Bên trong Nhà máy sản xuất ô tô điện VinFast Hà Tĩnh tại Khu kinh tế Vũng Áng - Ảnh: VF
Tham gia chuỗi cung ứng, chỉ cần đáp ứng 30% linh kiện ô tô cho VinFast, mỗi năm doanh nghiệp nội không chỉ có doanh số trên 3 tỉ USD mà còn có điều kiện bước ra thị trường thế giới.
Hiện nhiều doanh nghiệp cơ khí đã cung ứng linh kiện cho Tesla, GM, Ford, BMW… nhưng cần đơn hàng dài hạn để mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất.
Cùng nắm tay vào chuỗi cung ứng, lời mời từ "sếu" đầu đàn
Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, thông tin các tập đoàn ô tô lớn như Vingroup, Thaco, TC Motor mở rộng tìm kiếm nhà cung ứng đang được giới doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ bàn luận khá rôm rả.
Ngày 16-10 tới, Vingroup và VinFast dự kiến tổ chức Hội nghị tăng cường nội địa hóa và phát triển hệ thống nhà cung cấp lần thứ hai tại Hà Nội. Doanh nghiệp tìm kiếm đối tác trong nhiều lĩnh vực, từ cơ khí, chế tạo, gia công đến phần mềm và công nghệ cao.
Có doanh nghiệp chủ động liên hệ hiệp hội, hỏi thăm đối tác, tìm hiểu tiêu chuẩn để chuẩn bị "ứng tuyển". Bởi với các xưởng cơ khí, một đơn hàng từ hãng ô tô lớn không chỉ là chuyện bán được sản phẩm mà có thể mở ra cả một hướng phát triển mới.
Các doanh nghiệp lớn tại Việt Nam tăng cường tìm kiếm các nhà cung cấp nội địa - Ảnh: TL
Đáng chú ý, Vingroup còn hướng tới đưa linh kiện sản xuất tại Việt Nam cung ứng cho các nhà máy VinFast ở Ấn Độ, Indonesia. Nếu kế hoạch thành hiện thực, linh kiện của doanh nghiệp nội có cơ hội theo chân ô tô thương hiệu Việt ra thị trường quốc tế.
Trước đó, tại hội nghị năm 2025, VinFast công bố chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phụ trợ đầu tư nhà máy tại Hải Phòng, Hà Tĩnh, gồm giảm phí thuê đất và cam kết bao tiêu sản phẩm theo thỏa thuận.
Tại buổi ra mắt dòng xe máy tháng 7-2026, một lãnh đạo phụ trách kinh doanh xe máy VinFast cho biết tỉ lệ nội địa hóa xe máy đạt khoảng 90%, với sự tham gia của nhiều nhà cung ứng trong nước.
Việc tiếp tục mở rộng tìm kiếm nhà cung ứng trong tháng 10-2026 được kỳ vọng mở thêm "cánh cửa" cho doanh nghiệp Việt đầu tư, khi có thị trường đủ lớn và đơn hàng dài hạn từ Vingroup.
Công nhân làm việc trong nhà máy sản xuất ô tô. Giới chuyên gia nhận định cạnh tranh mạnh hơn có thể giúp thị trường giảm giá và nâng chất lượng sản phẩm - Ảnh: HỮU HẠNH
Vào chuỗi cung ứng, doanh nghiệp nhỏ sẽ đầu tư lớn
Giám đốc một doanh nghiệp sản xuất dây đồng cung ứng cho các doanh nghiệp có vốn nước ngoài (FDI) tại TP.HCM cho biết muốn sản xuất linh kiện ô tô phải đầu tư khuôn mẫu, dây chuyền, thiết bị đo kiểm với chi phí lớn.
Phó thủ tướng Phạm Gia Túc: Doanh nghiệp FDI phải chủ động mở rộng nhà cung cấp Việt Nam
VinFast tăng tỉ lệ nội địa hóa 80% ngay 2026, sản xuất gần 2.800 xe/ngày trong 5 năm tới
Nếu đơn hàng nhỏ, thiếu ổn định, doanh nghiệp khó cạnh tranh với linh kiện nhập khẩu. Ngược lại, khi có khách hàng lớn và đơn hàng dài hạn, doanh nghiệp mới dám đầu tư công nghệ, tuyển kỹ sư, mở rộng sản xuất.
