Tuyển Việt Nam mất cân bằng vì nhập tịch ồ ạt
“Tôi nghĩ mọi thứ luôn cần sự cân bằng. Ở những quốc gia hoặc giải đấu không thuộc nhóm hàng đầu, bạn cần có hệ thống đào tạo cầu thủ trẻ từ các học viện. Bên cạnh đó, các cầu thủ nhập tịch cũng cần có chất lượng tốt, phải là những cầu thủ chuyên nghiệp giỏi”, đó là tuyên bố của huyền thoại Man Utd, Ryan Giggs, trên tờ New Straits Times (Malaysia) vào hôm 5/10.
Cầu thủ Việt kiều Ngô Đăng Khoa gây thất vọng tại FIFA ASEAN Cup 2026 Ảnh: VFF).
Trong những năm qua, bóng đá Đông Nam Á đã “quay cuồng” trong vòng xoáy nhập tịch. Indonesia gần như đã bỏ qua các cầu thủ bản địa (ra sân với 11 cầu thủ nhập tịch ở FIFA ASEAN Cup 2026). Malaysia vẫn không ngừng nhập tịch, bất chấp từng nhận án phạt của FIFA và AFC.
Dù muốn hay không, đội tuyển Việt Nam đã bị cuốn vào guồng quay này. Trong trận đấu với Thái Lan ở FIFA ASEAN Cup 2026 vừa qua, HLV Kim Sang Sik đã sử dụng 7 cầu thủ nhập tịch và Việt kiều (tính cả chính thức và dự bị).
Nhiều người nói rằng đó là xu thế của bóng đá thế giới. Thế nhưng, Ryan Giggs, người đang làm việc ở môi trường bóng đá đỉnh cao thế giới, lại nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc đào tạo trẻ. Điều đó cho thấy ở bất kỳ nơi đâu, bóng đá trẻ luôn là gốc rễ và động lực phát triển. Không nền bóng đá nào có thể phát triển lâu dài với lực lượng nhập tịch.
Ryan Giggs cũng nhấn mạnh rằng mặc dù nguồn cầu thủ từ bên ngoài có thể giúp các đội tuyển Đông Nam Á nâng cao sức mạnh trong thời gian ngắn, nhưng điều đó không nên đánh đổi bằng sự phát triển của hệ thống đào tạo trẻ và nguồn lực nội tại.
Đây cũng là thông điệp được nhà môi giới bóng đá người Slovenia, Jernej Kamensek, chia sẻ với Dân trí mới đây: “Vấn đề lớn hơn nằm ở tư duy ngắn hạn trong phát triển bóng đá Việt Nam. Người ta thường kỳ vọng một HLV mới, một nhóm cầu thủ Việt kiều hoặc một vài thay đổi ở đội tuyển quốc gia có thể nhanh chóng mang lại những kết quả tốt hơn. Nhưng quá trình phát triển bóng đá không diễn ra theo cách đó.
Bạn không thể xây dựng một hệ thống bóng đá trình độ cao bằng cách liên tục tìm kiếm những giải pháp tức thời hoặc thay đổi hướng đi mỗi khi kết quả không như mong đợi. Với tôi, giải pháp dài hạn không đơn thuần là nhập tịch hoặc bổ sung thêm cầu thủ Việt kiều. Điều quan trọng là phải tự đào tạo ra những cầu thủ chất lượng, cải thiện công tác đào tạo trẻ, chất lượng HLV, cơ sở vật chất và các cấu trúc chuyên nghiệp”.
Các chuyên gia đều có chung nhận định, đó là cần phải có quá trình tuyển chọn khắt khe với các cầu thủ nhập tịch, thay vì triệu tập tràn lan, chiếm suất của các cầu thủ bản địa. Thực tế thêm một lần nữa chứng minh điều đó.
Theo cựu Phó Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á Dương Vũ Lâm, trình độ của các cầu thủ nhập tịch của tuyển Việt Nam ở FIFA ASEAN Cup 2026 không hơn Quang Hải, Hai Long.
Trên hàng công, Williams Minh Hoàng còn khá non kinh nghiệm. Ngô Đăng Khoa không để lại dấu ấn nào và khá đuối trong các pha tranh chấp tay đôi. Adou Minh chưa khiến người hâm mộ Việt Nam quên đi sự thiếu vắng của Thành Chung ở hàng thủ.
Trình độ của Hoàng Hên, Cao Pendant Quang Vinh không hơn gì mặt bằng bóng đá Đông Nam Á (Ảnh: Getty).
Trong khi đó, Cao Pendant Quang Vinh dường như đã qua thời kỳ đỉnh cao khi không tạo ra đột biến ở bên cánh trái. Ngay cả những cầu thủ nhập tịch trước đó như Hoàng Hên, Tài Lộc đều chưa đáp ứng được yêu cầu.
Một vị quan chức VFF chia sẻ với phóng viên Dân trí về vấn đề nhập tịch: “Chúng tôi sẽ làm việc lại với HLV Kim Sang Sik, tư vấn để ông ấy tính toán lại lực lượng cầu thủ nhập tịch cho đội tuyển Việt Nam ở các giải đấu tiếp theo. Ở giải đấu vừa qua, sở dĩ HLV Kim Sang Sik gọi nhiều cầu thủ nhập tịch gốc ngoại và cầu thủ Việt kiều lên đội tuyển một phần mang tính chất thử nghiệm. Đội tuyển Việt Nam xem các trận đấu vừa qua là những cơ hội cọ xát quý giá”.
