Phát triển kinh tế không gian tầm thấp, hướng tới đóng góp 1,5% GDP

Nguồn ảnh: Nhân Dân

Bộ Chính trị đặt mục tiêu đến năm 2045, kinh tế không gian tầm thấp trở thành ngành kinh tế-kỹ thuật quan trọng, có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực, đóng góp khoảng 1,5% GDP quốc gia. Mở không gian phát triển mới từ kinh tế tầm thấp Phát triển kinh tế không gian tầm thấp Tạo bệ phóng cho kinh ...

Bộ Chính trị vừa ban hành Kết luận số 99-KL/TW ngày 28/9/2026 về khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp phục vụ phát triển đất nước trong tình hình mới.

Việc xác định không gian tầm thấp là tài nguyên quốc gia, không gian phát triển mới của đất nước và không gian chủ quyền đặc biệt mở ra dư địa phát triển một ngành công nghệ chiến lược, tạo động lực tăng trưởng mới, đồng thời đặt ra yêu cầu quản trị hiện đại, bảo đảm quốc phòng, an ninh và an toàn.

Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu đưa vào vận hành ba khu thử nghiệm bay cấp quốc gia, đại diện cho các vùng địa hình khác nhau và tối thiểu một trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia về phương tiện bay không người lái (UAV). Tỷ lệ nội địa hóa các dòng UAV chủ lực phục vụ sản xuất phấn đấu đạt hơn 30-40% vào năm 2030 và hơn 85% vào năm 2045.

Đến năm 2045, kinh tế không gian tầm thấp trở thành một trong những động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế, có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực, đóng góp khoảng 1,5% GDP quốc gia.

Không gian tầm thấp được định hướng khai thác đa mục tiêu, ưu tiên các lĩnh vực thiết thực như logistics, nông nghiệp, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, giám sát hạ tầng, phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, cấp cứu y tế và đô thị thông minh.

Trong quá trình hình thành thị trường, nhà nước giữ vai trò định hướng, dẫn dắt thông qua cơ chế đặt hàng, thí điểm và ứng dụng trong khu vực công. Đồng thời, tập trung xây dựng khuôn khổ pháp lý và quản trị, tiêu chuẩn, quy chuẩn, hạ tầng thiết yếu và thị trường ban đầu.

Doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong nghiên cứu, phát triển, sản xuất và thương mại hóa sản phẩm, dịch vụ. Đồng thời, khuyến khích các viện nghiên cứu, trường đại học tham gia nghiên cứu, phát triển, sản xuất và thương mại hóa UAV.

Kết luận số 99-KL/TW yêu cầu hoàn thiện mô hình quản trị quốc gia theo hướng thống nhất, hiện đại, dựa trên dữ liệu, nền tảng số và quản trị rủi ro. Việc quản lý thực hiện theo khu vực hoạt động, phân tầng độ cao, loại hình hoạt động và mức độ rủi ro, xuyên suốt từ đăng ký, định danh, cấp phép, điều hành, giám sát đến kiểm tra, xử lý vi phạm.

Đối với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới, áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, xác định rõ phạm vi, thời hạn, tiêu chí đánh giá, cơ chế giám sát và điều kiện kết thúc hoặc mở rộng. Việc phát triển, khai thác không gian tầm thấp phải gắn với bảo vệ chủ quyền, bảo đảm quốc phòng, an ninh và an toàn.

Các tỉnh ủy, thành ủy được yêu cầu chỉ đạo lồng ghép nội dung khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội địa phương. Các địa phương cũng chủ động lựa chọn, đề xuất và tổ chức triển khai các nhiệm vụ, giải pháp nhằm giải quyết những bài toán thực tiễn địa phương.

HIỆP ĐỨC

Kết luận số 99-KL/TW ngày 28/9/2026 của Bộ Chính trị vừa chính thức xác định không gian tầm thấp là tài nguyên quốc gia và không gian phát triển mới phục vụ tăng trưởng kinh tế gắn liền với bảo đảm quốc phòng, an ninh. Định hướng đến năm 2045, kinh tế không gian tầm thấp sẽ trở thành ngành kinh tế-kỹ thuật quan trọng có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực, đóng góp khoảng 1,5% GDP quốc gia. Tỷ lệ nội địa hóa các dòng UAV chủ lực phục vụ sản xuất phấn đấu đạt từ 30% đến 40% vào năm 2030 và vượt mốc 85% vào năm 2045. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Việt Nam tập trung xây dựng ba khu thử nghiệm bay cấp quốc gia đại diện cho các vùng địa hình khác nhau cùng tối thiểu một trung tâm nghiên cứu thử nghiệm UAV vào năm 2030. Nền kinh tế tầm thấp được ưu tiên ứng dụng đa mục tiêu trong các lĩnh vực thiết thực như logistics, nông nghiệp, giám sát hạ tầng, bảo vệ môi trường và quản lý đô thị thông minh. Trong giai đoạn khởi động thị trường, Nhà nước đóng vai trò định hướng thông qua cơ chế đặt hàng và thí điểm ứng dụng khu vực công, trong khi doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm sản xuất và thương mại hóa. Mô hình quản trị quốc gia đối với không gian tầm thấp được hoàn thiện theo hướng thống nhất, hiện đại, dựa trên dữ liệu số và quản trị rủi ro xuyên suốt từ cấp phép đến giám sát. Các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát được áp dụng riêng cho các công nghệ, sản phẩm và mô hình kinh doanh mới nhằm xác định rõ phạm vi cùng tiêu chí đánh giá mở rộng. Bên cạnh đó, các tỉnh ủy và thành ủy có trách nhiệm chủ động lồng ghép nhiệm vụ khai thác không gian tầm thấp vào quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội địa phương để giải quyết những bài toán thực tiễn.