Trước thông tin Vingroup tổ chức hội nghị tìm kiếm nhà cung ứng nội địa, trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Văn Trí - nhà sáng lập Công ty TNHH Lập Phúc tại TP.HCM - đánh giá đây là hoạt động cần thiết, mở thêm cơ hội để doanh nghiệp Việt tham gia những công đoạn khó, làm chủ công nghệ và tiến vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Hiện Lập Phúc đã có những đơn hàng sản xuất khuôn mẫu kỹ thuật cao cho các doanh nghiệp Mỹ, với sản phẩm tham gia chuỗi cung ứng phục vụ những hãng xe như GM, Tesla, Ford…
"Muốn làm partner của họ thì mình cũng phải đủ trình độ, đủ "đẳng" mới được họ giao việc" - ông Trí nói. Hiện khoảng 95% doanh thu Lập Phúc đến từ Mỹ, thị trường trong nước chỉ chiếm 5%. Với khoảng 200 lao động, doanh nghiệp đạt doanh thu 4 - 5 triệu USD/năm.
Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nhỏ nào cũng đủ vốn, công nghệ và sức bền để tự mở đường như Lập Phúc. Đây chính là lúc những doanh nghiệp đầu đàn có thể phát huy vai trò dẫn dắt.
Ngoài VinFast, Thaco của doanh nhân Trần Bá Dương đang phát triển hệ thống công nghiệp hỗ trợ tại Chu Lai, từ linh kiện ô tô đến cơ khí, thiết bị công nghiệp, hướng tới xuất khẩu. Tập đoàn đặt mục tiêu nâng tỉ lệ nội địa hóa xe du lịch lên 45%.
Trong khi đó, TC Group đã đưa Nhà máy ô tô Thành Công Việt Hưng tại Quảng Ninh vào hoạt động từ tháng 3-2025, với công suất thiết kế 120.000 xe/năm. Nhà máy thuộc tổ hợp công nghiệp ô tô và phụ trợ rộng 301ha, gắn với định hướng phát triển thương hiệu Skoda.
PGS.TS Phan Đăng Tuất
Chúng ta có những tập đoàn lớn với tiềm lực tài chính và công nghệ mạnh, nếu có thêm chính sách tốt để các hãng đặt hàng thì doanh nghiệp nội sẽ phát triển nhanh chóng. Từ đó, doanh nghiệp nội có đủ sức mạnh để tham gia vào chuỗi của các tập đoàn lớn. VinFast, Thép Hòa Phát, Viettel, Thaco... đều rất xứng đáng là những đầu chuỗi cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nội địa
Doanh nghiệp nội có tỉ USD nếu cung ứng linh kiện cho VinFast
PGS.TS Phan Đăng Tuất - Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (VASI) - cũng nhìn nhận thực tế doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt khó tham gia vào chuỗi giá trị của các tập đoàn đa quốc gia.
Từ kinh nghiệm của Nhật Bản, Hàn Quốc, việc phát triển công nghiệp hỗ trợ trước hết nên tập trung hình thành các chuỗi sản xuất trong nước. Nếu các tập đoàn lớn kết hợp với các doanh nghiệp nhỏ sẽ tạo ra liên kết hiệu quả.
Chủ tịch VASI cũng tính toán năm 2025 VinFast bán được khoảng 350.000 xe ô tô, nếu mỗi xe có giá bình quân khoảng 30.000 USD thì doanh thu hơn 10 tỉ USD.
Nếu chỉ 30% giá trị chi tiết, linh kiện được giao cho các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước sản xuất thì doanh thu đã là 3 tỉ USD, chưa kể xe máy và các sản phẩm khác.
Tương tự Viettel, Trường Hải và thép Hòa Phát và các hãng sản xuất lớn trong nước, chúng ta sẽ có một hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ nội địa mạnh với giá trị hàng chục tỉ USD.
Hàn Quốc cấm doanh nghiệp lớn làm chi tiết nhỏ
PGS.TS Phan Đăng Tuất nhắc đến một đạo luật ở Hàn Quốc về công nghiệp hỗ trợ với 8 chữ: "Cấm doanh nghiệp lớn làm chi tiết nhỏ".
Trong phụ lục ghi rõ 1.400 chi tiết, linh kiện doanh nghiệp lớn không được sản xuất mà phải đặt hàng từ các doanh nghiệp nhỏ.
Nhờ vậy hàng nghìn doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ ra đời, có đơn hàng ổn định, công nghiệp nội địa Hàn Quốc đã phát triển như vũ bão. Hàn Quốc bước qua bẫy thu nhập trung bình trở thành quốc gia phát triển.
Đó là bài học mà Việt Nam tham khảo để hướng tới xây dựng, phát triển ngành công nghiệp tự chủ.
Đề xuất ưu đãi thuế suất 0% đối với ô tô đến năm 2032 bao gồm cả linh kiệnNhằm tiếp tục hỗ trợ ngành công nghiệp ô tô trong nước phát triển ổn định và hướng tới xuất khẩu, Bộ Tài chính đề xuất gia hạn Chương trình ưu đãi thuế suất 0% cho sản xuất, lắp ráp ô tô thêm 5 năm, kéo dài đến hết năm 2032, bao gồm cả linh kiện.