Với chủ đề “Tăng trưởng bứt phá - Phát triển bền vững: Hai mục tiêu, một hành trình”, Diễn đàn Doanh nghiệp Phát triển bền vững Việt Nam 2026 (VCSF 2026) diễn ra tại Hà Nội ngày 5/10, do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), mà hạt nhân là Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) tổ chức. VCSF 2026 hướng tới kết nối các cơ quan hoạch định chính sách, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức trong nước, quốc tế và các chuyên gia để cùng trao đổi về những động lực, điều kiện và giải pháp giúp doanh nghiệp vừa nâng cao năng lực cạnh tranh, vừa đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững của đất nước.
Cam kết đồng hành, thúc đẩy đổi mới, sáng tạo
Trong bối cảnh đó, chủ đề của Diễn đàn VCSF 2026 nhấn mạnh mối quan hệ gắn kết giữa mục tiêu tăng trưởng hai con số và phát triển bền vững. Tăng trưởng tạo nguồn lực cho chuyển đổi; trong khi chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, sử dụng hiệu quả nguồn lực và thực hành kinh doanh có trách nhiệm có thể trở thành nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng suất, mở rộng thị trường và củng cố năng lực cạnh tranh, qua đó đóng góp tích cực cho nền tảng tăng trưởng xanh, mạnh và bền vững của quốc gia.
Phát biểu khai mạc phiên toàn thể Diễn đàn, PGS, TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI cho biết, Việt Nam đang đứng trước một khát vọng phát triển rất lớn. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026–2030 từ 10%/năm trở lên, đồng thời hướng tới một nền kinh tế có năng suất cao hơn, kinh tế số phát triển mạnh hơn và năng lực cạnh tranh ngày càng được nâng cao. Đây không chỉ là mục tiêu về tốc độ. Đằng sau đó là yêu cầu chuyển sang một giai đoạn phát triển dựa nhiều hơn vào năng suất, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chất lượng nguồn nhân lực, năng lực quản trị và hiệu quả sử dụng nguồn lực…
Theo Chủ tịch VCCI, với vai trò là tổ chức quốc gia đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, VCCI cam kết tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng thông qua thúc đẩy đối thoại chính sách; kết nối doanh nghiệp với các đối tác trong nước và quốc tế; thúc đẩy đổi mới sáng tạo; chia sẻ các mô hình kinh doanh bền vững; hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng cường khả năng tham gia vào các chuỗi giá trị. “Tăng trưởng bứt phá và phát triển bền vững không phải là hai con đường, đó là một hành trình chung. Một hành trình mà ở đó Nhà nước kiến tạo, địa phương đồng hành, doanh nghiệp tiên phong, khoa học - công nghệ tạo động lực và toàn xã hội cùng tham gia”, ông Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh.
Trong phiên toàn thể, làm rõ những vấn đề có tính nền tảng đối với quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, ông Bùi Minh Giáp, Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB) tại Việt Nam cho rằng, trong một môi trường kinh doanh mà các rủi ro địa chính trị, thương mại, năng lượng, công nghệ và khí hậu ngày càng khó đoán định, thì năng suất, khả năng thích ứng, sức chống chịu và năng lực tạo ra giá trị mới sẽ ngày càng quyết định vị thế của doanh nghiệp và nền kinh tế. Câu hỏi dành cho cộng đồng doanh nghiệp hôm nay không còn đơn giản là có nên chuyển đổi hay không, mà là chuyển đổi nhanh đến đâu, sâu đến đâu và làm thế nào để mỗi khoản đầu tư cho xanh, số và đổi mới sáng tạo đồng thời trở thành khoản đầu tư cho năng suất, năng lực cạnh tranh và giá trị mới?
Theo ông Bùi Minh Giáp, thực tế, gần bốn thập kỷ qua, Việt Nam đã đạt những thành tựu kinh tế - xã hội rất ấn tượng. Từ một nền kinh tế thu nhập thấp, Việt Nam đã trở thành trung tâm sản xuất và xuất khẩu quan trọng của khu vực, thu hút mạnh đầu tư nước ngoài, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và cải thiện đáng kể mức sống của người dân. Thành công này dựa trên lực lượng lao động dồi dào, đầu tư lớn vào hạ tầng và năng lực sản xuất, mở cửa thương mại, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và chuyển dịch lao động từ các khu vực năng suất thấp sang công nghiệp và dịch vụ có năng suất cao hơn.
