Bỏ qua điều hướng
•

Doanh nghiệp Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu - Kỳ cuối: Có việc làm, thêm doanh thu nếu 'đi cùng nhau'

Doanh nghiệp Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu - Kỳ cuối: Có việc làm, thêm doanh thu nếu 'đi cùng nhau'
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Nếu nhân rộng mô hình 'sếu' đầu đàn dẫn dắt doanh nghiệp nhỏ tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu, những hợp đồng ngàn tỉ sẽ nằm trong tay doanh nghiệp Việt.

Doanh nghiệp Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu: có việc làm, thêm doanh thu nếu 'đi cùng nhau' - Ảnh 1.

Doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn, từng bước nâng cao năng lực sản xuất, gia tăng đơn hàng và mở rộng cơ hội vươn ra thị trường quốc tế - Ảnh: Automech

Ngoài khối tư nhân, doanh nghiệp nhà nước cũng đang nhân rộng mô hình "sếu" đầu đàn để đưa doanh nghiệp nhỏ cùng tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Vào chuỗi cung ứng để cùng lớn

Từng là doanh nghiệp quy mô nhỏ bán thiết bị, máy móc, ông Lương Đức Thụ - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Automech - quyết định "rẽ ngang", hợp tác với Vinfast để trở thành nhà cung cấp linh kiện, cụm linh kiện ô tô cho hãng xe này và đã có bước phát triển vượt bậc.

Doanh thu 3 năm gần đây từ 800 tỉ đồng lên 1.300 tỉ đồng, năm 2025 đạt 1.500 tỉ đồng và năm nay dự kiến đạt 2.000 tỉ đồng. 

Nhưng khoản lãi lớn nhất không là tiền, doanh nghiệp này đã xây dựng được mạng lưới đội ngũ nhân sự làm việc theo hệ thống chuẩn quốc tế và mạng lưới cung ứng cho Automech.

Đội ngũ kỹ thuật của Vinfast đến tận nhà máy để đào tạo miễn phí, chuẩn hóa quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng và tiến độ. Qua đó, giúp doanh nghiệp đạt chứng chỉ quốc tế IATF 16949.

Đến nay, Automech đang sản xuất khung cho 2 mẫu xe buýt điện và cụm CCB (cụm quan trọng của thân vỏ xe) cho 3 mẫu ô tô.

Doanh nghiệp cũng đã sang Ấn Độ khảo sát mặt bằng để tính đến phương án mở nhà máy làm linh kiện, cụm linh kiện cho VinFast.

Với chiến lược tiến ra nước ngoài của VinFast, ông Thụ cho rằng cơ hội cho những doanh nghiệp như Automech tăng theo cấp số nhân.

Khi đã "đủ lông cánh", Automech lại áp dụng qui trình "cùng nắm tay nhau vào chuỗi cung ứng" bằng cách thường xuyên trao đổi với các doanh nghiệp trong ngành để sản xuất các cụm linh kiện khác. Ngành công nghiệp hỗ trợ bắt đầu từ những bước đi như thế.

Doanh nghiệp Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu: có việc làm, thêm doanh thu nếu 'đi cùng nhau' - Ảnh 2.

Ông Lương Đức Thụ, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Automech - Ảnh: NGỌC AN

Chuỗi cung ưng: "sếu" hỗ trợ 1, doanh nghiệp nỗ lực 10

Cũng là nhà cung ứng linh kiện cho Vinfast, ông Dương Minh Hải - Giám đốc cấp cao của Công ty Cổ phần Công nghiệp Kim Sen - chia sẻ từ khi hợp tác với Vinfast, doanh nghiệp đã có sự thay đổi về chất.

Từ sản xuất theo bản vẽ, doanh nghiệp đã tham gia ngay từ khâu thiết kế, tạo tiền đề để xây dựng đội ngũ R&D thiết kế sản phẩm.

Mục tiêu không chỉ cung cấp cấp một vài chi tiết sản phẩm mà hướng tới những bài toán sản xuất rộng hơn cho VinFast. Kim Sen đã đầu tư rất nhiều thiết bị công nghệ cao và có kế hoạch cho nhà máy số 2 vào năm 2027 nhằm phân chia nhóm sản phẩm chuyên biệt.

Với Công ty TNHH Hàn Việt (Hanvico) - công ty chuyên cung cấp chăn ga gối nệm, rèm cửa, khăn bông áo tắm cho các dự án của Vingroup, ông Phạm Thanh Tùng - Phó tổng giám đốc kiêm Giám đốc Kinh doanh Hanvico - cho hay cũng muốn sản xuất các sản phẩm phụ trợ cho VinFast như tấm ốp trần, ốp cửa, tấm lót sàn xe, khuôn ép định hình cho cốp xe, foam cho ghế ngồi kết hợp cao su non… 

Có như vậy, doanh nghiệp mới có cơ hội phát triển, cùng tham gia vào chuỗi cung ứng.

Doanh nghiệp Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu: có việc làm, thêm doanh thu nếu 'đi cùng nhau' - Ảnh 3.

