Đọc sách tác động thế nào đến tâm trạng?

Theo Eating Well, các nhà khoa học từ Đại học Cambridge (Anh) và The Queen's Reading Room gần đây đã tổng hợp dữ liệu khảo sát, các nghiên cứu sức khỏe dài hạn và nghiên cứu hình ảnh não để tìm hiểu điều gì xảy ra với não bộ khi chúng ta đọc sách.

Đọc sách giúp giảm căng thẳng

Những phát hiện được công bố dưới dạng bài xã luận trên tạp chí Psychological Medicine cho thấy đọc vì niềm vui - bất kỳ hình thức đọc nào do bạn tự lựa chọn trong thời gian rảnh, thay vì phục vụ công việc hoặc học tập - giúp tâm trạng tốt hơn, giảm căng thẳng, kết nối xã hội mạnh hơn và nguy cơ suy giảm nhận thức thấp hơn.

• The Odyssey thổi bùng cơn sốt đọc sách thần thoại

• Hồi sinh văn hóa đọc giữa thời đại AI

• Đọc sách cùng con để nuôi dưỡng sự gắn kết trong gia đình

Kết quả rõ ràng nhất đến từ những người trưởng thành được theo dõi trong nhiều năm. Trong một nghiên cứu với hơn 5.400 người trưởng thành khỏe mạnh về nhận thức từ 55 tuổi trở lên, những người thường xuyên đọc sách ít có khả năng mắc suy giảm nhận thức hơn trong thời gian theo dõi 5 năm.

Một nghiên cứu khác ở người từ 65 tuổi trở lên cho thấy những người đọc thường xuyên có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer thấp hơn trong thời gian theo dõi 4 năm rưỡi.

Nghiên cứu ở người từ 75 tuổi trở lên ghi nhận nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ giảm 35% ở những người thường xuyên đọc sách trong 5 năm. Đáng chú ý, tác dụng bảo vệ này được duy trì ở những nhóm có trình độ học vấn khác nhau.

Những người thường xuyên đọc sách cũng ít căng thẳng hơn. Một cuộc thăm dò ghi nhận chỉ 6 phút đọc sách có liên quan đến việc giảm mức độ căng thẳng. Gần 3/4 số người tham gia một khảo sát về chương trình đọc sách cho biết việc đọc có tác động tích cực đến sức khỏe tinh thần và hạnh phúc tổng thể, trong khi hơn 40% cho biết đọc sách giúp họ cảm thấy bớt cô đơn.

Những người có mức độ tiếp xúc với việc đọc cao hơn trong suốt cuộc đời cũng có khả năng xử lý ngôn ngữ tốt hơn. Một nghiên cứu hình ảnh khác cho thấy những người đọc nhiều tác phẩm hư cấu hơn có khả năng hiểu góc nhìn của người khác cao hơn, còn gọi là nhận thức xã hội.

Buông điện thoại và cầm sách lên

Nghiên cứu cho thấy những thói quen đọc vừa phải nhưng nhất quán, chẳng hạn vài phút mỗi ngày hoặc một cuốn sách mỗi tuần, cũng có những khác biệt tích cực về mức độ căng thẳng và sức khỏe não bộ theo thời gian.

Nếu mục tiêu chính là giảm căng thẳng, có thể để một cuốn sách trong tầm tay vào những thời điểm thường sử dụng điện thoại, như lúc di chuyển, giờ nghỉ trưa hoặc 10 phút trước khi đi ngủ. Ngay cả những hình thức đọc nhẹ nhàng như tạp chí hoặc tiểu thuyết đồ họa cũng liên quan đến các lợi ích trong nghiên cứu, vì vậy không nhất thiết phải đọc những cuốn sách mình không thích.

Đối với người lớn tuổi, tham gia câu lạc bộ đọc sách có thể mang lại những lợi ích mà việc đọc một mình không có. Một tổng quan về nhiều nghiên cứu cho thấy đọc sách cùng nhau ở người lớn tuổi giúp cải thiện sức khỏe tinh thần, đồng thời giảm cảm giác cô đơn và cô lập xã hội.

Dù nghiên cứu tập trung vào người trưởng thành, bài xã luận cũng cho thấy thói quen đọc sách từ sớm ở trẻ em có liên quan đến những lợi ích lâu dài đối với sự phát triển não bộ và sức khỏe tinh thần, kéo dài đến tuổi vị thành niên.

Singapore đã khởi động một chiến dịch quốc gia kéo dài 5 năm nhằm nuôi dưỡng thói quen đọc sách, trong đó hình thức khuyến khích là thưởng tiền cho người dân.