Đưa ra những khuyến nghị cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam về nâng cao năng suất, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững, ông Bùi Minh Giáp cho rằng, những động lực đó vẫn quan trọng, nhưng trong giai đoạn tới Việt Nam khó có thể tiếp tục chủ yếu dựa vào tăng vốn, tăng lao động hay mở rộng sản xuất theo chiều rộng. Dân số đang già hóa, chi phí lao động tăng nhanh hơn năng suất, cạnh tranh khu vực gay gắt hơn, trong khi yêu cầu về công nghệ, chất lượng, môi trường và khả năng chống chịu ngày càng cấp thiết. “Việt Nam cần thúc đẩy nền kinh tế quốc gia tự cường, bền vững thông qua những trụ cột: nâng cao năng suất, tăng cường đổi mới sáng tạo, đưa doanh nghiệp trong nước thành chủ thể trung tâm, cải thiện thể chế và phát triển nguồn nhân lực” - đại diện của ADB tại Việt Nam nhấn mạnh.
Góp phần xây dựng một nền kinh tế Việt Nam thịnh vượng
Ở cấp độ địa phương, ông Lê Văn Ánh, Phó Chủ tịch UBND TP Quảng Ninh, một trong những địa phương “đầu tàu” về kinh tế, đã mang đến Diễn đàn những kinh nghiệm về cách địa phương cụ thể hóa mục tiêu phát triển quốc gia, tạo môi trường thuận lợi và phối hợp với doanh nghiệp để đưa các định hướng phát triển bền vững vào thực tiễn.
Theo ông Lê Văn Ánh, trong 9 tháng đầu năm 2026, kinh tế - xã hội của Thành phố tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, ước tính GRDP quý III và lũy kế 9 tháng đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, ước tăng trưởng hơn 12,4%. “Trong thời gian tới, TP Quảng Ninh cam kết tiếp tục chủ động đổi mới mô hình tăng trưởng, kiến tạo không gian phát triển mới, làm mới các động lực tăng trưởng và đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp; qua đó, góp phần cùng cả nước hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững” - ông Ánh tự tin chia sẻ.
Cũng trong phiên toàn thể, từ góc độ doanh nghiệp, ông Binu Jacob, Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam, Đồng Chủ tịch VBCSD, cho rằng: “Phát triển bền vững chỉ thực chất và bền lâu khi gắn liền với lợi ích kinh tế thiết thực của từng mắt xích trong chuỗi giá trị, từ nông dân, nhà máy, đến những doanh nghiệp cung ứng bao bì, nguyên liệu, logistics. Thông qua VCSF 2026, tôi muốn chia sẻ một niềm tin mạnh mẽ rằng chuyển đổi xanh không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội để doanh nghiệp đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn, qua đó góp phần xây dựng một nền kinh tế Việt Nam thịnh vượng, bao trùm và bền vững hơn cho các thế hệ tương lai”.
Phát biểu tổng kết Phiên toàn thể VCSF 2026, nhấn mạnh quan điểm “tăng trưởng bứt phá và phát triển bền vững không phải là hai lựa chọn tách rời, mà cần được triển khai trong cùng một hành trình chuyển đổi”, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch VBCSD, chia sẻ: Thông qua đối thoại giữa khu vực công và khu vực tư, VCSF 2026 kỳ vọng đã góp phần giúp các bên liên quan nhận diện những khoảng trống cần tiếp tục tháo gỡ về chính sách, môi trường kinh doanh, đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực và nguồn lực tài chính; đồng thời chia sẻ những cách tiếp cận và thực tiễn có thể hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh gắn với phát triển bền vững.
Vì vậy, theo ông Nguyễn Quang Vinh, cộng đồng doanh nghiệp cần chuyển đổi từ tư duy “có cam kết” sang tư duy “có năng lực thực thi” các tiêu chuẩn môi trường - xã hội - quản trị (ESG) và kinh tế tuần hoàn. Một doanh nghiệp muốn tiếp cận tốt hơn các nguồn lực cho chuyển đổi cần có chiến lược rõ ràng, mục tiêu có thể đo lường, hệ thống dữ liệu đủ tin cậy, dự án cụ thể và khả năng chứng minh hiệu quả. Tuy nhiên, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số không nên được nhìn nhận như hai chương trình riêng biệt hay những yêu cầu tuân thủ bổ sung, mà cần được đặt trong cùng một logic tạo giá trị. Đây chính là điểm gặp nhau giữa khát vọng tăng trưởng bứt phá và yêu cầu phát triển bền vững.
Thông điệp mà VCCI đưa ra không lựa chọn giữa tăng trưởng và phát triển bền vững. Hãy biến phát triển bền vững thành động lực của tăng trưởng; biến đổi mới sáng tạo thành động lực của năng suất; biến liên kết thành sức mạnh của doanh nghiệp; và biến sự đồng hành giữa Nhà nước, địa phương và doanh nghiệp thành sức mạnh của nền kinh tế. Đó là một hành trình chung - nơi Nhà nước kiến tạo, địa phương đồng hành, doanh nghiệp tiên phong, khoa học - công nghệ tạo động lực và toàn xã hội cùng tham gia”.
Ông NGUYỄN QUANG VINH, Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch VBCSD
Thu Thuỷ