Các dòng ô tô VinFast đang tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam tham gia sản xuất linh kiện, mở rộng đơn hàng và từng bước gia nhập chuỗi cung ứng toàn cầu - Ảnh: VF

Cần nhân rộng mô hình "sếu" đầu đàn

Ông Lê Ngọc Sơn - Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) - cho biết vừa bàn giao bốn công trình điện gió ngoài khơi cho Ba Lan, với tổng giá trị khoảng 400 triệu USD.

Mỗi công trình cao tương đương tòa nhà 15 tầng, nặng khoảng 3.000 tấn (tương đương 20 máy bay Boeing 777). Bốn cụm công trình này phục vụ cụm điện gió ngoài khơi biển Baltic, có quy mô khoảng 2GW.

Petrovietnam cũng đã nhận được thư trao thầu một dự án tại Qatar sau khi vượt qua nhiều nhà thầu của Mỹ, Ý, dự kiến hợp đồng có giá trị 3 tỉ USD, tạo ra 12.000 việc làm cho TP.HCM và mở ra cơ hội tham gia chuỗi cung ứng cho doanh nghiệp.

Chủ tịch Petrovietnam cho rằng đây là mô hình cần được phát huy, doanh nghiệp lớn đóng vai trò dẫn dắt đầu tư, kéo theo các doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị.

Mô hình này rất hiệu quả, đồng thời góp phần phát triển công nghiệp hỗ trợ, hỗ trợ sản xuất trong nước thay vì phải nhập khẩu các sản phẩm, thiết bị từ nước ngoài.

Doanh nghiệp Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu: có việc làm, thêm doanh thu nếu 'đi cùng nhau' - Ảnh 4.

Ông Lê Ngọc Sơn, Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Hợp tác, liên kết là có tất cả

Có nhiều năm gắn bó với ngành công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam, bà Nguyễn Thị Xuân Thúy - Trường đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) - cho rằng bài học của nhiều nước cho thấy muốn nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, vai trò của các doanh nghiệp đầu đàn trong nước là rất quan trọng.

Những doanh nghiệp này không chỉ đầu tư sản xuất, mà còn tạo thị trường, phát triển mạng lưới nhà cung ứng và dẫn dắt quá trình nâng cấp công nghệ và năng lực của doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng.

"Vấn đề là tạo dựng được cả hai trụ cột để cùng phát triển, bổ trợ lẫn nhau và từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp nội địa có sức cạnh tranh toàn cầu", bà Thúy nói.

Doanh nghiệp Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu – Kỳ cuối: có việc làm, thêm doanh thu nếu 'đi cùng nhau' - Ảnh 7.Doanh nghiệp Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu - Kỳ 4: Tránh phụ thuộc tỉ lệ nội địa hóa của khối ngoại

Với lời mời cùng nắm tay vào chuỗi cung ứng của "sếu" đầu đàn, cơ hội đang mở rộng cho doanh nghiệp hỗ trợ. Nhưng muốn thành công phải có khát vọng, chấp nhận những đòi hỏi khắt khe, khó tính.

Mô hình liên kết chuỗi cung ứng thông qua vai trò dẫn dắt của các doanh nghiệp đầu đàn đang mở ra bước ngoặt tăng trưởng rõ nét cho ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam. Sự hợp tác chặt chẽ giữa các tập đoàn quy mô lớn như VinFast với các nhà sản xuất nội địa không chỉ giải bài toán đơn hàng trước mắt mà còn trực tiếp nâng chuẩn quy trình sản xuất và chất lượng quản trị theo thông lệ quốc tế. Thực tiễn cho thấy chiến lược mở rộng thị trường của doanh nghiệp dẫn dắt đã tạo đòn bẩy trực tiếp cho các nhà cung ứng trong nước vươn ra toàn cầu. Điển hình tại Công ty Automech, quyết định hợp tác cung ứng linh kiện ô tô cho VinFast đã đưa doanh thu tăng từ mức 800 tỉ đồng lên 1.300 tỉ đồng, đạt 1.500 tỉ đồng vào năm 2025 và dự kiến chạm mốc 2.000 tỉ đồng trong năm nay. Nhờ được hỗ trợ đào tạo tại chỗ, doanh nghiệp đã đạt chứng chỉ IATF 16949, chủ động sản xuất cụm linh kiện quan trọng và đang khảo sát mặt bằng mở nhà máy tại Ấn Độ. Automech đồng thời chủ động chia sẻ năng lực để kết nối thêm nhiều đối tác nội địa khác cùng tham gia vào chuỗi giá trị. Cùng xu hướng chuyển dịch này, Công ty Cổ phần Công nghiệp Kim Sen đã nâng cấp năng lực từ gia công đơn thuần sang tự chủ nghiên cứu thiết kế và lên kế hoạch xây dựng nhà máy số 2 vào năm 2027. Ngay cả những doanh nghiệp dệt may truyền thống như Hanvico cũng đang tích cực chuyển hướng mở rộng sang mảng linh kiện phụ trợ như tấm ốp nội thất hay đệm ghế ô tô. Tinh thần liên kết cộng hưởng này chứng minh rằng việc cùng nhau tham gia chuỗi cung ứng là con đường vững chắc nhất để doanh nghiệp Việt nắm giữ các hợp đồng giá trị cao.
amung