Có lẽ, thành công từ Xuân Son đã khiến những người làm bóng đá Việt Nam bắt đầu nghĩ nhiều hơn tới việc sử dụng cầu thủ nhập tịch, thậm chí là xây dựng bộ khung của đội tuyển Việt Nam xoay quanh các nhân tố có gốc gác nước ngoài. Tuy nhiên, vấn đề ở chỗ, trình độ của các cầu thủ nhập tịch Việt Nam không cao như Indonesia, Malaysia hay Thái Lan. Do đó, kế hoạch của HLV Kim Sang Sik đã thất bại.
Trong quá trình phát triển, bóng đá Việt Nam cần cú ngã như vậy để biết mình đang ở đâu và cần phải thực hiện bước đi nào tiếp theo. Điều quan trọng, chúng ta dám nhìn thẳng vào sự thật để sửa chữa sai lầm.
Nhìn thẳng vào sự thật, dũng cảm đứng lên
Nếu chứng kiến trận chung kết FIFA ASEAN Cup 2026 giữa Indonesia và Thái Lan vào hôm 5/10 vừa qua thì nhiều người hẳn sẽ bất ngờ. Rất hiếm khi tốc độ của một trận đấu ở khu vực Đông Nam Á lại được đẩy lên cao đến vậy.
Thái Lan và Indonesia đã trình diễn cho khán giả trận cầu đỉnh cao, với tốc độ chóng mặt (Ảnh: Getty).
Indonesia, với hầu hết cầu thủ ra sân thi đấu ở châu Âu, đã trình diễn lối chơi rất nhanh, giống như bóng đá Anh truyền thống. Thái Lan đã chống đỡ tốc độ kinh hoàng ấy bằng lối chơi phòng ngự khoa học và tận dụng rất tốt các cơ hội.
Trong vài năm gần đây, giải đấu ASEAN Cup 2026 không còn là thước đo của các đội bóng Đông Nam Á khi Indonesia, Malaysia, Thái Lan đều không triệu tập lực lượng mạnh nhất vì CLB chủ quản không nhả người.
Chính vì vậy, giải FIFA ASEAN Cup 2026 được xem là cơ hội hiếm hoi để các đội bóng Đông Nam Á phô diễn sức mạnh của mình. Chính vì lẽ đó, không ít người ngạc nhiên vì diễn biến ở trận đấu giữa Indonesia và Thái Lan. Từ lâu, họ không được chứng kiến màn trình diễn đỉnh cao như vậy ở các giải đấu Đông Nam Á như ASEAN Cup.
Điều đáng buồn là đội tuyển Việt Nam đã thất bại trước Thái Lan và Malaysia, hai đối thủ từng bị chúng ta đánh bại ở bán kết và chung kết ASEAN Cup 2026. Tờ CNN Indonesia nhận xét đầy chua xót: “Đội tuyển Việt Nam không còn khẳng định vị thế khi các đội bóng Đông Nam Á triệu tập lực lượng mạnh nhất”.
Tuy nhiên, chúng ta không cần quá buồn bã vì thất bại đã qua. Nó là hội tụ của nhiều yếu tố, trong đó, dường như đội tuyển Việt Nam tính toán điểm rơi phong độ và thể lực không tốt ở FIFA ASEAN Cup 2026.
“Những chiến binh sao vàng” dường như đã dốc cạn sức để vô địch ASEAN Cup 2026. Rồi sau đó, các cầu thủ ngay lập tức bước vào V-League mà không có quãng nghỉ. Tiếp đó, đội tuyển Việt Nam ngay lập tức thi đấu ở FIFA ASEAN Cup 2026 với mật độ dày đặc.
Bóng đá Việt Nam cần sàng lọc kỹ các cầu thủ nhập tịch để hướng tới mục tiêu xa hơn (Ảnh: Getty).
Điều này dẫn đến việc nhiều trụ cột của đội tuyển Việt Nam bị quá tải. Thành Chung, Quang Hải, Văn Vĩ không thể góp mặt ở FIFA ASEAN Cup 2026 vì chấn thương. Nhiều cầu thủ khác như Hoàng Đức, Hoàng Hên, Việt Anh không thi đấu với thể trạng tốt nhất. Còn Xuân Son đã dính chấn thương ngay sau trận đấu với Philippines sau nỗ lực bứt tốc.
HLV Kim Sang Sik đã liên tục “chắp vá” đội hình trong suốt giải đấu và càng phụ thuộc hơn vào các cầu thủ nhập tịch hoặc Việt kiều.
Một trong những động lực lớn của sự phát triển chính là nhìn vào chính đối thủ của mình. Khi Indonesia và Thái Lan đều tỏ ra đáng gờm, đó là lúc đội tuyển Việt Nam không thể dừng lại và thỏa mãn với hai chức vô địch ASEAN Cup liên tiếp.
Đội tuyển Việt Nam vẫn còn 4 tháng trước Asian Cup 2027. HLV Kim Sang Sik vẫn còn thời gian để xây dựng lại đội bóng, hướng tới mục tiêu mới.