Diễn viên lồng tiếng nổi tiếng Nhật Bản Kenjiro Tsuda đã khởi kiện TikTok với cáo buộc nền tảng này đăng tải các video sử dụng bản sao giọng nói của ông do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra. Tòa án dự kiến ra phán quyết ngày 30/9.
Vụ kiện được cho là trường hợp đầu tiên tại Nhật Bản nhằm bảo vệ bản sắc giọng nói của một cá nhân trước việc sử dụng AI để tạo bản sao giọng nói.
Ông Tsuda, 55 tuổi, nổi tiếng với các vai diễn trong "Jujutsu Kaisen" và "Yu-Gi-Oh!". Ông yêu cầu TikTok gỡ bỏ loạt video được thuyết minh bằng giọng nói mà ông cho rằng có đặc điểm "trầm" và "giàu âm sắc" đặc trưng của mình. Tuy nhiên, theo tài liệu tòa án, TikTok cho rằng đây chỉ là một "giọng nam phổ thông" và nhận định về sự tương đồng với giọng của ông Tsuda phần lớn mang tính chủ quan.
Một tài khoản ẩn danh, có ảnh đại diện giống một nhân vật trong "Jujutsu Kaisen" do ông Tsuda lồng tiếng, đã đăng tải các video bị khiếu kiện. Nội dung kết hợp hình ảnh với phần thuyết minh được cho là do AI tạo ra, xoay quanh truyền thuyết đô thị, hiện tượng huyền bí và các thuyết âm mưu. Theo đơn kiện, có thời điểm, tài khoản này có hơn 200.000 người đăng ký và có thể thu về hơn 500.000 yen (khoảng 3.200 USD) mỗi tháng.
Nhóm luật sư của ông Tsuda cho rằng tài khoản trên chỉ trở nên phổ biến nhờ những nội dung "đáng ngờ, phản cảm" được truyền tải bằng giọng nói của một diễn viên nổi tiếng. Các luật sư cho rằng hành vi này xâm phạm "quyền công khai" của ông Tsuda - quyền kiểm soát việc sử dụng các yếu tố nhận diện cá nhân và hưởng lợi từ việc sử dụng đó.
Bà Yuko Sasaki, Giám đốc điều hành Công đoàn Diễn viên Nhật Bản, đồng thời là một diễn viên lồng tiếng, cho rằng giọng nói của diễn viên là kết quả của nhiều năm rèn luyện. Bà nhấn mạnh đó là thứ mà những diễn viên lồng tiếng phải dành rất nhiều thời gian và tiền bạc để hoàn thiện, đồng thời khẳng định tổ chức này ủng hộ ông Tsuda.
Song song với vụ kiện, bà Sasaki cùng một số diễn viên lồng tiếng Nhật Bản đã phát động chiến dịch "No More," phản đối việc sử dụng AI tạo sinh để mô phỏng giọng nói của nghệ sỹ mà không được phép. Diễn viên Bin Shimada, thành viên nhóm vận động, cảnh báo việc TikTok thắng kiện có thể dẫn tới tình trạng nhân bản giọng nói bằng AI trên mạng xã hội diễn ra "không kiểm soát," khiến các diễn viên trẻ "mất hy vọng."
Vấn đề này cũng đang được quan tâm trên toàn cầu. Liên đoàn Quốc tế các Diễn viên năm ngoái cảnh báo luật bản quyền và bảo vệ dữ liệu tại nhiều quốc gia chưa được điều chỉnh đầy đủ để bảo vệ nghệ sỹ trước các bản sao AI.
Năm 2024, OpenAI đã phải xin lỗi nữ diễn viên Scarlett Johansson sau khi phát hành một giọng nói nhân tạo có âm thanh giống giọng của cô, dù Johansson trước đó từ chối hợp tác với công ty trong dự án này.
Tại Nhật Bản, hiện chưa có luật quy định riêng về quyền đối với giọng nói. Tuy nhiên, Bộ Tư pháp tháng trước đã công bố hướng dẫn không mang tính ràng buộc pháp lý, theo đó giọng nói được xem là "biểu tượng cho nhân cách" và có thể thuộc phạm vi bảo vệ của "quyền công khai"./.
(TTXVN/Vietnam+)