều cách làm, phát huy vai trò của cán bộ, đảng viên, người có uy tín và các tổ chức chính trị-xã hội làm hạt nhân để duy trì, tuyên truyền, vận động, truyền dạy và thực hành giá trị lễ hội. Nhờ đó, năm 2026, lễ hội được tổ chức thành công với quy mô lớn, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách, góp phần thúc đẩy du lịch và quảng bá những giá trị đặc sắc của đồng bào Pà Thẻn.
Tại xã Đông Thọ, nơi có 63% số dân là đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là dân tộc Cao Lan, Đảng ủy xã xác định nhiệm vụ bảo tồn văn hóa gắn với đời sống cộng đồng. Nghệ thuật hát sình ca của dân tộc Cao Lan là giá trị văn hóa quý báu gắn kết cộng đồng. Xuất phát từ thực tiễn đó, Đảng ủy xã đã xây dựng mô hình “Bảo tồn và phát huy nghệ thuật hát sình ca của dân tộc Cao Lan” tại ba thôn Cây Táu, Đồng Nội, Làng Hào; chỉ đạo thành lập Câu lạc bộ Sình ca; lãnh đạo chi bộ các thôn vận động nghệ nhân, người có uy tín truyền dạy, tổ chức luyện tập, giao lưu, kết hợp với nhà trường đưa sình ca vào hoạt động ngoại khóa. Hiện câu lạc bộ có sáu tổ, 211 thành viên, sáu tháng đầu năm 2026 đã tổ chức 10 buổi sinh hoạt, giao lưu và truyền dạy, thu hút 315 lượt người tham gia.
Theo đồng chí Trần Mạnh Lợi, Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Tuyên Quang, giai đoạn 2021-2025, công tác dân vận và phong trào thi đua “Dân vận khéo” được triển khai sâu rộng, toàn diện. Đến cuối năm 2025, tỉnh xây dựng và nhân rộng 11.100 mô hình trên các lĩnh vực, tạo sức lan tỏa trong đời sống xã hội. Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, diện mạo vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống vật chất, tinh thần từng bước được nâng lên; nhiều giá trị văn hóa truyền thống được giữ gìn, phục dựng, lan tỏa, tạo nguồn lực cho phát triển du lịch, phát triển kinh tế-xã hội.
Nhờ đó, chín tháng đầu năm 2026, GRDP của tỉnh ước đạt 8,04%, riêng quý III tăng 8,77%, mức cao nhất kể từ đầu năm; thu ngân sách nhà nước ước đạt hơn 5.600 tỷ đồng; tỉnh đón hơn 3,2 triệu lượt khách, tổng chi tiêu du lịch đạt gần 9.000 tỷ đồng. Đặc biệt, dịp lễ hội Thành Tuyên thu hút hơn 300 nghìn lượt khách, doanh thu hơn 270 tỷ đồng, góp phần kích cầu du lịch và lan tỏa hình ảnh địa phương.
Chìa khóa giải quyết những khó khăn
Thực tiễn đã chứng minh, công tác dân vận thật sự hiệu quả khi nội dung tuyên truyền ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, sát thực tế và gắn với lợi ích của người dân. Cán bộ làm công tác dân vận phải nói đi đôi với làm, để kết quả thực tế tạo sức thuyết phục.
Điển hình tại Lũng Cú, xã biên giới cực bắc của Tổ quốc, 92% dân số là đồng bào dân tộc H’Mông, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn 43%. Để đưa nghị quyết đến gần người dân, Đảng ủy xã triển khai mô hình “luật một trang, nghị quyết một tờ”, cụ thể hóa những nội dung cần thiết theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ; giao rõ trách nhiệm cho từng chi bộ, đảng viên, cán bộ phụ trách địa bàn để tuyên truyền trong sinh hoạt chi bộ, họp thôn và tại cơ sở.
Đảng ủy xã chỉ đạo xây dựng 12 mô hình phát triển kinh tế điểm, với phương châm chuyển từ “tuyên truyền bằng lời nói” sang “tuyên truyền bằng kết quả”, trong đó cán bộ, đảng viên tiên phong thực hiện các mô hình mẫu, với mỗi mô hình sản xuất hiệu quả trở thành lớp học thực tế. Cách làm này giúp người dân nhìn thấy khả năng thay đổi đời sống từ những kết quả cụ thể, từ đó chủ động tham gia phát triển kinh tế-xã hội.
Nhờ đó, sáu tháng đầu năm, toàn xã đã chuyển đổi 200 ha đất sang trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao; huy động hơn 13 tỷ đồng và gần 10.000 ngày công thực hiện các chương trình an sinh xã hội, xóa nhà tạm, nhà dột nát; thêm 30 hộ tham gia kinh doanh du lịch, nâng tổng số lên 100 hộ; đón hơn 306 nghìn lượt khách, doanh thu đạt hơn 52 tỷ đồng.
Tại xã Quản Bạ, nơi có 19 dân tộc cùng sinh sống, bên cạnh những bản sắc văn hóa tốt đẹp, vẫn còn những phong tục, tập quán lạc hậu, không phù hợp. Đảng ủy xã lãnh đạo, chỉ đạo chi bộ thôn, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội, người có uy tín, trưởng dòng họ cùng tham gia vận động Nhân dân thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội; phòng chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Công tác dân vận được lồng ghép tại tất cả các buổi sinh hoạt chi bộ, họp thôn và sinh hoạt đoàn thể với cách thực hiện dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm, đồng thời triển khai vận động ký cam kết thực hiện đến 100% số hộ gia đình.
PHẠM CƯỜNG